Waar Enrico Prampolini te zien is

Werk van Enrico Prampolini is te zien in verschillende galeries en musea, voornamelijk in Italië. De Galleria Nazionale d’Arte Moderna in Rome bezit werk van Prampolini. Andere Italiaanse instellingen met zijn kunst zijn de Civica Galleria d’Arte Moderna in Milaan en het Museo d’Arte Moderna in Venetië. Ook is er de Galleria Civica d'Arte Moderna in Modena, waar hij in 1894^[1] werd geboren. Prampolini was nauw betrokken bij het futurisme en ondertekende in 1929^[1] het Futuristische Manifest van Aeropittura. Na zijn ontmoeting met Tristan Tzara en Hans Arp in 1916 nam hij ook deel aan het dadaïsme in Zürich. Zijn kunst ontwikkelde zich door verschillende fasen: van een stijl die dicht bij het synthetisch kubisme stond, met belangstelling voor muziek en abstracte vormen, naar wat ‘kosmisch idealisme’ werd genoemd, met biomorfe en niet-objectieve vormen.

Enrico Prampolini was een Italiaanse kunstenaar die betrokken was bij het futurisme en constructivisme. Hoewel hij vooral bekendstaat als schilder en beeldhouwer, maakte Prampolini ook prenten. De prentkunst kent een lange geschiedenis die teruggaat tot het oude Egypte en China, waar zegels en stempels werden gebruikt. Toen papier tegen het einde van de 14e eeuw in Europa algemeen beschikbaar werd, kwam de prentkunst tot bloei. Houtsneden dienden verschillende doelen, van boekillustraties tot religieuze iconen. Aanvankelijk werd prentkunst vooral als ambacht voor commerciële reproductie beschouwd. Kunstenaars als Dürer, Mantegna, Rembrandt, Goya en Daumier verhieven grafiek echter tot hoge kunst. Tegen het einde van de 19e eeuw werden prenten erkend als een belangrijk artistiek medium. Kunstenaars begonnen hun prenten te signeren om originele grafiek van reproducties te onderscheiden. Ook werd het gebruikelijk oplagen te begrenzen en prenten te nummeren. Dankzij hun grotere beschikbaarheid en lagere kosten dan andere kunstvormen stelden prenten kunstenaars in staat een breder publiek te bereiken. Handelaren zagen de waarde van prenten als populaire kunstvorm en moedigden schilders en beeldhouwers aan ze te maken.

Enrico Prampolini (1894^[1]–1956^[1]) was een sleutelfiguur in het Italiaanse futurisme. Hij was niet alleen schilder en beeldhouwer, maar werkte ook aan scenografie, theaterontwerp en politieke installaties. Zijn belang ligt in zijn energieke inzet voor het futurisme in heel Europa en in zijn verkenning van de relatie tussen kunst, technologie en de moderne wereld. Prampolini begon zijn loopbaan in Rome, waar hij korte tijd studeerde aan de Accademia di Belle Arti voordat hij zich bij de futuristische beweging aansloot. Hij was medeoprichter van het tijdschrift *Noi*, dat zowel het dadaïsme als het purisme propageerde. Als onvermoeibaar organisator legde hij contacten met avant-gardegroepen als de Novembergruppe, het Bauhaus en De Stijl. Tot zijn artistieke werk behoorde het *Manifesto of Mechanical Art* (1923^[1]), dat hij samen met Ivo Pannaggi en Vinicio Paladini schreef. Prampolini ontwikkelde ook wat hij ‘kosmisch idealisme’ noemde, een stijl waarin biomorfe en niet-objectieve vormen werden gecombineerd. Tegenwoordig wordt hij herinnerd om zijn vernieuwende toneelontwerpen, waaronder zijn Teatro Magnetico, waarin acteurs werden vervangen door lichtprojecties. Zijn theorieën over het gebruik van onconventionele materialen, zoals beschreven in *Arte Polimaterica* (1944), zijn nog steeds invloedrijk.

Enrico Prampolini onderzocht gedurende zijn loopbaan uiteenlopende technieken en materialen. Aanvankelijk stond zijn stijl dicht bij het synthetisch kubisme; hij was geïnteresseerd in verbanden tussen muziek, beweging en abstracte vorm. Prampolini experimenteerde onvermoeibaar. In 1915^[1] maakten hij en Giacomo Balla driedimensionale constructies, ‘plastische complexen’ genoemd, van draad, karton, zijde en andere onconventionele materialen. Dit was onderdeel van een beweging naar een nieuwe abstracte futuristische stijl. Later pleitte Prampolini voor het gebruik van uiteenlopende en onconventionele materialen; zijn ideeën zette hij uiteen in zijn boek Arte Polimaterica uit 1944. Hij ontwierp ook toneeldecors, soms met lichteffecten in plaats van acteurs. Zijn theorieën over toneeltechniek hielden in dat beschilderde decors werden vervangen door architecturale constructies en beweegbare lichtbundels. Op de Parijse Exposition van 1925 won hij een prijs voor zijn drie modelpodia, bekend als het ‘Magnetic Theatre’.

