Waar Donald Judd te zien is

Werk van Donald Judd is op verschillende plaatsen wereldwijd te zien. In de Verenigde Staten bezit het Hirshhorn Museum and Sculpture Garden in Washington, DC, zijn werk Untitled (1963). Het Whitney Museum of American Art in New York organiseerde retrospectieven van Judds werk in 1968 en 1988; bij de eerdere tentoonstelling verscheen een catalogus van William Agee met aantekeningen van Dan Flavin. In het buitenland had Judd in 1970 een tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam, die daarna naar locaties in Duitsland en Groot-Brittannië reisde. Latere retrospectieven vonden plaats in het Stedelijk Van Abbemuseum in Eindhoven, de Städtische Kunsthalle in Düsseldorf, het Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, de Fundació Joan Miró in Barcelona en het Castello di Rivoli in Turijn. In 1986 richtte Judd de Chinati Foundation op in Marfa, Texas. Deze stichting toont zijn werk permanent naast werk van andere kunstenaars.

Donald Judd (geboren in 1928 in Excelsior Springs, Missouri; overleden in 1994) werd geassocieerd met minimalistische beeldhouwkunst. Naast het maken van objecten schreef hij begin jaren 1960 kunstkritiek, vooral voor *Arts Magazine*. Zijn schrijfstijl is omschreven als laconiek, met ritmes als die van Stein en Hemingway. De stijl paste bij de onpersoonlijke esthetiek van popart, minimalisme en colourfield painting. Judds geschriften verwierpen metaforische en psychologische betekenissen in kunst. Dat hield verband met het modernisme, maar Judd brak met het idee dat hedendaagse kunst binnen een historische ontwikkeling moest worden geplaatst. Tot zijn essays behoren ‘Local History’ en ‘Specific Objects’. Die titels wijzen op een verwerping van idealisme uit de Duitse filosofie. Judd was geïnteresseerd in de werkwijzen van kunstenaars als Frank Stella, Andy Warhol, Lee Bontecou en Claes Oldenburg. Hij vond dat kunst de kijker met onmiskenbare kracht moest treffen. Hij woonde en werkte in New York, waar hij SoHo hielp ontwikkelen als kunstenaarswijk, en in Marfa, Texas. Hij bleef schrijven om zijn ideeën te verduidelijken en de kunstwereld te bekritiseren.

Donald Judd werkte met industriële materialen als aluminium, staal, messing en plexiglas. Hij gebruikte deze vaak onbewerkt en waardeerde hun specifieke en ‘agressieve’ eigenschappen. Judd wilde het illusionisme uitbannen, een eigenschap die hij met Europese kunst associeerde. Hij gaf de voorkeur aan driedimensionaal werk en vond dat ‘de werkelijke ruimte van nature krachtiger en specifieker is dan verf op een plat vlak’. Judd probeerde zijn persoonlijke betrokkenheid bij de vervaardiging te beperken. Daarom liet hij zijn metalen of plexiglazen dozen vaak in een fabriek maken. Anderen brachten vervolgens spuitverf aan en installeerden ze. Zijn werken, vaak Untitled genoemd, waren opzettelijk sober. Judd vond dat een werk als geheel moest worden bekeken, niet als een verzameling afzonderlijke onderdelen. Naast beeldhouwkunst ontwierp hij ook meubels en huizen.

Donald Judd (1928-1994) was beeldhouwer en schrijver en werd geassocieerd met het minimalisme. Zijn werk en ideeën beïnvloedden uiteenlopende kunstenaars, vooral in de beeldhouwkunst en keramiek. Zijn kritische teksten, vooral begin jaren 1960 gepubliceerd in *Arts Magazine*, tonen zijn belangstelling voor de manier waarop kunstenaars hun werken construeerden. Hij bewonderde kunstenaars als Frank Stella, Andy Warhol, Lee Bontecou en Claes Oldenburg. Zijn essays ‘Local History’ en ‘Specific Objects’ daagden idealistische esthetische theorieën uit. Judds esthetiek benadrukte een directe, krachtige ontmoeting met kunst en verwierp metaforische of psychologische interpretaties. Keramist Edmund de Waal is een kunstenaar die door Judd werd beïnvloed. De Waals installaties, zoals *Listing, Listing* en *a poem written in the hills*, gaan een formele dialoog aan met Judds stapelsculpturen. De Waal verwijst ook naar Agnes Martin. Zijn werk onderzoekt kleur, vorm en de relatie tussen sculptuur en sokkel, en weerspiegelt Judds minimalistische principes.

