Waar Brice Marden te zien is

Schilderijen en tekeningen van Brice Marden bevinden zich in veel openbare collecties. In New York zijn zijn werken te zien in het Museum of Modern Art, het Whitney Museum of American^[1] Art en het Metropolitan Museum of Art. Andere grote Amerikaanse musea met werk van Marden zijn het Art Institute of Chicago, het Philadelphia Museum of Art en het San Francisco Museum of Modern Art. In Europa is zijn kunst opgenomen in de collectie van Tate Modern in Londen. Zijn werk bevindt zich ook in het Kunstmuseum Basel in Zwitserland en het Stedelijk Museum in Amsterdam. Verschillende andere musea en galerieën in Europa en Noord-Amerika hebben zijn kunst in solo- en groepstentoonstellingen getoond. Raadpleeg museumwebsites voor actuele tentoonstellingsprogramma’s. Regelmatig zijn overzichtstentoonstellingen van Mardens loopbaan georganiseerd, vaak reizend langs meerdere locaties. Die geven het meest volledige beeld van zijn artistieke ontwikkeling.

Brice Marden staat bekend om abstracte schilderijen, tekeningen en prenten met subtiele kleuren en minimalistische vormen. Er is weinig informatie over zijn prentkunst, maar de bredere context van de 20e-eeuwse prentkunst kan inzicht bieden. Kunstenaars verkenden in die periode uiteenlopende technieken, zoals lithografie, ets en serigrafie (zeefdruk). S. W. Hayter, een belangrijke figuur, stimuleerde experiment en automatisme in de prentkunst en beïnvloedde veel kunstenaars. Belangrijke prentmakers zijn Josef Albers, bekend om serigrafieën over de wisselwerking van kleuren; Georges Braque, die kubistische etsen maakte; en Jasper Johns, Roy Lichtenstein en Ellsworth Kelly, wier prenten allemaal waren opgenomen in de map For Meyer Schapiro (1974^[1]). Net als Marden gebruikten deze kunstenaars prentkunst om thema’s en ideeën uit hun andere werk te verkennen en werkten ze vaak samen met meesterdrukkers om specifieke effecten te bereiken. Publicaties uit die tijd, zoals Riva Castlemans Prints of the Twentieth Century: A History, documenteren de opkomst van prentkunst als belangrijk artistiek medium. Vanuit dit perspectief bezien heeft Mardens prentkunst een plaats in de bredere geschiedenis van de grafische kunst van de 20e eeuw.

Brice Marden brak in de jaren 1960^[1] door met minimalistische monochrome schilderijen. Hij geldt als een van de belangrijkste abstracte schilders van zijn generatie. Zijn werk nodigt de kijker uit tot beschouwing. Marden zag zichzelf als iemand die moderne gevoeligheden combineerde met oudere bronnen, vooral schilders als Goya, Zurbarán, Velázquez, Courbet, Manet en Cézanne. Ook het abstract expressionisme had invloed op hem. Marden verhuisde in 1963 naar New York en bestudeerde Jasper Johns, wiens schilderijen bevestigden dat Marden de juiste richting had gekozen. Hij maakte zijn schilderijen in een subjectieve gemoedstoestand, binnen strikte beperkingen. Hij wilde de kijker iets bieden waarop die subjectief kon reageren. Zijn schilderijen moeten worden gevoeld en niet om technische of intellectuele redenen worden bewonderd. Marden isoleerde de essentie van de schildertraditie en probeerde de mogelijkheden ervan waar te maken. Zijn suggestieve titels zijn ontleend aan plaatsen en seizoenen. De titels en sfeervolle kleuren roepen de natuur en de aarde op.

Brice Marden onderzocht kleur, oppervlak en vorm en gebruikte vaak technieken die de materialiteit van zijn materialen benadrukten. In zijn vroege monochrome schilderijen mengde hij bijenwas met olieverf voor een mat, dekkend oppervlak, anders dan de glanzende uitstraling van olieverf alleen. Dit idee kwam na een suggestie van schilder Harvey Quaytman. Marden bracht het mengsel van was en verf in lagen aan en bewerkte elke laag met een penseel, spatel en mes tot het gewenste effect ontstond. Zo kwamen subtiele onregelmatigheden en gebaren op het oppervlak te liggen, die de eigen eigenschappen van het materiaal extra benadrukten. Hij prepareerde zijn katoenen doeken met twee lagen met terpentijn verdunde Flake White en schuurde het oppervlak zodra het droog was. Hij hield zijn wasmedium warm op een kookplaat en mengde het vlak voor het aanbrengen door de verf. Halverwege de jaren 1980^[1] introduceerde Marden lineaire motieven, geïnspireerd door Chinese en Japanse kalligrafie. Met een lange penseel schilderde hij op afstand en legde hij compositorische en formele regels op voor elke reeks, met subtiele variaties op een thema.