Enrico Prampolini had zowel in Italië als daarbuiten invloed. Als onvermoeibare culturele organisator bevorderde hij het futurisme met zijn werk en internationale contacten. Zijn activiteiten rond het tijdschrift *Noi* boden aanvankelijk een platform voor het dadaïsme en ondersteunden later het purisme, waardoor hij verbonden raakte met stromingen als De Stijl. Ook zijn theaterontwerpen verspreidden zijn ideeën; hij ontwierp decors in Praag en onderhield contacten met het Bauhaus. Zijn theorieën over ‘kosmisch idealisme’, waarin biomorfe en niet-objectieve vormen werden gecombineerd, beïnvloedden andere kunstenaars die met Aeropittura verbonden waren, zoals Fillia. Door de combinatie van organische en abstracte elementen sloot Prampolini’s werk ook aan bij kunstenaars van de Parijse groepen Cercle et Carré en Abstraction-Création. Hij was medeoprichter van de Rome Art Club om de dialoog met internationale stromingen te stimuleren.

Enrico Prampolini studeerde aan de Accademia di Belle Arti in Rome bij Duilio Cambellotti. In 1913^[1] werd hij weggestuurd vanwege zijn betrokkenheid bij het manifest ‘Let’s Bomb the Academies’. Daarna sloot hij zich aan bij de futuristische kring en bezocht hij het atelier van Giacomo Balla. Zijn vroege stijl lag dicht bij het synthetisch kubisme en toonde belangstelling voor verbanden tussen muziek, beweging en abstracte vorm. In 1916 ontmoette Prampolini Tristan Tzara en Hans Arp en nam hij deel aan het dadaïsme in Zürich. Samen met Bino Samminiatelli richtte hij het futuristische tijdschrift *Noi* op, dat eerst het dadaïsme en later het purisme steunde. In de jaren 1920 exposeerde hij met de Novembergruppe, ontwierp hij toneeldecors in Praag en onderhield hij contact met Bauhaus, De Stijl en de Section d’Or. Tijdens de oorlogsjaren schilderde hij in een cubo-expressionistische stijl, beïnvloed door Pablo Picasso. Prampolini was medeoprichter van de Rome Art Club, die de dialoog met internationale stromingen wilde bevorderen.

Hoewel Enrico Prampolini verschillende futuristische stijlen en media beoefende, is hij wellicht vooral bekend om zijn bijdragen aan toneelontwerp en wat hij het ‘Magnetic Theatre’ noemde. Prampolini, geboren in Modena in 1894^[1], sloot zich in 1913^[1] aan bij de futuristische kring. Al snel publiceerde hij manifesten over scenografie en choreografie, waarin hij het theater als een ‘mechanisch ritueel’ voorstelde. Zijn ontwerpen weken af van traditionele theaterconventies. Zijn ‘Teatro Magnetico’, voor het eerst bedacht in 1915 en gerealiseerd in 1924, verving acteurs door het samenspel van licht en schaduw. In 1927 experimenteerde hij in Parijs verder met onconventionele toneeltechniek: in het Teatro della Pantomima Futurista traden liften en ventilatoren op als hoofdrolspelers. Deze voorstellingen moesten een volledig abstracte, gemechaniseerde theaterervaring scheppen, waarin de futuristische fascinatie voor machines en hun vermeende spirituele eigenschappen tot uiting kwam. In zijn toneelwerk wilde Prampolini de ‘essentie’ van de machine vastleggen, niet alleen haar uiterlijk. Hij stierf in Rome in 1956^[1].

Enrico Prampolini werd geassocieerd met het futurisme, een Italiaanse avant-gardebeweging uit het begin van de 20e eeuw. Hij werd in 1894^[1] in Modena geboren en studeerde aan de Accademia di Belle Arti in Rome. In 1913^[1] werd hij weggestuurd nadat hij tegen academische tradities had geprotesteerd. Kort daarna sloot hij zich aan bij de futuristische kring en werd hij een vaste bezoeker van Balla’s atelier. In 1914 nam hij deel aan de ‘Prima Esposizione Libera Futurista’. Tijdens de Eerste Wereldoorlog leek zijn stijl op het synthetisch kubisme en onderzocht hij verbanden tussen muziek, beweging en abstracte vormen. In 1915 publiceerde hij manifesten over bewegingsgeluid en futuristische scenografie. In 1916 raakte hij betrokken bij het dadaïsme in Zürich en richtte hij met Bino Samminiatelli het futuristische tijdschrift *Noi* op, dat eerst het dadaïsme omarmde en later naar het purisme verschoof. Hij promootte het futurisme internationaal, exposeerde met de Novembergruppe en onderhield banden met Bauhaus, De Stijl en Section d’Or. In 1923 schreef hij mee aan het Manifesto of Mechanical Art; in 1929 ondertekende hij het Manifesto of Futurist Aeropainting. Hij werd bekend om ‘kosmisch idealisme’, waarin biomorfe en niet-objectieve vormen samengaan. Prampolini stierf in Rome in 1956^[1].