Skip to content

Buy any 3 full-price artworks and save 15%
Prerafaëlitisch

Prerafaëlitisch

6 kunstenaars · 1848–1900

Terug naar Ontdekken

De Pre-Raphaelite[4] Brotherhood ontstond in 1848 in Londen, toen zeven jonge kunstenaars en schrijvers de strijd aanbonden met wat zij zagen als de sleetse conventies van de Britse academische schilderkunst. Ze kozen hun naam uit afwijzing van de kunsttraditie na Raphael en richtten zich op de directe waarneming en het lichtende kleurgebruik van de vroege Italiaanse en Vlaamse schilderkunst. Dante Gabriel Rossetti[8], de charismatische spil van de groep, combineerde poëzie en schilderkunst in werken gebaseerd op middeleeuwse legenden en Arthurromans. Edward Burne-Jones, die zich eind jaren 1850 bij de kring aansloot, ontwikkelde onder invloed van Botticelli een eigen stijl met langgerekte, droomachtige figuren. Ford Madox Brown was nooit officieel lid, maar deelde hun inzet voor schilderen naar de natuur en voor moderne maatschappelijke onderwerpen. William De Morgan vertaalde prerafaëlitische idealen naar keramiek; Simeon Solomon onderzocht klassieke en Bijbelse thema's met een intensiteit die hem van zijn tijdgenoten onderscheidde. De invloed reikte veel verder dan de schilderkunst en vormde ook de Arts and Crafts-beweging, boekillustratie, glas-in-lood en textielontwerp.

Kernideeën

  • Work — Prerafaëlitisch

    Trouw aan de natuur

    Het uitgangspunt van de Brotherhood was trouw aan de natuur. De kunstenaars schilderden buiten, bestudeerden planten en eisten een nauwkeurige waarneming van licht, kleur en textuur. Criticus John Ruskin, hun machtigste pleitbezorger, prees deze inzet in zijn verdediging van de groep in The Times. De doeken staan vol waargenomen details: ieder blad, iedere draad stof en iedere waterkring krijgt evenveel aandacht. Deze gelijkwaardige aandacht voor het hele beeldvlak verwierp bewust de nadruk van de Royal Academy op algemene, geïdealiseerde vormen.

  • Cromwell and the Vaudois (Cromwell, Protector of the Protestants of the Vaudois) — Prerafaëlitisch

    Middeleeuwse herleving

    Rossetti en Burne-Jones keerden vaak terug naar middeleeuwse bronnen: Dante's Vita Nuova, Malory's Morte d'Arthur en Arthurlegenden. Hun middeleeuwse fascinatie was niet antiquarisch. Ze verbeeldden er een wereld vóór het industriële kapitalisme mee, waarin kunst, ambacht en dagelijks leven één geheel vormden. William Morris, die eind jaren 1850 met Rossetti ging samenwerken, zette deze visie om in praktisch ontwerp via Morris, Marshall, Faulkner & Co. Het bedrijf maakte behang, textiel en meubels die de prerafaëlitische esthetiek naar het interieur brachten.

  • Work — Prerafaëlitisch

    Decoratieve kunsten en meer

    De keramische tegels die William De Morgan vanaf de jaren 1870 maakte, brachten prerafaëlitische kleur en natuurlijke vormen naar gebruiksvoorwerpen. Zijn glanzende glazuren en Perzisch geïnspireerde patronen verbonden beeldende kunst met ambacht. De glas-in-loodontwerpen van Burne-Jones voor Morris & Co. brachten de beeldtaal van de beweging in kerken door heel Groot-Brittannië. Simeon Solomon onderzocht in tekeningen en schilderijen verlangen en spiritualiteit met een emotionele directheid die vooruitliep op het symbolisme. De prerafaëlitische impuls bleek toepasbaar op ieder medium dat hij raakte.

Belangrijke kunstenaars

Lady Lilith — Dante Gabriel Rossetti

Dante Gabriel Rossetti

1828–1882 · Brits

Pygmalion and the Image series — Edward Burne-Jones

Edward Burne-Jones

1833–1898 · Brits

Work — Ford Madox Brown

Ford Madox Brown

1821–1893 · Brits

Ontwikkeling van de kunst

Baanbrekende werken die de stroming vormgaven.

