Waar Albert Gleizes te zien is

Albert Gleizes (1881^[1]–1953^[1]) was een Franse kunstenaar, theoreticus en schrijver. Hij exposeerde in 1902^[1] bij de Société Nationale des Beaux-Arts en in 1903 en 1904 op de Salon d'Automne. Talrijke instellingen organiseerden tentoonstellingen van Gleizes. Zijn eerste solotentoonstelling was in 1916 bij de Galeries Dalmau in Barcelona. In 1947 vond een grote overzichtstentoonstelling plaats in de Chapelle du Lycée Ampère in Lyon. Zijn werk was te zien op groepstentoonstellingen als de Salon des Indépendants in Parijs, de Jack of Diamonds in Moskou en de Société Normande de Peinture Moderne in Rouen. Schilderijen van hem zijn opgenomen in vaste museumcollecties, zoals die van het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, met zijn *Portrait of an Army Doctor* uit 1914–15. Het Musée des Beaux-Arts in Lyon bezit zijn *Portrait of the Publisher Figuiere* uit 1913. Het Museum des 20. Jahrhunderts in Wenen heeft zijn *Passy (Bridges of Paris)* uit 1912.

Albert Gleizes, geboren in 1881^[1] in Parijs, begon serieus te schilderen tijdens zijn militaire dienst van 1901^[1] tot 1905. Daarvoor werkte hij in de stoffenontwerpstudio van zijn vader. In 1902 exposeerde hij bij de Société Nationale des Beaux-Arts en in 1903 en 1904 op de Salon d’Automne. In 1912 schreef hij samen met Jean Metzinger *Du Cubisme* en hielp hij Section d’Or oprichten. In 1914 onderbrak de militaire dienst zijn kunstenaarsloopbaan opnieuw. Tegen 1915 waren zijn schilderijen abstracter geworden. Reizen naar New York, Barcelona en Bermuda beïnvloedden zijn stijl. Zijn eerste solotentoonstelling vond in 1916 in Barcelona plaats. Tot zijn grafiek behoren etsen voor Pascals *Gedachten*, die in 1950 in Avignon en later in Lyon werden tentoongesteld. De catalogus bevatte een voorwoord van René Jullian. Een gouache op paneel, *Compositie (voor ‘Jazz’)* uit 1915, bevindt zich in de collectie van het Guggenheim. Technisch gezien is het een aquarel, maar het formaat brengt het werk in verband met Gleizes’ olieverfschilderijen uit New York. Gleizes stierf in 1953^[1] in Avignon.

Albert Gleizes (1881^[1]-1953^[1]) was een Franse kunstenaar, theoreticus en sleutelfiguur in de ontwikkeling van het kubisme. Samen met Jean Metzinger schreef hij Du Cubisme (1912^[1]), de eerste grote theoretische tekst over deze stroming. Het boek formuleerde de beginselen van het kubisme en hielp het van een artistieke praktijk tot een duidelijker omschreven beweging te maken. Zijn vroege werk werd beïnvloed door het impressionisme en symbolisme, maar hij ontwikkelde al snel een meer gestructureerde stijl. Zijn deelname aan de Salon des Indépendants en de Salon d’Automne plaatste hem in de avant-garde. Werken als L’Homme au Balcon (1912) tonen zijn vroege verkenning van kubistische beginselen, met gefragmenteerde vormen en meerdere perspectieven. Na zijn dienst in de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde zijn stijl zich verder. Hij raakte geïnteresseerd in religieuze symboliek en geometrische abstractie. Hoewel dit latere werk minder strikt kubistisch was, bleef het de relatie tussen vorm en spiritualiteit onderzoeken. Ook zijn latere theorieën over kunst en samenleving zijn relevant voor discussies over de rol van kunst. Zijn teksten en schilderijen bieden inzicht in de ontwikkeling van het modernisme aan het begin van de 20e eeuw.

Het vroege werk van Albert Gleizes werd beïnvloed door het impressionisme en postimpressionisme, maar hij ontwikkelde zich al snel richting het kubisme. Samen met Jean Metzinger schreef hij Du Cubisme (1912^[1]), een analyse van de nieuwe stijl. Gleizes onderzocht hoe beweging en meerdere gezichtspunten op één doek konden worden weergegeven. Hij gebruikte geometrische vormen, gefragmenteerde voorwerpen en een beperkt palet, vaak met bruin, grijs en oker. Zijn schilderijen uit deze periode, zoals Man op een balkon (1912), tonen deze technieken. Na de Eerste Wereldoorlog nam Gleizes afstand van het strikte kubisme en ontwikkelde hij een stijl die hij ‘vertaling’ noemde. Geometrische vormen moesten daarin de onderliggende structuur van de werkelijkheid verbeelden; hij zocht in zijn kunst ook naar een spirituele dimensie. Hij experimenteerde met verschillende media, waaronder aquarel en collage. In de jaren 1920 raakte hij geïnteresseerd in religieuze kunst en maakte hij ontwerpen voor glas-in-loodramen en muurschilderingen. Zijn latere werk bevatte vaak symbolische beeldtaal en een meer decoratieve stijl.

