Waar Alfred Dehodencq te zien is

Werk van Alfred Dehodencq is te zien in verschillende musea in Europa en Noord-Amerika. In Frankrijk zijn onder meer het Musée des Arts Décoratifs in Parijs en het Musée des Beaux-Arts in Nancy te bezoeken. Ook in Spanje zijn werken van hem te vinden: in het Museo Art Nouveau y Art Déco in Salamanca en het Museu d’Art Modern (MNAC) in Barcelona. Andere Europese musea met werk van Dehodencq zijn het Brangwyn Museum in Brugge en het Museu Calouste Gulbenkian in Lissabon. In het Verenigd Koninkrijk zijn werken mogelijk te zien in Brighton Museum & Art Gallery, Manchester Art Gallery, National Museums of Scotland (Royal Museum) in Edinburgh en het Victoria & Albert Museum in Londen. In Noord-Amerika kun je terecht bij het Metropolitan Museum of Art in New York, het Los Angeles County Museum of Art (LACMA), het Minneapolis Institute of Arts en het Royal Ontario Museum in Toronto.

Alfred Dehodencq was een Franse oriëntalistische schilder die leefde van 1822^[1] tot 1882^[1]. Bij het bekijken van zijn prenten is het nuttig de terminologie te kennen. Een ‘vintage print’ is een fotoafdruk die wordt gemaakt rond de tijd dat het negatief is opgenomen. Een ‘period print’ is een afdruk die ongeveer 10 tot 15 jaar na de opname is gemaakt. Een ‘old print’ is meer dan 15 jaar na de opname afgedrukt; een ‘modern print’ is een recente afdruk van het oorspronkelijke negatief. Een ‘original print’ is door de kunstenaar of onder diens toezicht gemaakt. Een ‘facsimile’ is ten slotte een prent die wordt gemaakt door een prent opnieuw te fotograferen of het oorspronkelijke negatief te gebruiken, met een drager en verwerking die zo dicht mogelijk bij het referentie-exemplaar liggen, doorgaans een vintage print. Deze termen helpen prenten naar werk van Dehodencq te beoordelen en beschrijven.

Alfred Dehodencq (1822^[1]–1882^[1]) was een Franse oriëntalistische schilder, bekend om zijn voorstellingen van taferelen uit Noord-Afrika en Spanje. Zijn huidige betekenis ligt in zijn bijdrage aan de oriëntalistische beweging, die het Europese publiek een inkijk bood in de culturen en het dagelijks leven van het Midden-Oosten en Noord-Afrika in de 19e eeuw. De schilderijen van Dehodencq worden gewaardeerd om hun etnografische details en dramatische composities. Hij liet de eerdere, meer geïdealiseerde voorstellingen van het Oosten achter zich en koos voor taferelen met meer realisme. Zijn werk biedt inzicht in de sociale verhoudingen, religieuze gebruiken en culturele tradities van de gebieden die hij afbeeldde. Hoewel het oriëntalisme is bekritiseerd omdat het niet-westerse culturen mogelijk exotiseert of verkeerd weergeeft, blijft Dehodencqs kunst van belang als visueel verslag van een bepaalde historische periode en als weerspiegeling van Europese opvattingen over het ‘Oosten’.

Er is weinig informatie over de specifieke technieken van Alfred Dehodencq. Wel kunnen we algemene praktijken van Franse schilders uit de negentiende eeuw bespreken. Franse schilders volgden doorgaans een vaste volgorde. Eerst maakten ze tekeningen. Daarna schetsten ze de compositie op een geprepareerd doek. De modellering werd aangegeven, vaak met een roodbruine ‘saus’. Vervolgens brachten ze lokale kleur, licht en schaduw aan. Deze eerste schets werd daarna uitgewerkt met een volledig toonbereik. In de laatste schilderfase werd het werk verder verfijnd. Sommige kunstenaars probeerden technieken van oudere meesters als Titiaan, Rubens en Rembrandt opnieuw te ontdekken. Daartoe onderzochten ze oude temperatechnieken en de olieverftechnieken van Jan van Eyck. De materiaalkeuze bepaalde de aard van het werk. Sommige schilders mengden zelfs pleister of korrelig ruw materiaal door hun verf om gewenste effecten te bereiken.

Het is moeilijk om specifieke kunstenaars aan te wijzen die rechtstreeks door Alfred Dehodencq zijn beïnvloed. In de zomer van 1905 speelden schilder Alfred Maurer en beeldhouwer Mahonri Young echter een rol bij het introduceren van nieuwe artistieke ideeën bij sommige Amerikanen. Toen Leo en Gertrude Stein in Florence waren, namen Maurer en Young bezoekers mee om kunst te bekijken. Maurer meldde dat ze “de dag ervoor enkele Amerikanen met hen hadden geschokt”. Aan het begin van de 20e eeuw hadden kunstenaars als Signac en Henri de Toulouse-Lautrec zich laten inspireren door het werk van Henri Rousseau. Later, rond 1908, kocht Picasso Rousseaus *Portret van Yadwigha* en hield hij in zijn atelier een banket ter ere van de schilder. In 1909 waren zowel Léger als Delaunay bevriend met Rousseau en bezochten ze zijn muzikale avonden. Criticus Vauxcelles besprak Rousseaus werk rond die tijd positief, wat een omslag in de ontvangst ervan markeerde.

Alfred Dehodencq behoorde tot een generatie die Eugène Delacroix en Théodore Chassériau bewonderde. Gustave Moreau, die de meeste fauvisten lesgaf, had ook invloed op verschillende aspecten van het postimpressionisme. De romanschrijver en kunstcriticus Joris-Karl Huysmans is vooral bekend om twee werken uit de jaren 1890: À rebours en Là-bas. Die werden belangrijk voor de jongere generatie schrijvers en schilders, vooral de symbolisten. Puvis de Chavannes, die bij Delacroix en Couture studeerde, wijdde zich aan muurschilderingen en decoratieve schilderkunst. Hij gaf de voorkeur aan rustige mythologische en symbolische onderwerpen en werd door jongere kunstenaars bewonderd. Deze figuren, elk met een eigen benadering van kunst en literatuur, beïnvloedden het artistieke klimaat waarin Dehodencq werkte.

Alfred Dehodencq wordt in verband gebracht met de oriëntalistische beweging, die in de 19e eeuw aan kracht won. De belangstelling voor het Oosten werd aangewakkerd door gebeurtenissen als de Griekse onafhankelijkheidsstrijd en, eerder, Napoleons veldtocht in Egypte. Deze gebeurtenissen prikkelden de verbeelding van Franse kunstenaars en het publiek. In de schilderkunst bood het oriëntalisme een ontsnapping aan de industrialiserende wereld van Noord-Europa. Het bracht exotische taferelen met een combinatie van wreedheid en sensualiteit die aansloeg in de kunstwereld van de 19e eeuw. Veel kunstenaars reisden naar plaatsen als Algerije, waarna de Salons vol hingen met kunst die op deze reizen was geïnspireerd. Door de opening van het Suezkanaal in 1869^[1] werd reizen naar het Oosten gemakkelijker. Daardoor werden latere oriëntalistische schilderijen minder anekdotisch, naarmate het publiek meer vertrouwd raakte met deze ooit mysterieuze gebieden. In 1893 werd de Société des Peintres Orientalistes opgericht, met Jean-Léon Gérôme als erevoorzitter.

Alfred Dehodencq was een Franse kunstenaar die bekendstond om zijn oriëntalistische schilderijen. De oriëntalistische beweging werd populair in Frankrijk na de Griekse onafhankelijkheidsstrijd. De belangstelling voor taferelen met een Algerijnse achtergrond nam toe na de Franse veldtocht in Algerije vanaf 1830^[1]. Veel kunstenaars reisden naar Algerije en de Salons stonden vol kunst uit die reizen. Het oriëntalisme in de negentiende eeuw was geografisch beperkt. China was grotendeels gesloten voor Europese reizigers. Japan opende zich in 1856 voor westerse handelaren, wat leidde tot het japonisme in de Europese schilderkunst, een andere beweging dan het academische oriëntalisme. Voor kunstenaars die op de Salon exposeerden begon het Oosten in Spanje, met zijn Moorse verleden, en in Griekenland, met de Turkse overblijfselen na de onafhankelijkheid in 1824. Sommige kunstenaars die nooit naar het Oosten waren gereisd, creëerden eigen visies op die gebieden om aan de vraag naar deze stijl te voldoen.