De invloed van Brice Marden is het duidelijkst zichtbaar bij jongere kunstenaars die abstract schilderen en tekenen. Zijn gebruik van kleur, oppervlaktestructuur en kalligrafische lijnen heeft veel invloed gehad. Rechtstreekse invloedsrelaties zijn moeilijk vast te stellen, maar Mardens werk heeft kunstenaars geraakt die geïnteresseerd zijn in procesmatige abstractie. Zijn vroege monochrome panelen met wasoppervlakken stimuleerden een generatie om de materiële eigenschappen van verf te onderzoeken. De reeks Cold Mountain (1988^[1]–1991^[1]), met losse, gestuele lijnen, bood een voorbeeld van hoe spontaniteit en beheersing kunnen samengaan. Ook zijn vaak in reeksen gemaakte tekeningen, waarin hij motieven uit zijn schilderijen verkende, waren invloedrijk. De nadruk op herhaling, variatie en de expressieve mogelijkheden van eenvoudige tekens spreekt kunstenaars aan die belangstelling hebben voor minimalistische esthetiek. Zijn invloed is te zien bij schilders zoals Christopher Wool, die zeefdruk gebruikt voor gelaagde abstracte composities. Andere kunstenaars, zoals Jacqueline Humphries, hebben vergelijkbaar terrein verkend met complexe lagen en onconventionele materialen.

De artistieke ontwikkeling van Brice Marden kende verschillende invloeden. Hij studeerde aan Boston University en later aan de Yale University School of Art, waar hij in 1961^[1] een BFA en in 1963 een MFA behaalde. Zijn vroege werk toont belangstelling voor schilders als Jasper Johns en beeldhouwer Constantin Brâncuși. Johns’ invloed is zichtbaar in Mardens gebruik van encaustiek, een verf op basis van was die zijn oppervlakken textuur geeft. Brâncuși’s invloed is te zien in zijn aandacht voor vorm en vereenvoudigde vormen. Later hadden reizen naar plaatsen zoals Griekenland invloed op zijn werk; het licht en de architectuur van het Middellandse Zeegebied werden belangrijke inspiratiebronnen. Zijn gebruik van kleur en lijn ontwikkelde zich onder invloed van de natuur en klassieke vormen. Ook liet hij zich inspireren door kalligrafie, met name Chinese kalligrafie, wat leidde tot gestuelere en meer lineaire elementen in zijn schilderijen en tekeningen.

Brice Marden is vooral bekend om zijn minimalistische schilderijen vanaf de jaren 1960^[1]. Na een reis naar Parijs begon hij in 1964 afzonderlijke monochrome doeken te schilderen. In 1968 breidde hij deze aanpak uit met werken met twee of drie panelen, zoals *Paris Painting*. Zijn vroege schilderijen bestaan uit rechthoekige monochrome panelen in gedempte kleuren. Vaak hebben ze dikke lagen olieverf gemengd met was. De onderrand en zijkanten tonen de verflagen en suggereren een arbeidsintensief proces. De oppervlakken doen denken aan muren met fresco’s en aan de erfenis van naoorlogse Europese schilders. De ingetogen doeken uit de jaren 1960 worden als minimalistisch beschouwd. Marden bleef echter handmatig werken, in plaats van de industriële methoden te gebruiken die andere minimalisten verkozen. In zijn masterscriptie aan Yale uit 1963 schreef hij dat hij de kijker iets wilde geven waarop die subjectief kon reageren. Vaak gaf hij zijn schilderijen suggestieve titels die naar plaatsen en seizoenen verwijzen. De titels en kleuren roepen de natuur op; *Paris Painting* doet denken aan een koude, grijze dag in de Franse hoofdstad.

Brice Marden wordt zowel met het minimalisme als met het abstract expressionisme verbonden. Hij brak in de jaren 1960^[1] door, toen zijn monochrome schilderijen aansloten bij minimalistische principes. Deze schilderijen bevatten vaak herhaalde rechthoeken en ingetogen penseelstreken. Mardens werk vormt een beheerste reactie op de gestuele technieken van het abstract expressionisme van de tweede generatie. Hij omarmde echter nooit volledig de industriële of anonieme aanpak die sommige minimalisten verkozen. Hij bleef handmatig produceren, met wat critici als suggestieve associaties zagen. Tijdens zijn kunstopleiding bestudeerde hij de figuur intensief; in zijn masterscriptie beschreef hij zijn doel schilderijen te maken vanuit een subjectieve gemoedstoestand, maar binnen sobere beperkingen. Zijn schilderijen nodigen uit tot nadenken over kleurvariaties, nuances in het oppervlak en spanningen tussen afzonderlijke vlakken. Halverwege de jaren 1980 begon Marden lineaire motieven te introduceren, geïnspireerd door Chinese en Japanse kalligrafie.