






Bernhard Strigel
- Portret
- Religieuze schilderkunst
Binnen de selecte groep Duitse schilders die rechtstreeks voor keizer Maximilian I werkten, nam Bernhard Strigel een eigen positie in: de Zwabische specialist uit Memmingen leverde portretten, religieuze panelen en genealogische beelden aan de Habsburgse dynastie, precies toen Maximiliaan de meest omvattende keizerlijke beeldcampagne uit de Europese geschiedenis tot dan toe opbouwde.

Biografie
Strigel werd rond 1461[2] geboren in een gevestigde kunstenaarsfamilie uit Memmingen. Hij werd in Ulm opgeleid door Bartholomäus Zeitblom en trok daarna naar de keizerlijke hoven van Augsburg, Innsbruck en Wenen. Door zijn toegang tot Maximiliaan stond hij naast Albrecht Dürer en Hans Burgkmair in de voorhoede van keizerlijke beeldmakers, maar zijn stijl was anders: dichter bij Vlaams realisme dan bij Dürers theoretische hervormingen, met aandacht voor oppervlaktestructuur, kledingdetails en nauwkeurige gelaatstrekken.
Geleerden verdelen zijn oeuvre duidelijk in tweeën. Zijn religieuze schilderijen, waaronder tien werken over de Genealogie van Christus in het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg, worden historisch interessant maar artistiek bescheiden genoemd. Zijn portretten zijn iets anders: het portret van Conrad Rehlinger uit 1517[2] in de Alte Pinakothek in München is precies en lichtgevend. Het vertegenwoordigt de warme Zwabische kleurtraditie, die geleerden later als invloed op het vroege werk van Hans Baldung Grien aanwezen.
De Genealogie van Christus was niet toevallig een religieus onderwerp: Maximiliaan gaf tegelijk opdracht tot grote aantallen stambomen gebaseerd op de Boom van Jesse. Het onderwerp droeg zowel dynastieke als spirituele betekenis. Strigel stierf op 4 mei 1528[2] in Memmingen, hetzelfde jaar waarin de Reformatie de stad bereikte.
Tijdlijn
- 1461Geboren in Memmingen in een kunstenaarsfamilie.
- 1517Schilderde een portret van Conrad Rehlinger, nu in de Alte Pinakothek in München.
- 1528Stierf op 4 mei in Memmingen.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Volgende stop
Bekijk de kunststromingen →
Alle kunststromingen in de collectie, van de renaissance tot popart.
Veelgestelde vragen
Waar staat Bernhard Strigel om bekend?
Bernhard Strigel staat bekend om portretten, religieuze panelen en genealogische beelden. Vooral zijn portretten, zoals het portret van Conrad Rehlinger uit 1517[2], worden erkend.Wat is het beroemdste werk van Bernhard Strigel?
Het is moeilijk één werk aan te wijzen als Bernhard Strigels beroemdste. Hij was van ongeveer 1490 tot 1520[2] als schilder actief in Memmingen in Zwaben en werkte voor keizer Maximilian I van het Heilige Roomse Rijk. Strigel kwam uit een kunstenaarsfamilie: zijn vader was schilder en ook zijn zoon en neef werden schilder. Zijn werk ontwikkelde zich van de laatgotiek naar de renaissancestijl. Tot zijn belangrijke werken behoren verschillende portretten van leden van Maximiliaans Habsburgse keizerlijke familie, waaronder Maximilian I, diens zoon keizer Maximiliaan en diens kleinzoon, de latere keizer Charles V. Strigel maakte ook religieuze schilderijen, zoals het hoogaltaar in Memmingen.Wat moet ik weten over de prints van Bernhard Strigel?
