Waar Edmund Dulac te zien is

Werk van Edmund Dulac is in verschillende musea wereldwijd te zien. In de Verenigde Staten gaat het om het Charles Hosmer Morse Museum of American Art in Winter Park, Florida; het Los Angeles County Museum of Art; het Metropolitan Museum of Art in New York; het Minneapolis Institute of Arts; het Museum of Modern Art in New York; het Wolfsonian van Florida International University in Miami Beach; en het Virginia Museum of Fine Arts in Richmond. In Canada is zijn kunst te zien in het Royal Ontario Museum in Toronto. In het Verenigd Koninkrijk zijn werken van Dulac te zien in het Bakelite Museum in Williton, Brighton Museum & Art Gallery, het Geffrye Museum in Londen, Manchester Art Gallery, het Royal Museum van de National Museums of Scotland in Edinburgh, het Ashmolean Museum in Oxford, het British^[1] Museum in Londen, de Brunei Gallery in Londen, de Sir Percival David Foundation of Chinese Art in Londen en het Victoria & Albert Museum in Londen. In Europa zijn werken te bekijken in het Brangwyn Museum in Brugge, het Clockarium Museum in Brussel, het Musée d'Art et d'Industrie in Roubaix, het Musée de l'École de Nancy in Nancy, het Musée des Arts Décoratifs in Parijs en het Musée des Beaux-Arts in Nancy.

Edmund Dulac (1882^[1]–1953^[1]) was een in Frankrijk geboren, tot Brit genaturaliseerde boekillustrator, postzegelontwerper en schilder. Prenten naar zijn oorspronkelijke kunst werden vaak gemaakt met technieken als etsen. Daarbij wordt met zuur een ontwerp in een metalen plaat geëtst, wat fijne lijnen oplevert. Kunstetsen werden hoog gewaardeerd; vanaf 1879 verschenen tijdschriften die aan etsen waren gewijd. De Printsellers' Association verplichtte etsers niet het aantal proefdrukken te vermelden. Daarom zijn volledige gegevens over oplagegroottes niet altijd beschikbaar, anders dan bij mezzotinten of lijnetsen. Sommige uitgevers weken uit naar het Europese vasteland, waar bekwame reproductie-etsers betaalbaarder waren dan hun Britse collega's. Verzamelaars van houtsneden kunnen het beste zoeken naar vroege proefdrukken. Die zijn het helderst en nauwkeurigst, vergelijkbaar met 'eerste staat'-afdrukken van oude meesters. Graveurs drukten doorgaans minder dan tien proefdrukken per afbeelding en stuurden er één naar de kunstenaar voor correcties.

Edmund Dulac was een in Frankrijk geboren, tot Brit genaturaliseerde kunstenaar die in het begin van de 20e eeuw naam maakte als boekillustrator. Zijn illustraties worden gewaardeerd om hun sprookjesachtige sfeer, kleurgebruik en fantasierijke composities. Ze blijven relevant door de combinatie van uiteenlopende artistieke invloeden. Dulacs stijl bevatte elementen van art nouveau, oriëntalisme en de Arts and Crafts-beweging. Dankzij deze uiteenlopende bronnen sprak zijn illustratiewerk een breed publiek aan. Via geïllustreerde boeken en tijdschriften hielp zijn werk kunst in gewone huizen te brengen. De commerciële illustratiewereld nam nieuwe ontwikkelingen in de grafische kunst snel over en gebruikte vernieuwende stijlen om producten en publicaties een moderne uitstraling te geven. Dulacs beelden roepen nog altijd een periode van verandering op en de opkomst van een moderne, door beelden verzadigde wereld.

Edmund Dulac was een schilder en boekillustrator die onder meer met aquarel werkte. De beschikbare materialen beïnvloeden het karakter van het werk: dezelfde kleur ziet er anders uit in aquarel, olieverf of eitempera. Dulacs werk toont inzicht in deze relatie tussen materiaal en vorm. In de achttiende eeuw experimenteerden veel kunstenaars met schildermethoden als encaustiek (met gekleurde was) en eludorisch schilderen (met olie en water). Deze technieken moesten de duurzaamheid en uitstraling van schilderijen verbeteren. Bij sommige methoden werd de voltooide compositie met een hete plaat versmolten; bij andere werd een dunne waterfilm gebruikt om de kwaliteit van penseelstreken te beoordelen. Zulke experimenten weerspiegelen een bredere belangstelling voor het herontdekken van technieken van oude schilders en het tegemoetkomen aan de groeiende vraag naar schilderijen onder de burgerij.

