Waar Bernhard Strigel te zien is

Bernhard Strigel (circa 1460–1528^[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij werkte vooral in Memmingen in Zwaben, een vrije rijksstad die nu in Beieren ligt. Veel van zijn schilderijen bevinden zich in Duitse collecties. Het Kunsthistorisches Museum in Wenen bezit verschillende portretten, waaronder die van keizer Maximilian I. De Alte Pinakothek in München bezit Strigels beroemdste werk: het grote altaarstuk dat was gemaakt voor de Sint-Martinuskerk in Memmingen. Dit altaarstuk, vervaardigd rond 1520^[2], toont scènes uit het leven van de Maagd Maria en de Passie van Christus. Ander werk van Strigel is te vinden in het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg en de Staatsgalerie in Stuttgart. Enkele werken bevinden zich ook in internationale collecties. Zo bezit de National Gallery in Londen een aan Strigel toegeschreven mannenportret. Deze locaties bieden de mogelijkheid het brede oeuvre van Strigel te bekijken, vooral zijn portretten en religieuze schilderijen.

Bernhard Strigel (1460/61–1528^[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij is vooral bekend om zijn schilderijen, met name portretten en religieuze scènes; informatie over zijn prenten is schaars. De bloei van de prentkunst viel tijdens zijn loopbaan. In de renaissance namen de productie en verspreiding van prenten sterk toe. Houtsneden en gravures werden steeds gebruikelijker en kunstenaars als Dürer verdienden aanzienlijk aan de verkoop ervan. Strigel richtte zich echter vooral op schilderijen voor aristocratische opdrachtgevers. Hij werkte voor keizer Maximilian I en maakte devotionele panelen en portretten van de keizerlijke familie. Dat wijst erop dat prentkunst mogelijk geen centraal onderdeel van zijn oeuvre was. Onderzoeksmateriaal richt zich op Strigels tekeningen en schilderijen. Mogelijk maakte hij ontwerpen die door anderen als prent werden uitgevoerd, maar nader onderzoek is nodig om dit te bevestigen.

Bernhard Strigel (circa 1460–1528^[2]) was een Zwabische schilder uit de overgang tussen gotiek en renaissance. Hij is belangrijk vanwege zijn bijdragen aan de portretkunst en religieuze kunst in Zuid-Duitsland. Zijn betekenis ligt in zijn vermogen traditionele Duitse stijlen te verbinden met nieuwe Italiaanse renaissance-invloeden. Hij staat bekend om portretten van leden van de Habsburgse keizerlijke familie en andere prominenten, die inzicht geven in hun uiterlijk en de mode van die tijd. Zijn portretten kenmerken zich door oog voor detail en een realistische weergave van de geportretteerden. Naast portretten maakte Strigel religieuze werken, waaronder altaarstukken en paneelschilderingen, die vaak een verfijnd gevoel voor kleur en compositie tonen. Zijn werk geeft waardevolle informatie over het artistieke en culturele klimaat in Zuid-Duitsland tijdens een periode van verandering. Zijn nalatenschap berust op zijn vaardigheid als portretschilder en zijn rol bij het introduceren van renaissance-ideeën in de Duitse kunst.

Bernhard Strigel maakte kleine glas-in-loodpanelen met technieken die waren afgeleid van monumentale kerkramen. Deze panelen hadden vaak de vorm van rondellen, driepassen en vierpassen. Hij gebruikte loodstrips of potmetaalpanelen en combineerde helder glas, potglas (antiekglas in één kleur) en plaquéglas (helder glas met een dunne laag diepe kleur). De gekleurde laag kon worden afgesleten of met zuur geëtst om het heldere glas eronder zichtbaar te maken, bijvoorbeeld voor wapenschilden of kledingpatronen. De glasstukken werden aan de voorzijde beschilderd met glasverf in zwart- en bruintinten, aangebracht als wassingen en lijnen. Met een dassenpenseel konden stippelpatronen worden gemaakt. Vanaf het einde van de vijftiende eeuw werd een draadborstel gebruikt om lichtpuntjes uit de wassingen te krassen. Hooglichten konden met een naald, stokje of penseeluiteinde worden aangebracht. Aan de achterzijde werden zilver- of geelbeitel gebruikt om doorschijnend geel te verkrijgen, vaak voor halo’s, haar en kleding. Soms bracht men daar sanguine, een roodbruine emailverf, aan voor huidtinten. Na het bakken werden de glasstukken met loodstrips samengevoegd. Strigel werkte ook in grisaille: hij schilderde op één helder glasstuk aan de voorzijde met zwarte, grijze en bruine glasverf en gebruikte aan de achterzijde geelbeitel en vaak sanguine.