Bernhard Strigel (1460/61–1528[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij is vooral bekend om zijn schilderijen, met name portretten en religieuze scènes; informatie over zijn prenten is schaars. De bloei van de prentkunst viel tijdens zijn loopbaan. In de renaissance namen de productie en verspreiding van prenten sterk toe. Houtsneden en gravures werden steeds gebruikelijker en kunstenaars als Dürer verdienden aanzienlijk aan de verkoop ervan. Strigel richtte zich echter vooral op schilderijen voor aristocratische opdrachtgevers. Hij werkte voor keizer Maximilian I en maakte devotionele panelen en portretten van de keizerlijke familie. Dat wijst erop dat prentkunst mogelijk geen centraal onderdeel van zijn oeuvre was. Onderzoeksmateriaal richt zich op Strigels tekeningen en schilderijen. Mogelijk maakte hij ontwerpen die door anderen als prent werden uitgevoerd, maar nader onderzoek is nodig om dit te bevestigen.Tot welke stijl of stroming behoorde Bernhard Strigel?
Bernhard Strigel (circa 1460–1528[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij wordt verbonden met de Donau-school, een kring van kunstenaars uit Beieren en Oostenrijk. In zijn vroege werk is de invloed van de Nederlandse schilderkunst zichtbaar, vooral in de aandacht voor detail en de realistische weergave van texturen. Later verwerkte hij Italiaanse renaissance-elementen, zoals klassieke motieven en meer nadruk op perspectief. Dat is te zien in zijn portretten en religieuze schilderijen, met vaak elegante figuren en harmonieuze composities. Tot zijn opdrachtgevers behoorde keizer Maximilian I, voor wie hij portretten en genealogische werken schilderde. Ook maakte hij altaarstukken en andere religieuze werken voor kerken en kloosters in Zuid-Duitsland. Zijn kunst markeert de overgang van laatgotiek naar renaissance en verenigt traditionele Duitse elementen met nieuwe Italiaanse invloeden. Hij geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van zijn tijd in de regio.Welke technieken of materialen gebruikte Bernhard Strigel?
Bernhard Strigel maakte kleine glas-in-loodpanelen met technieken die waren afgeleid van monumentale kerkramen. Deze panelen hadden vaak de vorm van rondellen, driepassen en vierpassen. Hij gebruikte loodstrips of potmetaalpanelen en combineerde helder glas, potglas (antiekglas in één kleur) en plaquéglas (helder glas met een dunne laag diepe kleur). De gekleurde laag kon worden afgesleten of met zuur geëtst om het heldere glas eronder zichtbaar te maken, bijvoorbeeld voor wapenschilden of kledingpatronen. De glasstukken werden aan de voorzijde beschilderd met glasverf in zwart- en bruintinten, aangebracht als wassingen en lijnen. Met een dassenpenseel konden stippelpatronen worden gemaakt. Vanaf het einde van de vijftiende eeuw werd een draadborstel gebruikt om lichtpuntjes uit de wassingen te krassen. Hooglichten konden met een naald, stokje of penseeluiteinde worden aangebracht. Aan de achterzijde werden zilver- of geelbeitel gebruikt om doorschijnend geel te verkrijgen, vaak voor halo’s, haar en kleding. Soms bracht men daar sanguine, een roodbruine emailverf, aan voor huidtinten. Na het bakken werden de glasstukken met loodstrips samengevoegd. Strigel werkte ook in grisaille: hij schilderde op één helder glasstuk aan de voorzijde met zwarte, grijze en bruine glasverf en gebruikte aan de achterzijde geelbeitel en vaak sanguine.Waar stond Bernhard Strigel om bekend?
Bernhard Strigel (ca. 1460–1528[2]) was een Duitse schilder uit de late gotiek en vroege renaissance. Hij staat vooral bekend om portretten en religieuze schilderijen, met name voor de Habsburgse keizerlijke familie. Zijn vroege werk toont invloed van Ulmer schilder Bartholomäus Zeitblom. Begin 16e eeuw werd hij de belangrijkste schilder van Memmingen in Zwaben. Zijn voornaamste opdrachten kwamen van keizer Maximilian I. Strigel schilderde Maximiliaan en andere leden van het hof herhaaldelijk. Een bekend werk is het familieportret van keizer Maximilian I met zijn familie, gemaakt rond 1515[2]–1518, waarop Maximiliaan met zijn zonen, kleinzonen en andere verwanten te zien is. Hij maakte ook altaarstukken en religieuze werken voor kerken en kloosters in de regio. Deze schilderijen combineren vaak gotische en renaissancestijlen en weerspiegelen de overgang in de Duitse kunst. Hij stierf in 1528 in Memmingen.Wanneer leefde en werkte Bernhard Strigel?
