Waar Clifford Possum Tjapaltjarri te zien is

Het werk van Clifford Possum Tjapaltjarri is op verschillende locaties te zien. In het Noordelijk Territorium bezit het Araluen Arts Centre in Alice Springs een belangrijke collectie vroege Papunya-schilderijen. Ook het Museum and Art Gallery of the Northern Territory (MAGNT) in Darwin toont inheemse kunst. Outstation Gallery in Darwin werkt rechtstreeks samen met kunstcentra om kunst uit verschillende regio’s, waaronder de Western Desert, onder de aandacht te brengen. In Queensland hebben FireWorks Gallery en de Queensland Art Gallery, beide in Brisbane, inheemse kunst tentoongesteld. De National Gallery of Victoria in Melbourne bezit voorbeelden van zijn werk; samen met Museum Victoria stelde zij de tentoonstelling *Tjukurrtjanu: Origins of Western Desert Painting* samen. Deze tentoonstelling was later te zien in het Musée du quai Branly in Parijs. Bij deze instellingen kunt u schilderijen van Tjapaltjarri bekijken en meer leren over de kunstbeweging van de Western Desert.

Clifford Possum Tjapaltjarri (circa 1932^[1]-2002^[1]) was een Australische kunstenaar van het Anmatyerre-volk, bekend om zijn schilderijen waarin Aboriginal Droomtijdverhalen zijn verbeeld. Zijn werken roepen vragen op over traditie, auteurschap en authenticiteit, doordat zij traditionele zandtekeningen vertalen naar doek voor een breder publiek. De schilderijen gebruiken een beperkte groep patronen die binnen stammen zijn overgeleverd. Ze nodigen uit tot nadenken over de vraag of de veranderde context hun betekenis beïnvloedt en hoe ze zich verhouden tot de postmoderne cultuur. Sommige critici stellen dat het gedeelde auteurschap en het zelfbewuste karakter van de schilderijen aansluiten bij het postmoderne denken. Tjapaltjarri’s kunst nodigt kijkers uit stil te staan bij de complexiteit van culturele representatie en de markt voor Aboriginalkunst. Zijn schilderijen bevinden zich in collecties van Sydney tot New York en Parijs. Een voorbeeld is *Love Story* uit 1981^[1], acryl op doek.

De schilderijen van Clifford Possum Tjapaltjarri zijn belangrijk omdat ze complexe kwesties rond Aboriginal identiteit, culturele uitwisseling en het raakvlak van traditie en moderniteit behandelen. Zijn werk ontstond in een periode waarin de rechten van Aboriginals steeds meer werden erkend en de internationale belangstelling voor multiculturalisme groeide. Tjapaltjarri en andere inheemse Australische schilders kregen in de jaren 1980^[1] aandacht in de hedendaagse kunstwereld. Zijn schilderijen, overgebracht van traditionele zandtekeningen op doek, roepen vragen op over authenticiteit, auteurschap en de interpretatie van culturele symbolen. Sommige critici zien deze werken als simulacra, terwijl anderen ze beschouwen als een vorm van zelfbewuste expressie die westerse ideeën over individualiteit uitdaagt. Tjapaltjarri’s kunst bevindt zich in een ‘contactzone’, waar culturen elkaar ontmoeten en worstelen met ongelijke machtsverhoudingen. Zijn schilderijen dragen bij aan een breder discours over culturele vertaling, hybriditeit en de herconfiguratie van identiteit in een postkoloniale context. Door deel te nemen aan de kunstmarkt behouden Tjapaltjarri en zijn tijdgenoten hun culturele zichtbaarheid en streven zij naar economische onafhankelijkheid. Zijn schilderijen bieden ruimte om alternatieve manieren van denken en creatief handelen tussen culturen te verbeelden.

Clifford Possum Tjapaltjarri, een inheemse Australische kunstenaar, gebruikte technieken en materialen die zowel zijn culturele achtergrond als zijn persoonlijke artistieke keuzes weerspiegelden. Hij is vooral bekend om zijn schilderijen met verhalen uit de Droomtijd, een centraal element van de Aboriginal-spiritualiteit en -cultuur. Tjapaltjarri gebruikte voornamelijk acrylverf op doek. Die keuze zorgde voor een kortere droogtijd, passend bij zijn manier van werken in lagen en het opbouwen van complexe composities. Hij gebruikte fijne penselen om gedetailleerde patronen en symbolische voorstellingen van de Australische woestijn te maken. Een belangrijk onderdeel van zijn techniek was het gebruik van stippen, een kenmerk dat vaak voorkomt in de kunst van de Western Desert. De stippen werden in uiteenlopende kleuren en dichtheden aangebracht om textuur, diepte en beweging in zijn schilderijen te creëren. Ook verwerkte hij lijnen en cirkels die paden, waterpoelen en andere belangrijke elementen van de natuurlijke wereld en verhalen uit de Droomtijd verbeelden.