De invloed van Edmund Dulac is terug te zien in verschillende artistieke bewegingen en bij individuele kunstenaars. Aan het einde van de 19e eeuw leidde hernieuwde belangstelling voor houtsnede-illustratie tot kunstenaars als Laurence Housman en Charles Ricketts. Zij gaven prerafaëlitische illustratie nieuwe, inventieve richtingen. Housman en Ricketts blijven belangrijke figuren binnen de Private Press-beweging, die beperkte oplagen poëzie en literatuur uitgeeft. Die beweging bouwt voort op voorbeelden van de Prerafaëlitische Broederschap voor smaakvol ontwerp en ingetogen versiering. Ook het werk van Edmund Sullivan, vooral zijn houtsnede voor de *Rubaiyat van Omar Khayyam*, wordt genoemd als inspiratiebron voor andere kunstenaars. Een kunstenaar zag Sullivans werk, dacht 'Dit is mooi' en deed het vervolgens na. De prerafaëlitische stijl met haar romantische en Italiaanse elementen bleef ook in de 20e eeuw kunstenaars beïnvloeden. Sir Frank Dicksee maakte bijvoorbeeld werk in deze stijl, terwijl John William Waterhouse van neoclassicisme overging naar een meer prerafaëlitische benadering en in schilderijen als *Ophelia* en *The Lady of Shalott* verwante thema's aan Rossetti's werk liet zien.

Tot de invloeden op Edmund Dulac behoorden verschillende artistieke bewegingen en figuren. Aan het einde van de 19e eeuw kwamen er meer kunsttijdschriften, zoals *The Studio*, *Magazine of Art* en *L'Artiste*, als uiting van hernieuwde publieke belangstelling voor decoratieve kunst en illustratie. Deze publicaties hielpen uiteenlopende stijlen en benaderingen verspreiden. Ook Engelse boekillustratoren als William Morris, Walter Crane, Dante Gabriel Rossetti en Aubrey Beardsley beïnvloedden het artistieke klimaat. Beardsley speelde vooral een grote rol bij de verspreiding van de art-nouveaugrafiek; zijn kenmerkende pentekeningen werden veelvuldig nagevolgd. Dulacs werk sluit ook aan bij een bredere illustratietraditie waarin kunstenaars als Dürer, Hogarth, Goya en Toulouse-Lautrec bijdroegen aan de ontwikkeling van illustratie als zelfstandige kunstvorm.

Het is lastig één werk aan te wijzen als het beroemdste werk van Edmund Dulac, want zijn bekendheid berust op zijn omvangrijke productie als boekillustrator in het begin van de 20e eeuw. Hij maakte illustraties voor allerlei publicaties, waaronder sprookjes, klassieke literatuur en poëziebundels. De illustraties van Dulac bij verhalen uit Duizend-en-een-nacht (ook bekend als Arabian Nights) behoren tot zijn bekendste werk, evenals die bij de sprookjes van Hans Christian Andersen en de verzamelde verhalen van de gebroeders Grimm. Zijn kenmerkende stijl, beïnvloed door zowel art nouveau als oriëntalisme, maakte hem populair bij uitgevers die luxe edities van klassieke werken wilden maken. Deze edities verstevigden zijn reputatie als een van de belangrijkste illustratoren van die periode.

Edmund Dulacs loopbaan bracht hem in contact met verschillende stromingen. Hij werd in 1882^[1] geboren en zijn vroege werk vertoont verbanden met de late Franse oriëntalistische stijl, die sinds het begin van de jaren 1800 in zwang was. De belangstelling van Europese kunstenaars voor het ‘Oosten’ groeide door gebeurtenissen als Napoleons veldtocht in Egypte (1798-1801^[1]), de Griekse onafhankelijkheidsstrijd in de jaren 1820 en de Franse veldtocht in Algerije vanaf 1830. Kunstenaars maakten beelden van Noord-Afrika, het Ottomaanse Rijk en de Levant, soms uit eigen ervaring en soms uit verbeelding. Oriëntalistische werken toonden vaak een denkbeeldige mengeling van exotiek, wreedheid en sensualiteit. Tegen het einde van de negentiende eeuw verklaarde criticus Jules Castagnary echter dat het oriëntalisme dood was. De opening van het Suezkanaal in 1869 maakte reizen naar het Oosten gebruikelijker. Daardoor werden latere oriëntalistische beelden minder anekdotisch en sterker doortrokken van mystiek. Het latere werk van Edmund Dulac week van deze stijl af. In 1912^[1] werd hij genaturaliseerd tot Brits staatsburger en werkte hij als boekillustrator in een decoratieve stijl onder invloed van art nouveau.