Bernhard Strigel was een Duitse schilder uit de late gotiek en vroege renaissance. Hij werd geboren in Memmingen, Zwaben; zijn activiteiten zijn vanaf 1491 gedocumenteerd tot zijn dood in 1528[2]. Hij kwam uit een kunstenaarsfamilie: ook zijn vader en broer waren schilders. Waarschijnlijk volgde hij eerst een opleiding in het atelier van zijn vader en reisde hij daarna, zoals toen gebruikelijk was. Sommige geleerden denken dat hij vroeg in zijn loopbaan naar Italië reisde, wat zijn stijl beïnvloedde. Strigel werd de belangrijkste schilder van de Habsburgse keizerlijke familie. Keizer Maximilian I benoemde hem in 1515[2] tot hofschilder. Hij maakte portretten van Maximiliaan en andere leden van het hof; deze opdrachten bezorgden hem aanzien en invloed. Ook schilderde hij religieuze werken voor kerken en kloosters in Zwaben, waaronder altaarstukken en devotiepanelen. Zijn stijl mengt laatgotische elementen met Italiaanse renaissance-invloeden, zichtbaar in natuurlijke figuren en perspectief.Waar kan ik het werk van Bernhard Strigel zien?
Bernhard Strigel (circa 1460–1528[2]) was een Duitse schilder uit de laatgotiek en vroege renaissance. Hij werkte vooral in Memmingen in Zwaben, een vrije rijksstad die nu in Beieren ligt. Veel van zijn schilderijen bevinden zich in Duitse collecties. Het Kunsthistorisches Museum in Wenen bezit verschillende portretten, waaronder die van keizer Maximilian I. De Alte Pinakothek in München bezit Strigels beroemdste werk: het grote altaarstuk dat was gemaakt voor de Sint-Martinuskerk in Memmingen. Dit altaarstuk, vervaardigd rond 1520[2], toont scènes uit het leven van de Maagd Maria en de Passie van Christus. Ander werk van Strigel is te vinden in het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg en de Staatsgalerie in Stuttgart. Enkele werken bevinden zich ook in internationale collecties. Zo bezit de National Gallery in Londen een aan Strigel toegeschreven mannenportret. Deze locaties bieden de mogelijkheid het brede oeuvre van Strigel te bekijken, vooral zijn portretten en religieuze schilderijen.Waar kwam Bernhard Strigel vandaan?
Bernhard Strigel was een Duitse schilder uit de late gotiek en vroege renaissance. Hij werd geboren in Memmingen, een stad in Zwaben die nu bij Beieren hoort. Zijn familie was al lang met de streek verbonden. Waarschijnlijk kreeg hij zijn eerste opleiding van zijn vader Hans Strigel de Oudere, eveneens schilder. Het familieatelier Strigel was belangrijk in Memmingen en maakte veel altaarstukken en andere religieuze werken voor plaatselijke kerken en opdrachtgevers. Hoewel zijn vroege leven niet volledig is gedocumenteerd, denkt men dat Bernhard andere kunstcentra bezocht en er studeerde. Sommige geleerden wijzen op mogelijke invloeden uit de Nederlandse schilderkunst, populair in die tijd, op basis van zijn vroege werk. Strigel werkte het grootste deel van zijn loopbaan in en rond Memmingen en werd de belangrijkste kunstenaar van de stad. Hij kreeg opdrachten van het Habsburgse hof en schilderde keizer Maximilian I en andere familieleden. Hij stierf in 1528[2] in Memmingen.Wie werd door Bernhard Strigel beïnvloed?