Albert Gleizes was actief in de vroege kubistische beweging en schreef in 1912^[1] samen met Jean Metzinger *Du Cubisme*, een publicatie die hem vestigde als een vooraanstaand theoreticus. Zijn invloed is complex, want hij nam tegenover andere modernisten een enigszins afwijkende positie in. Gleizes wilde gewicht, dichtheid en volumetrische verhoudingen in zijn onderwerpen tot uitdrukking brengen, wat hem onderscheidde van Picasso en Braque. Volgens Gleizes richtten zij zich te sterk op het ontleden van onderwerpen. Ook verschilde hij van kunstenaars als Mondriaan: hij nam het neoplasticisme nooit over en deed niet mee aan het surrealisme. Hoewel hij de richting van sommige tijdgenoten niet volgde, kwamen zijn theorieën dicht bij die van Mondriaan. Doordat Gleizes aan het kubisme bleef vasthouden, vonden sommigen hem een anachronisme. Later werd hij echter gewaardeerd door een kleine groep katholieke intellectuelen. Sommige geleerden opperen dat zijn werk Umberto Boccioni kan hebben beïnvloed.

De artistieke ontwikkeling van Albert Gleizes werd door verschillende invloeden gevormd. Al vroeg kwam hij via het textielontwerpwerk van zijn vader met tekenen in aanraking. Ook had hij een oom, Léon Comerre, die in 1875 de Prix de Rome won. Zijn eerste schilderijen waren impressionistisch, met invloeden van onder anderen Pissarro en Sisley. Zijn bewondering voor Cézanne en zijn toewijding aan tekenvaardigheid bepaalden echter al snel zijn richting. In 1909^[1] had het portret van Pierre Jean Jouve door Henri Le Fauconnier een beslissende invloed op Gleizes. Dat schilderij en de opkomende kubistische beweging, vooral Picasso’s *Les Demoiselles d’Avignon*, werden belangrijke inspiratiebronnen. Voordat hij zich volledig op schilderkunst toelegde, voelden Gleizes en zijn vriend René Arcos zich aangetrokken tot symbolistische poëzie, de politiek van het democratisch socialisme en het werk van Whitman, Verhaeren en Ernest Renan. Ook had hij belangstelling voor de filosofie van Comte, de sociologie van Durkheim, de muziek van Wagner, de schilderkunst van Pissarro en de geschiedschrijving van Taine en Michelet.

Hoewel Albert Gleizes veel schilderijen, tekeningen en prenten maakte, is hij vooral bekend om zijn theoretische geschriften over het kubisme. In 1912^[1] publiceerde hij samen met Jean Metzinger *Du Cubisme*, waarmee hij naam maakte als een belangrijke theoreticus van de kubistische beweging. Gleizes werd in 1881^[1] in Parijs geboren. Hij begon serieus te schilderen tijdens zijn militaire dienst van 1901 tot 1905. Vroege werken zijn onder meer *Uitzicht op Parijs in de richting van Montmartre* (1901), *De markt in Abbeville* (1903) en *Picardië* (1904). In 1902 exposeerde hij voor het eerst bij de Société Nationale des Beaux-Arts in Parijs. In 1906 stichtte hij met vrienden buiten Parijs de abdijgemeenschap van Créteil; deze utopische gemeenschap sloot in 1908 wegens financiële problemen. In 1914 diende Gleizes opnieuw in het leger. Tegen 1915 waren zijn schilderijen abstract geworden. In de daaropvolgende vier jaar reisde hij naar New York, Barcelona en Bermuda; deze reizen beïnvloedden zijn stijl. Gleizes stierf in 1953^[1] in Avignon.

Albert Gleizes, geboren in 1881^[1] in Parijs, wordt geassocieerd met het kubisme. Aan het begin van zijn loopbaan werkte hij in de stoffenontwerpstudio van zijn vader en begon hij serieus te schilderen tijdens zijn militaire dienst van 1901^[1] tot 1905. Rond 1909-1910^[1] ontmoette hij kunstenaars als Henri Le Fauconnier, Fernand Léger, Robert Delaunay en Jean Metzinger. Gleizes en Metzinger werkten samen aan *Du Cubisme*, een boek uit 1912 dat een theoretische basis voor het kubisme werd. In datzelfde jaar hielp Gleizes Section d’Or oprichten. Rond 1915 werden zijn schilderijen abstract. Anders dan sommige kubisten richtte hij zich niet op het analyseren van de visuele werkelijkheid aan de hand van neutrale voorwerpen. Hij gaf de voorkeur aan onderwerpen met een maatschappelijke en culturele betekenis. Gleizes wilde de werkelijkheid via individueel bewustzijn synthetiseren en bestudeerde volumes om soliditeit en structuur uit te drukken. Na zijn militaire dienst en reizen naar New York, Barcelona en Bermuda raakte hij geïnteresseerd in spirituele waarden, die zijn werk beïnvloedden. In de jaren 1930 nam hij deel aan de groep Abstraction-Création. Albert Gleizes stierf in 1953^[1] in Avignon.