Waar Arthur Dove te zien is

Arthur Dove was niet in de eerste plaats een prentmaker; hij is beter bekend om zijn schilderijen en andere werken. De prentkunst heeft een lange geschiedenis: in China werden al houtblokken gebruikt voordat papier in Europa bestond. Toen papier tegen het einde van de veertiende eeuw in Europa algemener beschikbaar werd, kwam de prentkunst tot bloei. Houtsneden dienden verschillende doelen, waaronder boekillustraties en religieuze iconen. In de latere negentiende eeuw kreeg de prent erkenning als belangrijk artistiek medium. Kunstenaars begonnen hun prenten te signeren om originelen van reproducties te onderscheiden. Oplagen werden beperkt en genummerd om de kwaliteit te bewaken en de prijs te beïnvloeden. Sommige kunstenaars gebruiken prenten om ideeën uit andere media te verkennen. Het herhalende karakter van de prentkunst past bij bepaalde artistieke doelen. Experimenten met nieuwe technieken hebben nieuwe mogelijkheden in de kunst geopend. Prenten gelden nu als creatief middel, evenwaardig aan schilderkunst of beeldhouwkunst.

Arthur Dove (1880–1946) neemt een belangrijke plaats in de kunstgeschiedenis in als één van de eerste Amerikaanse abstracte schilders. Zijn vroege abstracte werk, van rond 1910, ging vooraf aan vergelijkbare verkenningen van Wassily Kandinsky en anderen in Europa. Dove is van belang vanwege zijn gebruik van de natuur als bron voor abstractie. Anders dan Europese kunstenaars die zich van de natuur verwijderden, combineerde Dove nieuwe ideeën over kleur en vorm met zijn ervaringen van het Amerikaanse landschap. Hij wilde de essentie van de natuur vastleggen door haar te vereenvoudigen tot kleuren, lijnen en vormen. Zijn pastels, zoals Plantvormen (circa 1912), tonen deze aanpak met organische vormen en kleuren die de indruk van natuurkrachten oproepen. Dove maakte deel uit van de kunstenaarskring van Alfred Stieglitz, bekend als de 291-groep. Stieglitz promootte moderne kunst in Amerika via zijn galerie en steunde Doves artistieke visie. Doves werk biedt een eigen kijk op het modernisme, geworteld in de Amerikaanse ervaring en een geestelijke verbondenheid met de natuur.

Dove noemde zijn methode ‘extractie’: hij haalde de essentiële vormen uit een natuurtafereel. Hij reduceerde een onweersbui of landschap tot de structurele kern.

Tijdens een lang verblijf in Parijs van 1907 tot 1909 kwam Arthur Dove in aanraking met Cézanne, Matisse en Picasso. Deze kunstenaars beïnvloedden zijn latere werk.

Arthur Doves artistieke praktijk omvatte uiteenlopende materialen en technieken; hij verkende abstractie en probeerde de essentie van natuurlijke vormen te vangen. Dove staat bekend om zijn vroege gebruik van collage, waarbij hij materialen als geperste bloemen, schelpen en textiel met verf op doek combineerde. Hij maakte ook wat hij ‘dingen’ noemde: driedimensionale constructies die de grens tussen schilderkunst en beeldhouwkunst verder vervaagden. Hij werkte met olieverf, aquarel en tempera en bracht verf vaak in dunne wassingen aan om lichtkracht te bereiken. Hij experimenteerde ook met de materialen zelf en mengde soms zijn eigen verf of voegde was toe om verschillende oppervlaktekwaliteiten te bereiken. Zijn aanpak werd gedreven door het verlangen de gewaarwording van licht en beweging uit te drukken, en niet door strikte trouw aan traditionele methoden.

Arthur Dove beïnvloedde latere kunstenaars met zijn abstracte weergaven van de natuur en zijn verkenning van spiritualiteit in de kunst. Zijn werk, vooral zijn vroege abstracte schilderijen van rond 1910, ging vooraf aan vergelijkbare ontwikkelingen van Europese kunstenaars als Kandinsky. Dove combineerde Europees modernisme met een Amerikaanse gevoeligheid en beïnvloedde kunstenaars die de essentie van de natuur via abstractie wilden vangen. Hij maakte deel uit van de kring van Alfred Stieglitz, bekend als de 291-groep, genoemd naar Stieglitz' galerie op Fifth Avenue 291. Tot de groep behoorden Marsden Hartley, John Marin en Georgia O'Keeffe. Doves aandacht voor krachtige natuurkrachten werd een belangrijk thema voor kunstenaars uit Stieglitz' kring. Later lieten kunstenaars als Jack Youngerman zich inspireren door Doves aansprekende organische vormen en op de natuur gebaseerde abstractie, naast invloeden van Albert Pinkham Ryder, Marsden Hartley en Georgia O'Keeffe. Doves pionierswerk effende het pad voor latere Amerikaanse modernistische schilders.

De artistieke ontwikkeling van Arthur Dove werd door verschillende invloeden gevormd. Tijdens een reis naar Europa van 1907 tot 1909 maakte hij kennis met het werk van de fauvisten. De krachtige kleuren en vereenvoudigde vormen van kunstenaars als Henri Matisse hadden invloed op zijn stijl. Na zijn terugkeer naar de Verenigde Staten raakte Dove verbonden met Alfred Stieglitz, een vernieuwende fotograaf en promotor van het modernisme. Stieglitz' galerie 291 introduceerde Amerikanen aan avant-gardekunst uit Europa, waaronder werk van Pablo Picasso, Henri de Toulouse-Lautrec, Henri Matisse en Paul Cézanne. Stieglitz exposeerde Doves werk en bood hem zichtbaarheid en steun. Dove richtte zich op de natuur en beeldde universele krachten via abstractie uit. Zijn stap naar abstractie ging vooraf aan vergelijkbare verkenningen van Wassily Kandinsky en Robert Delaunay. Zijn verbondenheid met de natuur en belangstelling voor het vastleggen van haar essentie met vereenvoudigde vormen werden kenmerkend voor zijn oeuvre. Ook Marsden Hartley, een andere kunstenaar uit Stieglitz' kring, beïnvloedde Dove.

Arthur Dove maakte tijdens zijn loopbaan veel opmerkelijke werken. Tot zijn bekendste behoren schilderijen als *Mannetje en vrouwtje* (1942), in het Philadelphia Museum of Art, en *Blauw (Moby Dick)*, circa 1943, in de collectie van het Ohara Museum of Art in Kurashiki, Japan. Deze werken worden gewaardeerd om hun vernieuwende benadering van abstractie en hun eigenzinnige weergave van natuurlijke vormen en literaire thema's. Doves oeuvre omvat uiteenlopende stijlen en onderwerpen, maar deze schilderijen blijven belangrijke voorbeelden van zijn herkenbare bijdrage aan het Amerikaanse modernisme. Zijn verkenning van kleur, vorm en de essentie van voorwerpen en ideeën is daarin en in andere werken zichtbaar.