Donald Judd, minimalistisch beeldhouwer en criticus, werd door uiteenlopende figuren beïnvloed. Zijn laconieke schrijfstijl toont invloed van Stein en Hemingway. Zijn esthetische opvattingen weken echter af van die van Clement Greenberg, vooral over de plaats van hedendaagse kunst binnen een historische lijn. Judd was geïnteresseerd in de praktische werkwijzen van kunstenaars als Frank Stella, Andy Warhol, Lee Bontecou en Claes Oldenburg. Hij bewonderde de radicale gebaren van Jackson Pollock en Barnett Newman en herinterpreteerde die op grotere schaal in zijn eigen werk. Tot zijn filosofische studies behoorden de geschriften van John Dewey, William James, Ralph Barton Perry, George Santayana en Henri Bergson. Carl Andre, Dan Flavin en Robert Morris maakten deel uit van Judds kunstenaarskring. Flavin droeg zelfs enkele vroege werken met fluorescerend licht aan Judd op.

Donald Judd is vooral bekend om zijn Stacks, een reeks wandsculpturen van identieke rechthoekige dozen in een verticale, wiskundige reeks. Een van deze Stacks, getiteld Untitled, werd in 1993 gemaakt van messing en groen plexiglas. Het werk is 457,2 cm hoog en bevindt zich in een privécollectie. Judds werk reduceert kunst tot eenvoudige vormen, volumes, kleuren en oppervlakken, vaak met gebruik van de kubus. Zijn stijl is minimalistisch; zijn stukken stellen niets voor, bootsen niets na en drukken niets uit, en zijn evenmin in traditionele zin ‘gecomponeerd’. Om persoonlijk contact met het werk te beperken, liet Judd metalen of plexiglazen dozen vaak in een fabriek maken, met spuitverf afwerken en door anderen plaatsen. Hij vond dat een kunstwerk als geheel moest worden bekeken en niet als een verzameling onderdelen. Hij breidde zijn ontwerpinteresse uit naar meubels en huizen.

Donald Judd wordt geassocieerd met het minimalisme, een beeldhouwkundige stroming die in de jaren 1960 ontstond. Het minimalisme streefde naar zuivere vorm en bracht kunst terug tot de basiselementen. Minimalistische kunstwerken hebben vaak geen herkenbaar onderwerp, oppervlaktestructuur of verhalende inhoud. De stroming verwierp illusionisme en reduceerde beeldhouwkunst tot eenvoudige geometrische vormen. Zo benadrukte zij het ‘objectkarakter’ en de tastbaarheid van het werk. Het doel was de ervaring tot het meest fundamentele terug te brengen en te voorkomen dat kijkers op aannames vertrouwden. Judd omarmde een sobere esthetiek die aansloot bij de kernprincipes van het minimalisme. Hij wilde een visuele taal scheppen die misleiding vermeed en van afbeelding naar precieze sculptuur verschoof. Hij gebruikte materialen als messing en plexiglas zonder ze met verf te verhullen. Zijn werk moest een rechtstreekse verklaring van het objectkarakter van beeldhouwkunst zijn, geen metafoor. Zijn Untitled (1969) gebruikt geometrische dozen om dit te bereiken. Het minimalisme was een reactie op het abstract expressionisme en de popart.

Donald Judd staat bekend om zijn driedimensionale ‘specific objects’, die hij begin jaren 1960 begon te maken. Hij gaf de voorkeur aan industriële materialen en liet commerciële fabrikanten zijn werken produceren. Zijn kunst onderzocht de relatie tussen object, ruimte en kijker met eenvoudige geometrische vormen.