De invloed van Clifford Possum Tjapaltjarri is complex. De Papunya-schilderbeweging, die hij mede hielp oprichten, kreeg in de jaren 1980^[1] meer bekendheid. De beweging sloot aan bij hedendaagse kunstdiscoursen, mede doordat de context verschoof van etnografie naar beeldende kunst. Sommigen zien echo’s van de westerse abstractie in inheemse schilderkunst, waardoor deze zich met het modernisme kan verbinden en tegelijk de Aboriginal identiteit kan bevestigen. Deze ‘verdubbeling’ speelt ook een rol in de receptie van andere inheemse Australische schilders, zoals Rover Thomas en Emily Kame Kngwarreye. Sommige critici stellen echter dat het interculturele karakter van belangrijke praktijken gemakkelijk wordt opgevat als een bedreiging voor de culturele autonomie en politieke zeggenschap van de kunstenaar. Sommigen zien figuren als Tony Oliver slechts als ‘bemiddelaar’ en niet als ‘samenwerker’. Anderen beschouwen deze samenwerking als een bewuste manier waarop inheemse kunstenaars de kunstwereld kunnen betreden en een duidelijk alternatief kunnen openen voor de representatievormen die al voor hen beschikbaar waren.

Clifford Possum Tjapaltjarri werkte samen met Tim Johnson en Michael Nelson Tjakamarra. Johnson, een postconceptueel kunstenaar, liet Tjapaltjarri en Tjakamarra hem doeken geven met hun geschilderde ‘verhalen’, of ontwerpen; Johnson voltooide de werken vervolgens met stippen en andere motieven. Later werden de rollen omgedraaid: Johnson schilderde figuren, wolken en bloemen waaraan Tjapaltjarri stippen toevoegde. Deze stippentechniek doet denken aan de veelkleurige concentrische ringen in de Aboriginalkunst, maar ook aan de benday-dot-techniek van Roy Lichtenstein. Albert Namatjira, een Arrernte-kunstenaar, ontmoette in 1934^[1] de Melbourne aquarellist Rex Battarbee. Deze ontmoeting wordt gezien als een verandering van culturele paradigma’s en een erkenning van de moderniteit van Aboriginalkunst. Geoffrey Bardon, een kunstdocent, moedigde Aboriginal mannen aan heilige verhalen op panelen te vertalen voor een breder publiek. Deze figuren bevorderden de interculturele uitwisseling en beïnvloedden de ontwikkeling van Aboriginalkunst.

Clifford Possum Tjapaltjarri, een gevierd kunstenaar, staat bekend om schilderijen die geworteld zijn in Aboriginaltradities. Hoewel het moeilijk is één ‘beroemdste’ werk aan te wijzen, hebben verschillende werken veel aandacht gekregen. *Love Story* uit 1981^[1] maakt deel uit van de collectie van Tim en Vivien Johnson in Sydney. Hij werkte ook samen met bevriende kunstenaars zoals Michael Nelson Tjakamarra en Tim Johnson. Tjapaltjarri bracht stippen aan in Johnsons werken; soms waren de rollen omgedraaid. Een ander belangrijk werk, gemaakt in samenwerking met Tim Leura Tjapaltjarri, is *Spirit Dreaming through Napperby Country* uit 1980. Dit grote schilderij (207,7 x 670,8 cm) maakt deel uit van de collectie van de National Gallery of Victoria in Melbourne. Vivien Johnson, commentator en theoreticus op het gebied van Aboriginalkunst, schreef de eerste volledige monografie over een hedendaagse Aboriginalkunstenaar: *The Art of Clifford Possum Tjapaltjarri* (1994).

Clifford Possum Tjapaltjarri wordt geassocieerd met de Papunya Tula-kunstbeweging. Deze artistieke stijl ontstond begin jaren 1970^[1] in de gemeenschap Papunya, ten noordwesten van Alice Springs. Daarbij werden traditionele Aboriginalontwerpen op doek overgebracht, vaak met acrylverf. Deze schilderijen, gemaakt voor een publiek van buitenaf, roepen vragen op over authenticiteit en de verhouding tussen traditie en moderniteit. De kunstenaars gebruikten selectief patronen die binnen hun stammen waren overgeleverd en pasten deze aan een nieuw medium en een nieuwe context aan. Stippen zijn een kenmerkend element: hoewel ze verwijzen naar Aboriginal tradities, vertonen ze ook gelijkenis met de benday-dot-techniek van kunstenaars als Roy Lichtenstein. Het werk van Tjapaltjarri en andere Aboriginalkunstenaars kreeg internationale aandacht en bracht complexe kwesties rond culturele toe-eigening en de representatie van Aboriginal identiteit binnen de Australische cultuur naar voren. Zijn schilderijen kunnen worden gezien als onderdeel van een breder postmodern discours, waarin gedeeld auteurschap, marktbesef en afstand tot modernistische idealen van individuele creatie tot uiting komen.