Waar Dennis Oppenheim te zien is

Dennis Oppenheim (1938^[1]–2011^[1]) maakte gedurende zijn loopbaan zeer uiteenlopende werken, waaronder performancekunst, beeldhouwkunst en land art. Daarom is zijn werk op allerlei locaties te vinden. Veel van zijn grootschalige openbare kunstwerken staan buiten. Stage Set for a Film: A Backward Procession (1989^[1]) staat bijvoorbeeld op de campus van Western Washington University in Bellingham, Washington. Light Vessels (1999) bevindt zich aan de University of California, Irvine. Zulke installaties zijn vaak locatiegebonden en gaan een relatie aan met hun omgeving. Ook musea bezitten werk van Oppenheim. Het Museum of Modern Art in New York heeft verschillende werken, waaronder het conceptuele werk Reading Position for Second Degree Burn (1970), bestaande uit een foto en tekst die een handeling documenteren. Ook Tate Modern in Londen bezit werk van hem. Musea kunnen hun presentaties wisselen; raadpleeg hun websites voor actuele tentoonstellingen. Kleinere galeries en particuliere collecties tonen soms tekeningen, modellen en documentatie van zijn vluchtige projecten. Veilinghuizen zoals Christie’s en Sotheby’s bieden af en toe werk van hem aan. Daar zijn werken te zien en te koop die niet altijd in openbare instellingen toegankelijk zijn.

Dennis Oppenheim wordt sinds het einde van de jaren 1960^[1] verbonden met conceptuele kunst en land art. Zijn prenten documenteren of breiden deze projecten vaak uit. Zijn vroege werk keerde zich af van sculptuur als object. Hij raakte geïnteresseerd in de relatie tussen een werk en zijn locatie. In sommige projecten veranderde Oppenheim bestaande plekken, bijvoorbeeld door een wig uit een berg te graven. Dat riep vragen op over waar het kunstobject begint en eindigt, of een gat zelf een object kan zijn. Annual Rings (1968) is kenmerkend voor zijn vroege land art. Het werk werd gemaakt op de grens tussen de Verenigde Staten en Canada. Het bestond uit ringen die in de sneeuw waren vrijgemaakt en door de staatsgrens werden doorsneden. Het verbindt natuurlijke cycli, zoals boomgroei en seizoensverandering, met willekeurige menselijke constructies, zoals grenzen en tijdzones. Ook maakte Oppenheim in 1969 in Finsterwolde in Nederland Cancelled Crop, waarbij hij een tarweveld in de vorm van een X oogstte.

Dennis Oppenheim (1938^[1]-2011^[1]) was een Amerikaanse conceptuele kunstenaar en performancekunstenaar. Hij is vooral bekend om zijn land art, installaties en openbare kunstprojecten. In zijn vroege werk aan het einde van de jaren 1960^[1] veranderde hij bestaande locaties. *Annual Rings* (1968) liep over de grens tussen Canada en de Verenigde Staten en vormde een conceptueel commentaar met behulp van jaarringen. Deze werken bevroegen de relatie tussen kunst en omgeving. In de jaren 1970 ging hij lichaamskunst maken en gebruikte hij zijn eigen lichaam als materiaal. Later maakte hij grote, vaak speelse openbare installaties, waarin industriële materialen en felle kleuren voorkwamen. Zijn kunst is belangrijk omdat zij traditionele opvattingen over beeldhouwkunst uitdaagt. Oppenheim onderzocht hoe kunst buiten de conventionele galerie kon bestaan. Zijn conceptuele benadering en aandacht voor het proces beïnvloedden latere generaties installatiekunstenaars en kunstenaars die locatiespecifiek werk maakten. Door zijn bereidheid met verschillende media te experimenteren is hij een belangrijke figuur in de kunst van de late 20e eeuw.

Dennis Oppenheim werkte met uiteenlopende media. Hij wordt verbonden met land art, performance en beeldhouwkunst. In zijn vroege werk veranderde hij buitenlocaties. Zo liep Annual Rings (1968^[1]) over de grens tussen Canada en de Verenigde Staten. Hij verwijderde sneeuw om vormen in het landschap te tekenen. Oppenheim maakte ook aardwerken met machines, waaronder Directed Seeding: Rice Project (1969), waarbij rijst in afgebakende patronen werd geplant. Later onderzocht hij performancekunst en body art. Deze handelingen werden vaak met foto’s en film gedocumenteerd. In de jaren 1980 en 1990 maakte hij grootschalige openbare sculpturen, vaak met industriële materialen en kinetische elementen. Voorbeelden zijn Device to Root Out Evil (1997), een kerk waarvan de torenspits ondersteboven in de grond steekt, en Stage Set for a Film: Headlights, Projectiles and Summer Lightning (2003), een complexe constructie met lichten en bewegende onderdelen. Oppenheims veelzijdige oeuvre laat zich moeilijk categoriseren. Zijn loopbaan toont zijn bereidheid met verschillende benaderingen te experimenteren.

