Waar Arthur Rackham te zien is

Werk van Arthur Rackham is in verschillende musea te zien. In het Verenigd Koninkrijk gaat het onder meer om Brighton Museum & Art Gallery, Manchester Art Gallery, de National Museums of Scotland (Royal Museum) in Edinburgh en het Victoria & Albert Museum in Londen. In de Verenigde Staten is zijn kunst te vinden in het Charles Hosmer Morse Museum of American Art (Winter Park, Florida), het Los Angeles County Museum of Art, het Metropolitan Museum of Art (New York), het Minneapolis Institute of Arts, het Museum of Modern Art (New York), het Virginia Museum of Fine Arts (Richmond) en het Wolfsonian van Florida International University (Miami Beach). Buiten het VK en de VS bevinden werken van Rackham zich in de Art Gallery of Ontario (Toronto) en de National Gallery of Canada (Ottawa).

Arthur Rackham was een productief kunstenaar en prenten naar zijn werk waren populair. Prerafaëlitische kunstenaars gebruikten prenten om hun publiek te verbreden en Rackham zette deze traditie voort. Dankzij prenten konden meer mensen kunst bezitten en waarderen. Er zijn verschillende soorten prenten. Sommige waren etsen die de kunstenaar zelf maakte, alleen of als onderdeel van een reeks. Andere waren reproductiegravures naar schilderijen, gemaakt door beroepsgraveurs met goedkeuring van de kunstenaar. Ook boekillustraties als houtgravure waren gebruikelijk: de kunstenaar tekende de afbeelding en vakmensen graveerden haar. Prentmakers beperken vaak het aantal exemplaren van een oplage. Dat is een keuze van de kunstenaar en geen technische vereiste. Elke prent in een gelimiteerde oplage wordt doorgaans genummerd, getiteld en met potlood gesigneerd. Linksonder in de marge staan het nummer van de prent en de grootte van de oplage, in het midden de titel en rechts de handtekening.

De illustraties van Arthur Rackham blijven belangrijk omdat ze de hernieuwde belangstelling voor houtgravures als illustratie aan het einde van de negentiende eeuw typeren. Deze opleving bracht kunstenaars als Laurence Housman en Charles Ricketts voort, die de prerafaëlitische illustratie verder ontwikkelden. Hun werk beïnvloedde de Private Press-beweging, die beperkte oplagen poëzie en literatuur uitgeeft volgens prerafaëlitische ontwerpprincipes. De tastbare schoonheid van goed gebonden boeken, met handgemaakt papier, antieke lettertypen, kwaliteitsinkt en artistieke versiering, had in die periode grote betekenis. Grafiek democratiseerde de kunst en maakte een bredere verspreiding en betaalbaarder mecenaat mogelijk. Mensen die niet over middelen voor schilderkunst beschikten, konden een loopbaan in de grafische kunst opbouwen. Zo kreeg Aubrey Beardsley, afkomstig uit de lagere middenklasse, erkenning met illustraties voor J. M. Dents editie van Le Morte d’Arthur. De drukkerij van Dent, geïnspireerd door de Kelmscott Press, gebruikte fotomechanische methoden om vergelijkbare effecten goedkoper te bereiken. Rackhams kunst hoort bij deze traditie van toegankelijke, esthetisch betekenisvolle grafiek.

Met dank aan Constable and Company, Londen, voor het gebruik van de illustraties van Arthur Rackham uit Little Brother and Little Sister and Other Tales van de gebroeders Grimm.

Arthur Rackham was een productief kunstenaar die met uiteenlopende media werkte. Hij is vooral bekend om zijn boekillustraties, maar maakte ook schilderijen, tekeningen en prenten. In zijn illustraties combineerde hij vaak pen en inkt met aquarelwassingen. Zo kon hij gedetailleerde lijntekeningen en subtiele toonverschillen creëren. Hij begon met de compositie in potlood te tekenen en inktte daarna de lijnen met een pen met fijne punt. Nadat de inkt was gedroogd, bracht hij aquarelwassingen aan voor kleur en diepte. Rackham experimenteerde ook met andere technieken, zoals silhouet en scraperboard. Zijn kleurgebruik was vaak ingetogen, met nadruk op aardetinten en subtiele gradaties. Wanneer het onderwerp erom vroeg, kon hij echter ook fellere kleuren gebruiken. Zijn vroege werk toont invloed van de prerafaëlieten, maar uiteindelijk ontwikkelde hij een eigen herkenbare stijl, gekenmerkt door fantasie en oog voor detail.

