Waar Alexandra Exter te zien is

Schilderijen en toneelontwerpen van Alexandra Exter bevinden zich in verschillende musea in Oekraïne, waar zij werd geboren, en Rusland, waar zij bijdroeg aan de ontwikkeling van het constructivisme en kubo-futurisme. Het Museum of Modern Art^[6] in New York bezit veel van haar werken op papier, waaronder kostuumontwerpen voor Oscar Wilde’s *Salome* en decorontwerpen voor het toneelstuk *Romeo and Juliet*. Ook de Yale University Art Gallery bezit verschillende kubo-futuristische schilderijen van haar. Haar werk verschijnt minder vaak op veilingen dan dat van sommige tijdgenoten, al bieden grote veilinghuizen zoals Christie’s en Sotheby’s soms schilderijen en gouaches aan, meestal in Londen of New York. Veilingcatalogi zijn een andere manier om haar oeuvre te bekijken en te bestuderen. Exter’s toneelontwerpen zijn buiten incidentele tentoonstellingen moeilijk te zien; veel ervan bevinden zich in theatermusea of particuliere collecties. Ze geven belangrijk inzicht in haar theorieën over kleur en ruimte.

Alexandra Exter (geboren in 1882 nabij Kiev, overleden in 1949) was een belangrijke figuur van de Russische avant-garde. Ze reisde tussen Sint-Petersburg, Moskou, Venetië en Parijs, maar keerde vaak terug naar haar huis in Kiev. Daar introduceerde ze nieuwe ideeën en hielp ze avant-gardetentoonstellingen organiseren, zoals The Link (1908) en The Ring (1914). Exter werkte op veel terreinen: interieur-, tentoonstellings-, kleding- en boekontwerp, en filmdecors. Ze wordt ook herinnerd als docent. Sommige van haar leerlingen, onder wie Simon Lissim en Pavel Tchelitchew, werden later bekend in Europa en de Verenigde Staten. Exter ontwierp kostuums en decors voor toneelstukken en bleef na haar emigratie ontwerpen maken voor stukken van Aischylos en Sophocles. In de jaren 1930 ontwierp ze kostuums en decors voor producties van Alexander Tairov in het Kamertheater in Moskou, waaronder Thamira Khytharedes (1916) en Salome (1917).

Alexandra Exter (1885-1949) neemt een belangrijke plaats in de geschiedenis van de avant-gardebeweging in. Exter, afkomstig uit Oekraïne, reisde aan het begin van de jaren 1900 heen en weer tussen St. Petersburg, Moskou, Venetië en Parijs, maar keerde steeds terug naar Kiev. Ze bracht nieuwe ideeën naar Oekraïne en hielp kunstenaars stromingen als het neoprimitivisme en kubisme ontdekken. Exter hielp in Kiev twee avant-gardetentoonstellingen organiseren: The Link (1908) en The Ring (1914). Ze vormde een belangrijke schakel tussen Rusland, Frankrijk en Italië. Bovendien gaf ze les aan een hele generatie jongere Oekraïense en Russische kunstenaars. Haar talent strekte zich uit tot interieur-, tentoonstellings-, kleding- en boekontwerp, en ook tot decorontwerp voor films. Hoewel Exter het futurisme erkende, volgde ze die stroming niet blindelings. Beweging was belangrijk in haar beeldende filosofie; net als de futuristen had ze de neiging beweging en ritme gelijk te stellen. Halverwege de jaren 1910 schilderde Exter veel stadsgezichten. Kleurexplosies zijn kenmerkend voor haar schilderkunst. Haar kleuren vloeien over en doorbreken de wetten en conventies van de compositie.

Alexandra Exter was een schilder en ontwerper die met uiteenlopende media en stijlen experimenteerde. Aan het begin van de jaren 1900 reisde ze tussen St Petersburg, Moskou, Venetië en Parijs, maar ze keerde vaak terug naar haar atelier in Kiev. In Parijs nam Exter kubistische principes over met betrekking tot volume, oppervlak, textuur, vorm, compositie en ritme. Ze legde echter meer nadruk op kleur dan Picasso of Braque. Ze combineerde kubistische en futuristische ideeën en paste die aan Russisch en Oekraïens onderwerpen aan. Mogelijk introduceerde ze de term ‘Cubo-Futurism’ in het Russische kunstvocabulaire. Exter staat bekend om haar krachtige kleurcomposities, die een gevoel van beweging oproepen. Ze verkende non-figuratieve schilderkunst; haar werk omvatte atelierschilderskunst, toneeldecors, kledingontwerp, boekontwerp, tentoonstellingsontwerp en filmdecors. Exter gaf ook les; enkele van haar leerlingen werden ontwerpers voor het Sovjettheater.

Alexandra Exter oefende als docent en kunstenaar brede invloed uit. Ze gaf les aan een hele school jongere Oekraïense en Russische kunstenaars. Sommige leerlingen, zoals Simon Lissim en Pavel Tchelitchew, werden later bekend in Europa en de Verenigde Staten. Ook Alexander Khvostenko-Khvostov, Vadim Meller en Anatolii Petritsky studeerden bij Exter en maakten naam als ontwerpers voor het Sovjettoneel. Haar atelier in Kiev trok kunstenaars, schrijvers, theaterregisseurs en choreografen aan, onder wie Les Kurbas, Konstantin Mardzjanov en Bronislava Nijinska. Exter combineerde in haar werk kubistische en futuristische ideeën en paste die toe op Russische en Oekraïense onderwerpen. Hoewel ze Picasso en Braque kende, studeerde ze niet formeel bij hen in het kubisme. In plaats daarvan ontwikkelde ze een eigen benadering van kleur, die zij het belangrijkste element van de schilderkunst vond.

De artistieke ontwikkeling van Alexandra Exter werd door uiteenlopende personen en stromingen beïnvloed. In het begin van de jaren 1910 werd Kiev een centrum van intellectuele verkenning en bouwde Exter relaties op met kunstenaars als Alexander Bogomazov en Alexander Archipenko. Ook kwam ze in contact met filosofen, dichters en musici en ontwikkelde ze belangstelling voor de Oekraïense volkscultuur. Exter bezocht Parijs voor het eerst in 1907 en maakte daar kennis met het kubisme. Via Guillaume Apollinaire en Serge Ferat ontmoette ze Picasso, Braque en dichter Max Jacob. Ze leerde van de kubistische beginselen, maar vond het moeilijk hun kleurtheorieën te aanvaarden, omdat kleur voor haar zeer belangrijk was. Door haar reizen kende ze zowel het kubisme als het futurisme en combineerde ze beide tendensen in haar kunst. Ze erkende de waarde van het Italiaanse futurisme, maar omarmde de leer ervan niet volledig. Als docent beïnvloedde ze veel jongere Oekraïense en Russische kunstenaars, van wie sommigen bekend werden. Haar atelier in Kiev bracht kunstenaars, schrijvers, theaterregisseurs en choreografen samen.

Het is moeilijk om één werk aan te wijzen als het beroemdste van Alexandra Exter. Ze was een veelzijdige kunstenaar die met verschillende stijlen en media werkte. Exter werd in 1882 nabij Kiev geboren en maakte deel uit van de avant-garde. Ze nam deel aan tentoonstellingen als The Link (1908) en Tramway V (1915). Ze verkende niet-objectieve schilderkunst en werd beïnvloed door Malevich en Tatlin. In schilderijen als *City at Night* tonen dynamische kleuren en beweging verwantschap met het Italiaanse futurisme, hoewel ze de leer daarvan niet volledig omarmde. *Composition (Genoa)* (1912-14) is een ander voorbeeld uit deze periode. Exter werkte ook als theaterontwerper en maakte kostuums en decors voor producties als *Thamira Khytharedes* (1916) en *Salome* (1917) in het Kamertheater in Moskou. Later ontwierp ze kleding en filmdecors, waaronder het decor voor de Mars sequence in de film *Aelita* (1934). Ze gaf les in haar eigen atelier in Kiev en aan VKhUTEMAS en beïnvloedde kunstenaars als Isaak Rabinovich en Pavel Tchelitchew.

Alexandra Exter (1882–1949) was een Russische kunstenaar die in verschillende avant-gardistische stijlen werkte. Ze wordt geassocieerd met het cubo-futurisme, suprematisme en constructivisme. Deze stromingen deelden belangstelling voor abstractie en moderne technologie. Exter begon haar studie aan de kunstschool in Kiev. In 1907 reisde ze naar Parijs en maakte ze kennis met het werk van Pablo Picasso en Georges Braque. Hun kubistische schilderijen beïnvloedden haar ontwikkeling richting niet-figuratieve kunst. Na haar terugkeer naar Rusland werd Exter deel van de Russische avant-garde. Ze exposeerde naast Kazimir Malevich, de grondlegger van het suprematisme. In suprematistische kunst werden eenvoudige geometrische vormen, zoals vierkanten en cirkels, gebruikt om abstracte composities te maken. Exter nam deze ideeën in haar eigen schilderkunst over. Na de Russische Revolutie van 1917 hield ze zich bezig met theaterontwerp en maakte ze kostuums en decors voor het Kamertheater van Alexander Tairov in Moskou. Ook gaf ze les, onder meer aan VKhUTEMAS, de staatskunst- en technische school. In deze periode verschoof haar werk richting het constructivisme, dat de maatschappelijke rol van kunst en het gebruik van industriële materialen benadrukte.