Waar Emil Nolde te zien is

Schilderijen van Emil Nolde zijn in collecties over de hele wereld te vinden. In Duitsland zijn onder meer de Nolde Stiftung Seebüll, Brücke Museum in Berlijn, de Hamburger Kunsthalle en Museum Folkwang in Essen belangrijke locaties. Seebüll, bij de Duits-Deense grens, biedt een uitgebreid overzicht; Nolde woonde en werkte er van 1927 tot 1956. De collectie omvat wisselende presentaties van olieverfschilderijen, aquarellen en prenten. Het Brücke Museum belicht zijn werk uit 1906–1907, terwijl de Hamburger Kunsthalle Duitse expressionistische werken toont. Museum Folkwang bezit belangrijke vroege schilderijen. Buiten Duitsland zijn prenten te zien in het MoMA en aquarellen en prenten in Tate. Zijn uiteenlopende oeuvre is op verschillende plekken vertegenwoordigd.

Emil Nolde, geboren in Schleswig in 1867 en overleden in Seebüll in 1956, was een schilder, aquarellist en graficus van het Duitse expressionisme. Hij werd eerst opgeleid tot houtsnijder en daarna tot schilder; in 1902 nam hij de naam van zijn geboorteplaats aan. Hij maakte ongeveer 525 prenten, vooral vóór 1926: grotendeels ongepubliceerde etsen en houtsneden, meestal zwart-wit en vaak in verschillende staten. Karl Schmidt-Rottluff liet hem in 1906 kennismaken met de houtsnede; Nolde was korte tijd lid van Die Brücke en leerde de groep etsen. Hij experimenteerde met lithografie en kleur. In 1913 maakte hij monumentale werken met talrijke varianten. Zijn onderwerpen waren onder meer het nachtleven in de stad, het noorden, Bijbelse verhalen en het ‘primitieve’. Tot zijn prenten behoren *Profeet* (1912) en de litho's *Springende poppetjes* (1913), *Actrice* (1913) en *Russische vrouw* (1913).

Emil Nolde (geboren als Emil Hansen in 1867) was een Duits-Deense expressionistische schilder en graficus. Hij staat bekend om zijn intense kleuren en emotionele kracht. Zijn kunst blijft relevant door zijn kleurgebruik en de subjectieve, emotionele kracht van zijn werken. Nolde sloot zich in 1906 korte tijd aan bij de groep *Brücke*. Deze in Dresden gevestigde groep deelde zijn belangstelling voor grafische kunst en bewondering voor kunstenaars als Edvard Munch en Vincent van Gogh. In zijn schilderijen kwamen vaak religieuze onderwerpen, mythologische scènes en figuren in landschappen voor. Zo gebruikt *Christ among the Children* (1910) licht en donker om het Bijbelverhaal uit te drukken. Hoewel Nolde het naziregime steunde, veroordeelden de autoriteiten later zijn kunst. Ze namen zijn schilderijen in beslag en verboden hem te schilderen. Deze ingewikkelde geschiedenis vormt een extra laag bij de waardering en interpretatie van zijn kunst. Nolde overleed in 1956 in Seebüll in Duitsland.

Emil Nolde werd geboren in Noord-Sleeswijk, bij Nolde in Duitsland. In 1902 nam hij de naam Nolde aan, naar zijn geboorteplaats. In 1906 nodigde Karl Schmidt-Rottluff hem uit om zich bij Die Brücke aan te sluiten; hij leerde de leden van de groep houtsnedetechnieken.

Emil Nolde werd op 7 augustus 1867 als Emil Hansen geboren in Noord-Sleeswijk, bij Nolde in Duitsland. Voordat hij ornamenttekeningen en modelleren doceerde aan het Industrie- und Gewerbemuseum, werkte hij als siersnijder in meubelfabrieken.

Emil Nolde was schilder, graficus en aquarellist. Hij staat bekend om zijn intense kleuren en dikke, gebarende impasto. Hij werkte impulsief, veranderde vaak van inzicht en bracht kleur op kleur aan. Soms streek hij met de penseel heen en weer om verf weg te schrapen, of voegde hij penseelstreken wit toe aan nat blauw en zwart, ook al wist hij dat het zinloos was. Sommige schilderijen lijken op gebarsten mallen; andere zijn bekrast en gewreven. Nolde was opgeleid als houtsnijder. Karl Schmidt-Rottluff liet hem in 1906 kennismaken met de houtsnede en Nolde leerde de leden van Die Brücke etstechnieken. Uiteindelijk maakte hij 525 prenten, bijna allemaal vóór 1926: voornamelijk ongepubliceerde zwart-witetsen en houtsneden. Vaak werkte hij zijn beelden uit in meerdere staten. Hij gebruikte lithografie vaak om met kleur te experimenteren, waaronder verschillende monumentale werken die in 1913 in talrijke kleurvarianten werden gedrukt. Kleur was zijn voornaamste uitdrukkingsmiddel. Hij voelde zich lichamelijk verbonden met kleuren en zei: ‘het was alsof ze van mijn handen hielden’.

Emil Nolde, een sleutelfiguur van het Duitse expressionisme, had geen directe leerlingen en stichtte geen formele school. Zijn benadering van kleur en zeer persoonlijke expressie beïnvloedde wel latere kunstenaars. De zeegezichten van Courbet, vooral De golf, liepen vooruit op Noldes eigen zeegezichten; zijn schatplichtigheid aan Courbets beeldtaal en paletmes is duidelijk. Nolde en andere expressionisten waren vertrouwd met de museumcollecties in Berlijn. Hij was korte tijd lid van Die Brücke, een groep Duitse expressionisten. Hoewel hij zich al snel van de groep verwijderde om zijn eigen artistieke visie te volgen, wijst zijn deelname op een verwantschap met kunstenaars als Erich Heckel, Karl Schmidt-Rottluff en Ernst Ludwig Kirchner. Zijn vertrek uit de Berliner Secession maakte ook ruimte voor jongere kunstenaars. Christian Rohlfs kan door Noldes kleurgebruik zijn beïnvloed. Noldes kunst, met haar krachtige kleuren en emotionele intensiteit, had invloed op de ontwikkeling van het expressionisme.

Emil Nolde maakte tijdens zijn vormende jaren kennis met verschillende artistieke invloeden. Als jongeman bestudeerde hij het werk van kunstenaars als Edvard Munch en James Ensor, die beiden intense kleuren gebruikten en emotionele ontreddering verbeeldden. Zijn vroege opleiding als houtsnijder vormde ook zijn artistieke gevoel en leerde hem de expressieve kracht van eenvoudige vormen waarderen. In 1899 schreef hij zich in aan de Académie Julian in Parijs, maar hij vertrok al snel omdat hij gefrustreerd was door het academische kunstonderwijs. Later sloot Nolde zich in 1906 aan bij kunstenaarsgroep Die Brücke. Tijdens deze korte periode kwam hij in contact met expressionistische schilders als Ernst Ludwig Kirchner en Erich Heckel. De kunstenaars van Die Brücke deelden hun belangstelling voor primitivisme en lieten zich inspireren door niet-westerse kunst. Noldes kennismaking met hun ideeën moedigde hem aan verder te experimenteren met kleur en vorm. Hoewel zijn tijd bij Die Brücke kort was, hadden de contacten die hij er opdeed langdurige invloed op zijn artistieke ontwikkeling.