Het is moeilijk om specifieke kunstenaars aan te wijzen die Arthur Rackham beïnvloedde, maar de prerafaëlieten en hun kring hadden een aanzienlijke invloed op de illustratiekunst. De prerafaëlitische stijl met romantische en Italiaans aandoende elementen sprak estheten aan in de late 19e en vroege 20e eeuw. Verschillende kunstenaars hielden de prerafaëlitische traditie levend, onder wie Henry Holiday, John Melhuish Strudwick, Sir Frank Dicksee en John William Waterhouse. Zij maakten schilderijen en prenten in deze stijl, soms met directe echo’s van eerdere kunstenaars als Rossetti en Burne-Jones. Arthur Hughes, een vroege volgeling van de prerafaëlieten, beïnvloedde ook latere illustratoren als Laurence Housman en Charles Ricketts. Hughes’ illustraties voor kinderboeken, vooral zijn samenwerkingen met Christina Rossetti en George MacDonald, waren bijzonder invloedrijk. Zijn vermogen het perspectief van een kind te vangen en etherische, fantasierijke beelden te maken, sprak het publiek aan en inspireerde een nieuwe generatie kunstenaars.

De artistieke ontwikkeling van Arthur Rackham vond plaats in een periode van verandering in het Britse kunstonderwijs. Het oude leerlingstelsel verdween en kunstacademies werden algemener. Burne-Jones, die probeerde de prerafaëlieten na te volgen, liet zich aanvankelijk inspireren door illustratoren als Cruikshank, John Leech, Edward Corbould en Richard ‘Dickie’ Doyle. Later ontwikkelde zijn stijl zich en nam hij prerafaëlitische principes op, met nadruk op gedetailleerde planning en onafhankelijkheid van de tekst. De prerafaëlieten zelf zochten inspiratie in oudere kunst. Ze bewonderden het middeleeuwse verleden, de Arthurlegenden, de Bijbel, Shakespeare en dichters als Byron, Keats en Robert Browning. Ook vereerden ze vroege Italiaanse kunstenaars als Botticelli en de stijl van middeleeuwse fresco’s. De bredere art-nouveaubeweging speelde eveneens een rol. Ontwerpers, illustratoren en decorateurs ontleenden motieven aan flora, fauna en de menselijke vorm. Ze bestudeerden renaissance-ornamentalisten en de Münchense School en bewerkten stijlen uit het verleden op originele wijze. Kunsttijdschriften als *Studio*, *Artist* en *Magazine of Art* verspreidden deze ontwerpen.

Arthur Rackham, een productief kunstenaar, verwierf veel erkenning met zijn boekillustraties. Hij maakte een omvangrijk oeuvre, maar wordt vooral herkend om zijn illustraties bij kinderboeken. Tot zijn opmerkelijke werk behoren illustraties voor *Fairy Tales of the Brothers Grimm* (1900), *Rip Van Winkle* (1905), *Peter Pan in Kensington Gardens* (1906) en *Alice’s Adventures in Wonderland* (1907). Deze projecten bevestigden zijn positie als een van de vooraanstaande kunstenaars uit de gouden eeuw van de boekillustratie. Zijn stijl combineerde vaak fijne lijntekeningen met een ingetogen palet en vormde zo een herkenbare esthetiek. Zijn illustraties roepen fantasie en verwondering op en spreken zowel kinderen als volwassenen aan. Zijn interpretaties van klassieke verhalen zijn iconisch geworden en beïnvloedden volgende generaties illustratoren. Rackhams kunst blijft populair en zijn geïllustreerde boeken worden nog veel gelezen en bewonderd.