De praktijk van Dennis Oppenheim hield verband met verschillende kunstenaars en stromingen. Zijn vroege werk, zoals *Annual Rings* (1968^[1]), vertoont kenmerken van de land art uit die tijd: het bevond zich buiten traditionele galeries en was grotendeels vergankelijk. Het werk markeerde de grens tussen de Verenigde Staten en Canada en bracht politieke grenzen in verband met natuurlijke cycli. Oppenheims afstand tot objectgerichte kunst kwam mede voort uit de ervaren beperkingen van het minimalisme, zoals zichtbaar bij Donald Judd, Robert Morris en Carl Andre. Hij wilde werken maken die aan hun locatie gebonden waren en bevroeg zo de definitie en grenzen van beeldhouwkunst. Die benadering sloot aan bij de land art van Michael Heizer. Agnes Denes, die met ‘eco-logic’ werkte, ontwikkelde haar praktijk naast Oppenheim en andere landkunstenaars. Oppenheims *Directed Seeding* en *Cancelled Crop* (1969) gingen over systemen van landgebruik en bekritiseerden kapitalistische ruilsystemen. Zijn werk schiep een negatieve waarde, vergelijkbaar met Claes Oldenburgs *Hole*, doordat het zich verzette tegen conventionele artistieke en economische processen.

Dennis Oppenheim noemde beeldhouwers Donald Judd, Robert Morris en Carl Andre kunstenaars door wier succes duidelijk werd dat bepaalde richtingen binnen het minimalisme „niet echt verder konden worden uitgebreid”. Hij vond dat werk in dezelfde lijn „slechts herhaling, slechts een mengeling van terugkerende kwesties” zou zijn. Ook sprak Oppenheim zijn bewondering uit voor Michael Heizers grootschalige land art. Volgens hem riepen Heizers geïsoleerde uitgravingen interessante vragen op over de definitie van beeldhouwkunst: „Is je werk een groot stuk land met een gat erin, of is het een gat? Is je werk de hele wereldbol met een gat erin?” Oppenheim zag zulke uitgegraven vormen als invloedrijk voor beeldhouwers, omdat ze inhielden dat je iets maakte door materiaal weg te nemen in plaats van toe te voegen.

Dennis Oppenheim staat bekend om zijn conceptuele kunst en land art uit de late jaren 1960^[1]. Een van zijn bekendste werken is *Annual Rings*, gemaakt in 1968 op de grens tussen de Verenigde Staten en Canada bij Fort Kent, Maine, en Clair, New Brunswick. *Annual Rings* bestond uit schema’s van jaarringen die in de sneeuw op het ijs waren uitgesneden. De ringen werden doorsneden door de staatsgrens. De tijd van het werk is genoteerd als 1:30 uur in de Verenigde Staten en 2:30 uur in Canada, waarmee de willekeur van tijdzones wordt benadrukt. Oppenheims werk bestond vaak buiten traditionele galerieën. *Annual Rings* is kenmerkend voor vroege land art vanwege het commentaar op kaarten, landsgrenzen en milieukwesties. Het werk zet natuurlijke cycli, zoals boomgroei en seizoensveranderingen, tegenover door mensen opgelegde scheidslijnen. De vrijgemaakte ringen in het ijs waren zorgvuldig gepland en dus niet natuurlijk, wat het contrast verder benadrukt.

Dennis Oppenheim wordt geassocieerd met conceptuele kunst. Conceptuele kunstenaars keerden zich af van de traditionele atelierpraktijk en werkten vaak buiten de gebruikelijke galerieën. Eind jaren 1960^[1] onderzochten Oppenheim en kunstenaars als Robert Morris manieren om verder te gaan dan kunst als object. Oppenheims vroege werk bestond vaak uit land art. Zo maakte hij Annual Rings (1968), een werk op de grens tussen de Verenigde Staten en Canada, en Cancelled Crop (1969) in Finsterwolde, Nederland. Net als Michael Heizer maakte Oppenheim uitgravingen. Hij was geïnteresseerd in de vraag waar het kunstobject in zulke werken begint en eindigt. In de jaren 1970 breidde hij zijn praktijk uit naar performancekunst en gebruikte hij vaak zijn eigen lichaam om ideeën uit te drukken en conventionele kunstvormen uit te dagen.