Strigels invloed is het duidelijkst zichtbaar bij kunstenaars van de Donau-school. Deze kunstenaars, actief in het begin van de 16e eeuw, zijn onder anderen Wolf Huber en Albrecht Altdorfer. Een tekening in de Universiteitsbibliotheek van Erlangen wordt soms aan Strigel toegeschreven op basis van vergelijkingen met de achtergronden van zijn panelen. Andere onderzoekers hebben de tekening vergeleken met werk van de Meester van het Hausbuch. In die periode had ook Albrecht Dürer grote invloed op andere kunstenaars. Hans Baldung Grien, Hans von Kulmbach en Georg Pencz namen allemaal Dürers grafische stijl over. Erhard Schön, die meer dan 1.200 boekillustraties maakte, werd eveneens door Dürer beïnvloed. Andere kunstenaars die onder Dürers invloed stonden, waren Hans Leu, Hans Dürer, Nicholas Glockendon, Hans Plattner, Hans Springinklee en Wolf Traut.Wie beïnvloedde Bernhard Strigel?
Strigels artistieke ontwikkeling vond plaats in een omgeving die door verschillende kunstenaars was beïnvloed. De Meester WB, werkzaam in Frankfurt, en een meester uit de Bodenseeregio, die *Bisschop Hugo van Landenberg* in Karlsruhe maakte (gedateerd 1502[2]), zijn voorbeelden van kunstenaars wier werk met dat van Strigel is vergeleken. Gertrud Otto aanvaardde de toeschrijving in haar monografie uit 1964 echter zonder voorbehoud. Ludwig Baldass vergeleek Strigel in *Oberrheinische Kunst* (1926/7) met de Meester van het Hausbuch en verwees daarbij specifiek naar de mijnscène op folio 35a van het Hausbuch. Alan Shestack maakte de kwestie complexer in een artikel in *Master Drawings* uit 1966, waarin hij panelen van de Meester LCz noemde in verband met Strigels invloeden. Deze verwijzingen wijzen op een ingewikkeld netwerk van artistieke contacten en invloeden in Strigels tijd.Wie was Bernhard Strigel?
Bernhard Strigel (ca. 1460–1528[2]) was een Duitse schilder uit de late gotiek en vroege renaissance. Hij werkte vooral in Memmingen, een vrije rijksstad in Zwaben, nu in Beieren. Zijn familie bestond uit schilders; zijn vader en ten minste één broer beoefenden het vak. Waarschijnlijk leerde hij in het familieatelier en nam hij dat later over. Hij werd de belangrijkste schilder van Memmingen. Zijn vroege werk toont invloed van Bartholomäus Zeitblom en de school van Ulm; later nam hij elementen van de Italiaanse renaissance over, zichtbaar in perspectief en natuurlijkere figuren. Hij staat bekend om religieuze schilderijen en portretten. Belangrijke werken zijn het altaarstuk voor de Martinskirche in Memmingen (ca. 1500[2]) en portretten van keizer Maximilian I. Als hofschilder kreeg hij aanzien en opdrachten. Hij schilderde ook leden van de Habsburgse familie. Zijn kunst toont de overgang van laatmiddeleeuwse naar renaissancestijl in Zuid-Duitsland.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Bernhard Strigel.
- [1] museum Samuel H. Kress Collection Gebruikt voor: museumcollecties.
- [2] Wikipedia Wikipedia: Bernhard Strigel Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [3] boek Yvonne Owens, Abject Eroticism in Northern Renaissance Art Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [4] boek Christopher S. Wood, Albrecht Altdorfer and the Origins of Landscape Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [5] boek Cuttler, Charles D, Northern painting from Pucelle to Bruegel: fourteenth, fifteenth, and sixteenth centuries Gebruikt voor: biografie.
- [6] boek Charles D. Cuttler, Northern Painting From Pucelle to Bruegel Fourteenth, Fifteenth, and Sixteenth Centuries Gebruikt voor: biografie.
- [7] boek Barbara Butts, Lee Hendrix, John Walsh, Brent Benjamin, Barbara Giesicke, Timothy B. Husband, Mylène Ruoss, Hartmut Scholz and Peter van Treeck, Painting on Light: Drawings and Stained Glass in the Age of Dürer and Holbein Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie







