Waar Evelyne Axell te zien is

Werk van Evelyne Axell is in verschillende openbare collecties te zien. Daartoe behoren musea in haar geboorteland België en instellingen daarbuiten. België bezit enkele belangrijke collecties. Het Musée d'Ixelles in Brussel heeft voorbeelden van haar schilderijen en beelden. De Belfius Collection, eveneens in Brussel, omvat werk van Axell binnen een breder overzicht van de Belgische kunst. Ook Mu.ZEE in Oostende bezit werk van Axell. Buiten België is haar kunst opgenomen in internationale collecties. Het Centre Pompidou in Parijs bezit werk van haar en plaatst dat in de context van het Franse en internationale modernisme. Ook het Museum für Moderne Kunst, of MMK, in Frankfurt am Main bezit werk van de kunstenaar. Deze locaties bieden gelegenheid om Axells bijdrage aan de kunst van de late 20e eeuw te bestuderen.

Evelyne Axell (1935^[2]-1990) was een Belgische popartkunstenaar die vrouwelijke seksualiteit in haar werk onderzocht. Ze was actrice geweest, maar werd begin jaren 1960^[2] voltijds kunstenaar. Ze haalde René Magritte, een familievriend, over om haar een jaar lang maandelijks thuis in Brussel les te geven. Haar werk wordt vaak protofeministisch genoemd, omdat het vrouwelijke seksualiteit terugwint uit de mannelijke perspectieven die in de kunstgeschiedenis gebruikelijk zijn. Axells beelden tonen zelfbewuste vrouwen die hun verlangens zelf bepalen. Haar olieverfschilderij *Ice Cream* uit 1964 is een uitdagend voorbeeld. Het toont een jonge vrouw met een naturalistisch gezicht, subtiel in grijstinten geschaduwd, die sensueel van een ijsje geniet. Haar ogen zijn gesloten; haar rode haar steekt af tegen de groene, gele en blauwe golven om haar heen. Het schilderij daagt conventionele opvattingen over heteroseksualiteit uit door vrouwelijk genot centraal te stellen, in plaats van vrouwen als passieve objecten van mannelijk verlangen af te beelden.

De kunst van Evelyne Axell is belangrijk vanwege de vroege verkenning van vrouwelijke seksualiteit en identiteit. Haar werk stelde traditionele afbeeldingen van vrouwen in de kunst ter discussie. Axell gebruikte vernieuwende materialen, zoals plastic en plexiglas, en verlegde zo de grenzen van schilder- en beeldhouwkunst. Haar nadruk op vrouwelijk genot en perspectief was ongebruikelijk voor haar tijd en vormde een tegenwicht voor door mannen gedomineerde verhalen. Volgens sommige critici liep haar werk vooruit op latere feministische kunststromingen. Haar loopbaan werd in 1972^[2] door haar dood afgebroken. Ondanks de relatief korte periode waarin ze werkte, wordt haar oeuvre nu gezien als een belangrijke bijdrage aan discussies over gender, representatie en het lichaam in de kunst. Haar werken blijven uitnodigen tot onderzoek naar de vrouwelijke blik en de politiek van kijken.

Evelyne Axell staat bekend om haar vernieuwende gebruik van materialen en technieken, waarmee ze de grenzen van traditionele kunstvormen vaak verlegde. In de jaren 1960^[2] begon ze verschillende soorten plastic in haar werk te verwerken, zoals Plexiglas en Perspex, destijds relatief nieuwe materialen. Ze onderzocht hun transparantie, reflectievermogen en vervormbaarheid om unieke visuele effecten te creëren. Axell experimenteerde ook met schilderen op fotografische dragers, een praktijk die in de tweede helft van de 20e eeuw onder kunstenaars aan populariteit won. Daarbij bracht ze verf, vaak olieverf, acrylverf of kleurstoffen, aan op fotografische beelden en bootste ze soms elementen uit de foto na. Ook gebruikte ze emailverf en benutte ze de snelle droogtijd ervan om met spleten en barstjes texturen te maken. Zo kon ze industriële materialen combineren met traditionele artistieke methoden en een eigen stijl ontwikkelen.

Evelyne Axell, een Belgische kunstenares die in de jaren 1960^[2] van acteren naar kunst overstapte, onderzocht vrouwelijke seksualiteit. Haar kunst wordt protofeministisch genoemd en herwint de zeggenschap over vrouwelijke seksualiteit van een door mannen gedomineerde kunstgeschiedenis. Axells werk kan worden vergeleken met dat van mannelijke popartkunstenaars als Tom Wesselmann. Zijn *Great American Nudes* werd door feministen bekritiseerd omdat het vrouwen objectiveerde. Axells *Ice Cream* (1964) keert die verhouding juist om. Het toont een vrouw die van een ijsje geniet, waarbij de vrouw actief en de man passief lijkt. Ook Pauline Boty, een Britse popartkunstenaar, verbeeldde vrouwelijke seksualiteit vanuit het perspectief van een vrouw. Haar schilderij *With Love to Jean-Paul Belmondo* (1962) gebruikt een grote bloem als symbool van vrouwelijke sensualiteit. Net als Axell bracht Boty een zelfverzekerde verbeelding van vrouwelijke seksualiteit in de popart.

Evelyne Axell hield zich bezig met verschillende kunststromingen en figuren. Surrealisten als Marcel Duchamp worden genoemd onder uiteenlopende mogelijke invloeden, evenals Joan Miró, Hans Bellmer en Roberto Matta. Deze kunstenaars onderzochten het onderbewuste en onconventionele vormen, wat Axells aanpak kan hebben gevormd. Haar werk lijkt ook verbonden met bredere artistieke en intellectuele kringen. Namen als dichter Charles Baudelaire en wetenschapper Albert Einstein komen voor in lijsten van mogelijke invloeden. Dat wijst op een brede betrokkenheid bij de avant-gardistische ideeën van haar tijd. Deze invloeden duiden niet op directe stilistische navolging, maar op een gedeelde culturele context en intellectuele nieuwsgierigheid die haar artistieke ontwikkeling vormden.

Evelyne Axell is vooral bekend om schilderijen uit haar ‘Emancipation Cycle’. Ze ‘vestigde’ deze schilderijen op zesentwintigjarige leeftijd. De reeks omvat *Vénisse Asleep* (1967^[2]), *The Birth of Vénisse* (1968), *Déjeuner sur l’herbe* (1968) en *The Rape of Leucippus’ Sons* (1969). Voor de reeks gebruikte Axell eerbare mannen als modellen. Axell zei dat de emancipatie van vrouwen in de beschaving onhaalbaar was. Ze had een hekel aan het beeld van de ‘dikke tractorbestuurder met de sjaal in haar haar’ dat op affiches gebruikelijk was. Twintig jaar lang ontmoette ze niemand die het idee accepteerde dat zij schilder kon worden. Ze voelde dat ze vanwege haar geslacht geen rechten had. Ze vond niet dat ze bijzondere gaven had waardoor weerzinwekkende karweitjes een geschikte bezigheid voor haar zouden zijn.

Evelyne Axell (geboren als Evelyne Devaux, 1935^[2]–1972^[2]) wordt doorgaans met de popart verbonden, al heeft haar werk ook raakvlakken met feministische en erotische kunst. Ze is één van de weinige vrouwelijke kunstenaars die in de jaren 1960^[2] met popart werkte. Axell volgde aanvankelijk een opleiding keramiek en daarna acteren. Ze werkte als televisieactrice en presentatrice voordat ze voltijds ging schilderen. Haar vroege schilderijen waren expressionistisch. Een ontmoeting met popartkunstenaar Andy Warhol in 1964 moedigde haar aan poparttechnieken te verkennen. In haar rijpe stijl gebruikte ze heldere kleuren en vereenvoudigde vormen. Vaak beeldde ze vrouwen af en soms verwerkte ze haar eigen beeltenis. Ze gebruikte plexiglas, emailverf en foto’s. Bekende werken zijn Ice Cream (1964), Valentine, I Love You (1966) en Erotomobile (1969). Haar werk onderzocht vaak vrouwelijke seksualiteit en bevrijding. Ze stierf in 1972 op 37-jarige leeftijd bij een auto-ongeluk.