Waar Callum Innes te zien is

Het werk van Callum Innes is in verschillende vooraanstaande musea te zien. In het Verenigd Koninkrijk zijn dat het National Museum of Scotland in Edinburgh, Manchester Art Gallery, Brighton Museum & Art Gallery en het Victoria & Albert Museum in Londen. Andere Britse instellingen met werk van hem zijn de Scottish National Gallery of Modern Art in Edinburgh, Leeds City Art Gallery, het British^[1] Museum in Londen, de National Gallery in Londen, de National Portrait Gallery in Londen, de Saatchi Gallery in Londen en Tate Modern in Londen. In de Verenigde Staten gaat het onder meer om het Metropolitan Museum of Art en het Museum of Modern Art in New York, het Los Angeles County Museum of Art, het Minneapolis Institute of Arts, het Virginia Museum of Fine Arts in Richmond, het Wolfsonian van Florida International University in Miami Beach en het Charles Hosmer Morse Museum of American Art in Winter Park, Florida. Ook het Royal Ontario Museum in Toronto bezit werk van hem.

Callum Innes is een hedendaagse kunstenaar die bekendstaat om zijn abstracte schilderijen en aquarellen; hij maakt ook prenten. Bij zijn prenten zijn enkele zaken van belang. Prentkunst is niet gereguleerd, maar er bestaan wel conventies. De meeste prentmakers beperken de oplage; dat is een keuze van de kunstenaar en geen technische beperking. Elke prent in een beperkte oplage geldt als een origineel, gemaakt met een daarvoor vervaardigde plaat, steen, zeef of blok. De kunstenaar brengt voor elke afdruk afzonderlijk inkt aan en drukt die af. Het oplagenummer staat linksonder in de marge, de titel in het midden en de handtekening rechts. Meestal zijn deze aanduidingen met potlood geschreven. De oplagevermelding bestaat uit twee getallen: het nummer van de prent en de totale oplage. Zo betekent 12/25 dat het om prent 12 uit een oplage van 25 gaat.

Callum Innes, geboren in Edinburgh in 1962^[1], staat bekend om zijn kenmerkende ‘Removed Paintings’. Deze werken ontstaan via een proces van wegnemen. Innes brengt verflagen aan, vaak olieverf op doek, en verwijdert vervolgens met terpentijn selectief delen ervan. Zo komen eerdere lagen tevoorschijn en ontstaan subtiele toonverschillen. Zijn aanpak stelt traditionele schildermethoden ter discussie. Door materiaal weg te nemen onderzoekt hij ideeën over afwezigheid en aanwezigheid. Het gecontroleerd verwijderen van verf schept diepte en lichtwerking. Deze methode onderscheidt zijn werk van schildertechnieken die uitsluitend verf toevoegen. Innes’ werken bevatten vaak grote monochrome kleurvlakken, die door de weggehaalde delen worden onderbroken. Daaronderliggende verflagen en het doek zelf komen zo tevoorschijn. Het effect is zowel minimalistisch als expressief. Zijn werk is internationaal tentoongesteld en bevindt zich onder meer in de collecties van de Scottish National Gallery of Modern Art en het Guggenheim in New York. Zijn benadering van kleur en werkwijze blijft de hedendaagse abstracte schilderkunst beïnvloeden.

Callum Innes staat bekend om een kenmerkende schilderaanpak, waarbij hij vaak verflagen gecontroleerd verwijdert, een vorm van ‘ontschilderen’. Hoewel er weinig specifieke informatie over zijn werkwijze is gepubliceerd, kunnen we de algemene materialen en technieken van schilders bespreken. Kunstenaars beginnen doorgaans met een drager, zoals katoenen doek, die met gesso kan worden gegrond. De grondlaag maakt het oppervlak geschikt om op te schilderen. Olieverf is een veelgebruikt medium met een breed scala aan kleuren en mengmogelijkheden. Kunstenaarsverf wordt gewaardeerd om de kleurverzadiging, duurzaamheid en stabiliteit. Met penselen wordt de verf op het voorbereide oppervlak aangebracht. Oplosmiddelen zoals terpentijn kunnen met verf worden gemengd om de viscositeit en droogtijd aan te passen. De technische vaardigheid van de kunstenaar, samen met de eigenschappen van het medium, bepaalt mede de esthetische keuzes tijdens het schilderproces. Inzicht in deze technieken is essentieel om het kunstwerk te waarderen.

