Waar Bruce Nauman te zien is

Werk van Bruce Nauman was te zien in veel solo- en groepstentoonstellingen. Zijn eerste solotentoonstelling vond in 1966 plaats in de Nicholas Wilder Gallery in Los Angeles. In 1968 had hij solotentoonstellingen bij Leo Castelli Gallery in New York en Galerie Konrad Fischer in Düsseldorf; deze galerieën vertegenwoordigden hem gedurende zijn loopbaan. Dat jaar nam hij ook deel aan Documenta 4. In 1972 organiseerden het Los Angeles County Museum of Art en het Whitney Museum of American^[1] Art samen een overzichtstentoonstelling van zijn werk, die door de Verenigde Staten en Europa reisde. Latere tentoonstellingen vonden plaats in het Rijksmuseum Kröller-Müller in Otterlo (1981), Whitechapel Art Gallery in Londen (1986) en het Museum of Contemporary Art in Los Angeles (1988). In 1994 organiseerde het Walker Art Center in Minneapolis een overzichtstentoonstelling met sculpturen, installaties, neonwerken, video’s, foto’s en tekeningen.

Bruce Nauman, geboren in 1941^[1], is een Amerikaanse kunstenaar die met uiteenlopende media werkt. Hij staat bekend om zijn sculpturen, video- en performancewerken en heeft ook een omvangrijk oeuvre van prenten gemaakt. Eind jaren 1960 begon Nauman prenten te maken. Zijn vroege werk hield vaak verband met zijn sculpturen en performances. Zijn prent *Studies for Hologram* (1970) sluit bijvoorbeeld aan bij zijn onderzoek naar driedimensionale ruimte en waarneming. Veel van zijn prenten bevatten tekst, vaak in een sobere grafische stijl. Deze werken onderzoeken taal, communicatie en het lichaam. Nauman gebruikt vaak zeefdruk en lithografie. Met deze technieken kan hij krachtige lijnen en vlakke kleurvlakken maken die bij zijn conceptuele aanpak passen. Zijn prenten kenmerken zich door hun directheid en verkennen vaak thema’s als vervreemding, angst en de menselijke conditie. Ze zijn niet altijd gemakkelijk te interpreteren, maar nodigen kijkers uit om aannames over kunst en haar rol ter discussie te stellen. Zijn prenten zijn opgenomen in grote museumcollecties en blijven een belangrijk onderdeel van zijn oeuvre.

Bruce Nauman, geboren in 1941^[1] in Fort Wayne, Indiana, begon zijn loopbaan halverwege de jaren 1960. Hij laat zich niet in één stijl indelen en maakt glasvezelsculpturen, lichaamsafgietsels, performances, films, neonwerken en video-installaties. In zijn uiteenlopende oeuvre blijft de waarnemingservaring van de kijker centraal staan. Nauman gebruikt woordspelingen, beklemmende ruimtes en humor om kijkers te desoriënteren en hen met hun eigen grenzen te confronteren. In de jaren 1960 begon hij neonreclame te gebruiken, mogelijk onder invloed van popart, om woordspel te onderzoeken. Werken als *None Sing/Neon Sign* benadrukken de willekeurige relatie tussen de betekenis, klank en verschijningsvorm van een woord. Een rond bord uit 1967 met de spiraalsgewijs geschreven tekst *the true artist helps the world by REVEALING MYSTIC TRUTHS* suggereert ironisch dat deze waarheden subtiele onderscheidingen tussen illusie, opsmuk en betekenis kunnen zijn. Nauman onderzoekt in zijn sculpturen en installaties het contrast tussen waarnemingsruimte en fysieke ruimte. De kleur die uit *Green Light Corridor* straalt ervaren is heel anders dan je weg vinden in de smalle ruimte. Zijn werk benadrukt doeltreffend de kloof tussen object en gebeurtenis.

De loopbaan van Bruce Nauman begon in 1964, nadat hij het schilderen had opgegeven; vervolgens onderzocht hij beeldhouwkunst en performancekunst. Hij werd in 1941^[1] geboren in Fort Wayne, Indiana, en studeerde kunst, wiskunde en natuurkunde aan de University of Wisconsin. Later studeerde hij bij William T Wiley en Robert Arneson aan de University of California, Davis. Nauman verzet zich tegen het idee dat een kunstenaar één stijl hoort te hebben. Sinds het midden van de jaren 1960 werkt hij met uiteenlopende media, zoals sculpturen van glasvezel, afgietsels van lichamen, films, neonreliëfs aan de muur, interactieve omgevingen, video’s en gemotoriseerde carrousels. Op die carrousels zijn soms karkassen van dieren van gegoten aluminium te zien. Zijn neonborden, die hij in de jaren 1960 begon te gebruiken, tonen woordspelingen, bijvoorbeeld *None Sing/Neon Sign*. In zijn vroege loopbaan gebruikte Nauman zijn eigen lichaam als medium om ideeën over te brengen. Hij legde zijn handelingen vast in fotografie, film en video. Halverwege de jaren 1980 begon hij de mogelijkheden van video te onderzoeken door video’s rechtstreeks op muren te projecteren en meerdere monitoren in dezelfde ruimte te gebruiken.