Strigels invloed is het duidelijkst zichtbaar bij kunstenaars van de Donau-school. Deze kunstenaars, actief in het begin van de 16e eeuw, zijn onder anderen Wolf Huber en Albrecht Altdorfer. Een tekening in de Universiteitsbibliotheek van Erlangen wordt soms aan Strigel toegeschreven op basis van vergelijkingen met de achtergronden van zijn panelen. Andere onderzoekers hebben de tekening vergeleken met werk van de Meester van het Hausbuch. In die periode had ook Albrecht Dürer grote invloed op andere kunstenaars. Hans Baldung Grien, Hans von Kulmbach en Georg Pencz namen allemaal Dürers grafische stijl over. Erhard Schön, die meer dan 1.200 boekillustraties maakte, werd eveneens door Dürer beïnvloed. Andere kunstenaars die onder Dürers invloed stonden, waren Hans Leu, Hans Dürer, Nicholas Glockendon, Hans Plattner, Hans Springinklee en Wolf Traut.

Strigels artistieke ontwikkeling vond plaats in een omgeving die door verschillende kunstenaars was beïnvloed. De Meester WB, werkzaam in Frankfurt, en een meester uit de Bodenseeregio, die *Bisschop Hugo van Landenberg* in Karlsruhe maakte (gedateerd 1502^[2]), zijn voorbeelden van kunstenaars wier werk met dat van Strigel is vergeleken. Gertrud Otto aanvaardde de toeschrijving in haar monografie uit 1964 echter zonder voorbehoud. Ludwig Baldass vergeleek Strigel in *Oberrheinische Kunst* (1926/7) met de Meester van het Hausbuch en verwees daarbij specifiek naar de mijnscène op folio 35a van het Hausbuch. Alan Shestack maakte de kwestie complexer in een artikel in *Master Drawings* uit 1966, waarin hij panelen van de Meester LCz noemde in verband met Strigels invloeden. Deze verwijzingen wijzen op een ingewikkeld netwerk van artistieke contacten en invloeden in Strigels tijd.

Het is moeilijk één werk aan te wijzen als Bernhard Strigels beroemdste. Hij was van ongeveer 1490 tot 1520^[2] als schilder actief in Memmingen in Zwaben en werkte voor keizer Maximilian I van het Heilige Roomse Rijk. Strigel kwam uit een kunstenaarsfamilie: zijn vader was schilder en ook zijn zoon en neef werden schilder. Zijn werk ontwikkelde zich van de laatgotiek naar de renaissancestijl. Tot zijn belangrijke werken behoren verschillende portretten van leden van Maximiliaans Habsburgse keizerlijke familie, waaronder Maximilian I, diens zoon keizer Maximiliaan en diens kleinzoon, de latere keizer Charles V. Strigel maakte ook religieuze schilderijen, zoals het hoogaltaar in Memmingen.

Bernhard Strigel (circa 1460–1528^[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij wordt verbonden met de Donau-school, een kring van kunstenaars uit Beieren en Oostenrijk. In zijn vroege werk is de invloed van de Nederlandse schilderkunst zichtbaar, vooral in de aandacht voor detail en de realistische weergave van texturen. Later verwerkte hij Italiaanse renaissance-elementen, zoals klassieke motieven en meer nadruk op perspectief. Dat is te zien in zijn portretten en religieuze schilderijen, met vaak elegante figuren en harmonieuze composities. Tot zijn opdrachtgevers behoorde keizer Maximilian I, voor wie hij portretten en genealogische werken schilderde. Ook maakte hij altaarstukken en andere religieuze werken voor kerken en kloosters in Zuid-Duitsland. Zijn kunst markeert de overgang van laatgotiek naar renaissance en verenigt traditionele Duitse elementen met nieuwe Italiaanse invloeden. Hij geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van zijn tijd in de regio.