Het werk van Callum Innes houdt verband met de praktijk van kunstenaars als Liz Calame, die toeval en gemorste verf in haar composities verwerkt. Haar methode is vergeleken met die van Jackson Pollock, omdat beiden op horizontale dragers werken. Ook gebruiken ze allebei het indexicale spoor als effect. Calames schilderijen verzetten zich echter tegen een psychologische interpretatie, omdat zij ‘sporen van sporen trekt’ en zo kritische afstand schept. Innes’ kunst kan ook worden begrepen in relatie tot schilders die digitale technologie gebruiken om beelden te maken, zoals Shahzia Sikander. Sikander ziet het digitale proces als een andere manier om formele en subjectieve kwesties te onderzoeken. Dat verschilt van kunstenaars die een dialectische relatie met digitale media aangaan, hun claims toetsen en de beperkingen ervan onderzoeken.

Callum Innes is een Schotse kunstenaar die bekendstaat om zijn eigenzinnige benadering van de abstracte schilderkunst. In zijn kenmerkende reeks ‘Removed Paintings’ brengt hij dunne verflagen aan op doek en verwijdert hij delen met terpentijn voordat de verf droog is. Dit levert subtiele, vervagende vormen en doorschijnende oppervlakken op en onderzoekt thema’s als afwezigheid en aanwezigheid. Hoewel er niet één werk als zijn ‘beroemdste’ kan worden aangewezen, hebben verschillende stukken veel aandacht gekregen. *Exposed Painting: Ultramarine* (1992) is een vroeg voorbeeld van zijn verwijderingstechniek. *Agua Azul* (2007), een groot aquarel op doek, is een ander gewaardeerd werk. Zijn werk bevindt zich in collecties van onder meer de Scottish National Gallery of Modern Art in Edinburgh, Tate Gallery in Londen en het Guggenheim in New York.

Het werk van Callum Innes laat zich niet gemakkelijk binnen één kunststroming indelen. Het minimalisme, dat in de jaren 1960 en 1970 in de Verenigde Staten opkwam, vertoont enige raakvlakken met zijn aanpak. Minimalisme wordt gekenmerkt door reductie tot het essentiële: pure abstractie, objectiviteit en anonimiteit. Decoratie en expressieve gebaren ontbreken. Minimalistische schilderkunst gebruikt vaak monochrome paletten en wiskundig bepaalde rasters. Ook de op-art, een andere abstracte beweging die in de jaren 1960 ontstond, biedt vergelijkingspunten. Op-art onderzoekt de feilbaarheid van het menselijk oog en schept met strategisch gekozen vormen en kleuren optische bewegingsillusies. Het werk van Innes is niet nadrukkelijk illusionistisch, maar onderzoekt wel de waarneming en de manieren waarop kleur een oppervlak kan activeren. Zijn praktijk is misschien het best te begrijpen als een positie tussen deze stromingen: hij bouwt voort op hun nadruk op abstractie en waarnemingseffecten, maar volgt een eigen weg.

Callum Innes staat bekend om schilderijen die kleur, licht en het schilderen zelf onderzoeken. In zijn werk verwijdert hij vaak verflagen met terpentijn of andere oplosmiddelen, een proces van ‘ontschilderen’. Deze techniek creëert subtiele gradaties en doorschijnende effecten. Het doek komt eronder tevoorschijn en het licht kan inwerken op het resterende pigment. Innes’ praktijk sluit aan bij all-over painting, waarbij het doek relatief gelijkmatig wordt behandeld. Dat stelt traditionele ideeën over compositie, zoals boven, onder of midden, ter discussie. Zijn werk nodigt de kijker uit na te denken over de fysieke eigenschappen van verf en de wisselwerking tussen aanwezigheid en afwezigheid. Innes’ kunst staat in de traditie van Agnes Martin, wier werk eveneens uitnodigt tot stille beschouwing.