De artistieke beeldtaal van Bruce Nauman is sterk beïnvloed door Jasper Johns. De intellectuele strengheid van Johns’ assemblages vormde een inspiratiebron voor Naumans tekeningen, sculpturen en installaties. Naumans werk beïnvloedde kunstenaars als Cindy Sherman en Bill Viola. Net als Nauman gebruikt Sherman visuele woordspelingen. Viola combineert, net als Nauman, oosterse en westerse thema’s in videoprojecties. Ook het werk van Shirin Neshat toont Naumans invloed. Net als Viola maakt zij videoreeksen, maar ze rangschikt die zo dat kijkers zich moeten verplaatsen om alles te zien. Dat brengt sociale en gendergebonden tegenstellingen in beeld. Naumans belangstelling voor objecten als dragers van ideeën en zijn onderzoek naar het uiteenvallen van taal als communicatiemiddel verbinden hem ook met Marcel Duchamp. Net als Duchamp levert hij vaak ironisch commentaar op kunst en de aard van kunstobjecten.

Bruce Nauman, geboren in 1941^[1], begon zijn kunststudie aan de University of Wisconsin in Madison. Eerst richtte hij zich op wiskunde en natuurkunde; in 1964 behaalde hij een Bachelor of Arts. Daarna volgde hij een Master of Arts aan de University of California, Davis, waar hij bij William T. Wiley en Robert Arneson studeerde; hij rondde die studie in 1966 af. Rond 1965, toen Nauman zijn loopbaan begon, kreeg het minimalisme meer invloed. In plaats van zich bij die beweging aan te sluiten of ertegenin te gaan, koos Nauman voor zelfconfrontatie in zijn atelier. Zijn vroege beeldtaal was veel verschuldigd aan Jasper Johns. De intellectuele strengheid van Johns’ assemblages vormde een geschiktere inspiratiebron dan de ironische afstandelijkheid van Duchamps surrealistische gevonden voorwerpen. Die invloed blijkt uit Naumans afgietsels in was van lichaamsdelen, woorden en meubelfragmenten, die terugkerende thema’s werden in zijn tekeningen, sculpturen en installaties. Vroeg in zijn loopbaan experimenteerde Nauman met film. Halverwege de jaren 1980 begon hij de plastische mogelijkheden van video grondiger te onderzoeken.

Het is moeilijk één werk aan te wijzen als Bruce Naumans beroemdste, gezien de verscheidenheid van zijn oeuvre. Sinds het midden van de jaren 1960 heeft Nauman zich verzet tegen een herkenbare stijl en maakte hij sculpturen van glasvezel, afgietsels van lichamen, performances, films, neonreliëfs aan de muur en video-installaties. Zijn neonborden uit de jaren 1960, mogelijk een reactie op de popart, gebruiken woordspelingen om de relatie tussen woorden, klanken en verschijningsvormen te onderzoeken. Een voorbeeld is *None Sing/Neon Sign*, een anagram dat kenmerkend is voor zijn semiotische verkenningen. Een ander neonwerk, een rond bord uit 1967, vermeldt: *the true artist helps the world by REVEALING MYSTIC TRUTHS*. Naumans installaties onderzoeken vaak hoe de kijker ruimte lichamelijk en intellectueel ervaart. *Green Light Corridor* en *Lighted Performance Box* veranderen de waarneming door licht en insluiting. *Video Surveillance Piece (Public Room, Private Room)* gebruikt video om ongemak en onzekerheid rond ruimtelijk bewustzijn op te roepen.

De praktijk van Bruce Nauman laat zich moeilijk categoriseren, omdat hij geen vaste herkenbare stijl hanteert. Sinds het midden van de jaren 1960 werkt hij met beeldhouwkunst, performance, film, neon, video en installaties. Zijn filosofische onderzoek verbindt hem met de conceptuele kunst. Conceptuele kunstenaars beschouwen het idee als bepalend onderdeel van een werk; sommigen maken werken met onzichtbare materialen. Nauman onderzoekt taal en woordspel en gebruikt vaak humor. Zijn neonsculptuur *The True Artist Helps the World by Revealing Mystic Truths* (1967) weerspiegelt zijn belangstelling voor de verbinding tussen objecten en woorden. Hij koos neon vanwege de niet-artistieke functie ervan. Naumans werk raakt ook aan proceskunst, waarin documentatie van de betrokkenheid van de kunstenaar belangrijk is. De nauwgezette documentatie van onbeduidende handelingen brengt bij Nauman een oppervlakkige verveling over. Titels zijn vaak essentieel voor het begrijpen van het werk en leveren ironisch commentaar. Hij heeft de meeste fysieke eigenschappen die kenmerkend zijn voor recente beeldhouwkunst geëlimineerd; zijn materialen zijn doorgaans onopvallend.