Daniel Spoerri

Hij werd klassiek danser onder Olga Preobrajenska en werd in 1954^[1] eerste danser bij de Bernse Staatsopera. Tegen het einde van het decennium was hij echter naar Parijs verhuisd en trok hij in kamer 13 van Hôtel Carcassonne aan de Rue Mouffetard. Hij gebruikte de krappe ruimte als woning, atelier en galerie. Daar maakte hij in 1960 zijn eerste Tableau-Piège (valschilderij): na een maaltijd lijmde hij alle achtergebleven voorwerpen aan het tafelblad en hing hij het blad verticaal aan de muur, zodat borden, bestek en etensresten de zwaartekracht leken te tarten. Het eerste werk, *Kichka’s Breakfast*, maakt nu deel uit van de vaste collectie van MoMA. Vroege kijkers dachten naar verluidt bij foto’s van het werk dat de voorwerpen waren geschilderd; de conceptuele sprong dat de resten van het dagelijks leven zelf kunst konden zijn, was toen nog niet vanzelfsprekend.

Op 27 oktober 1960^[1] was Spoerri een van de oprichters die het manifest van Nouveau Réalisme ondertekenden, samen met Yves Klein, Jean Tinguely en Arman. Zijn bijdrage aan de beweging was een logisch vervolg op zijn val-schilderijen: de overtuiging dat de gebruikte en geconsumeerde werkelijkheid al doordrenkt was van betekenis. Daaruit kwam Eat Art voort. In 1963 veranderde hij een galerie in Parijs in een werkend restaurant, met critici als obers en de maaltijdresten als grondstof voor nieuw werk. In 1970 opende hij boven Restaurant Spoerri in Düsseldorf de Eat-Art-Gallery; hij betoogde dat eten zelf een performatieve handeling was. Het val-schilderij uit 1964 dat een maaltijd met Marcel Duchamp herdacht, werd in 2008 op een veiling verkocht voor €136.312.

In zijn publicatie *An Anecdoted Topography of Chance* uit 1962^[1] catalogiseerde hij 80 voorwerpen op zijn tafel in Hôtel Carcassonne op een precies moment: 3:47 p.m. op 17 oktober 1961. Bij elk voorwerp stonden persoonlijke uitweidingen. Emmett Williams vertaalde het boek in 1966 in het Engels; het werd een cultklassieker van het conceptuele schrijven. Een overzichtstentoonstelling uit 1990 in het Centre Georges Pompidou reisde langs vijf Europese locaties. Zijn laatste decennia bracht hij door bij Il Giardino di Daniel Spoerri, de beeldentuin van 16 hectare die hij in 1997 nabij Seggiano in Toscane aanlegde en waar werken staan van Nam June Paik, Meret Oppenheim en Dieter Roth. Hij stierf in november 2024^[1], op 94-jarige leeftijd.