The Girlhood of Mary Virgin van Dante Gabriel Rossetti

The Girlhood of Mary Virgin

Dante Gabriel Rossetti · 1849 · Olieverf op doek

Dit was het eerste schilderij met de initialen 'PRB', discreet op het doek aangebracht voordat het bestaan van de Brotherhood publiek bekend was. Rossetti toont de jonge Maria bij een borduurraam, onder toezicht van haar moeder, St Anne. Op de voorgrond houdt een engel een lelie vast. Elk oppervlak is geschilderd met de minutieuze aandacht die de Brotherhood eiste: de nerf van het houten raam, de textuur van de stof en de adering van de lelieblaadjes. De kleuren zijn helder en lichtend; aangebracht op een natte witte grond krijgen ze bijna de uitstraling van glas-in-lood. Rossetti's moeder en zus Christina stonden model en verankeren het heilige onderwerp in een waargenomen huiselijke werkelijkheid.

Work van Ford Madox Brown

Work

Ford Madox Brown · 1865 · Olieverf op doek

Brown werkte dertien jaar aan dit schilderij. Het toont grondwerkers die een straat in Hampstead openbreken, omringd door uiteenlopende maatschappelijke figuren: nietsdoende heren, een bloemenverkoopster, een kind op blote voeten en de intellectuelen Thomas Carlyle en F. D. Maurice, die rechts toekijken. Het is de meest ambitieuze poging van een met de Brotherhood verbonden schilder om rechtstreeks hedendaagse sociale omstandigheden te verbeelden. De compositie staat vol waargenomen details: elk stuk gereedschap, elke baksteen en ieder gezicht is individueel uitgewerkt. Brown schreef een lange toelichting op de lijst en presenteerde het schilderij als visueel essay over de aard en waardigheid van arbeid. De directe waarneming en de weigering werkende lichamen te idealiseren sluiten aan bij de grondbeginselen van de Brotherhood.

Proserpine van Dante Gabriel Rossetti

Proserpine

Dante Gabriel Rossetti · 1874 · Olieverf op doek

Rossetti schilderde ten minste acht versies van dit onderwerp, telkens met Jane Morris als model. Proserpina houdt een aangebeten granaatappel vast, de vrucht die haar aan de onderwereld bond. De achtergrond is een smalle gang van donkergroen die de figuur naar de kijker toe drukt. Rossetti's late stijl is losser en sfeervoller dan zijn vroege werk voor de Brotherhood: nauwkeurige botanische details maken plaats voor sensuele kleur en psychologische intensiteit. Het schilderij verweeft mythe met persoonlijke biografie. Rossetti's obsessieve gehechtheid aan Jane Morris, de vrouw van zijn medewerker William Morris, hangt boven iedere versie. Het beeld werd een van de meest gereproduceerde prerafaëlitische schilderijen; de combinatie van schoonheid en melancholie bepaalde de populaire reputatie van de beweging.

The Beguiling of Merlin van Edward Burne-Jones

The Beguiling of Merlin

Edward Burne-Jones · 1874 · Olieverf op doek

Burne-Jones toont de tovenares Nimue terwijl ze de slapende Merlijn betovert in een meidoornstruik. De figuren zijn langgerekt en golvend, onder invloed van Botticelli's lijnvoering en de decoratieve vlakheid van de Italiaanse schilderkunst van de Quattrocento. De meidoornbloesem vult het doek met een tapijtachtige dichtheid die de grens tussen schilderij en textielontwerp vervaagt. Burne-Jones ontwierp toen al glas-in-lood en tapijtkartons voor Morris & Co.; het ornamentale karakter van het schilderij weerspiegelt die dubbele praktijk. Nimues uitdrukking is dubbelzinnig: haar blik kan triomfantelijk of bedroefd zijn. Dat geeft het tafereel een psychologische complexiteit die verder gaat dan eenvoudige illustratie.

Bacchus (painting) van Simeon Solomon

Bacchus (painting)

Simeon Solomon · 1867 · Olieverf op doek

Solomons Bacchus kijkt met halfgesloten ogen recht naar de kijker en draagt een kroon van wijnranken. Het schilderij combineert prerafaëlitische kleur en detail met een sensualiteit die het Victoriaanse publiek verontrustte. Solomon behandelde de klassieke mythologie openlijker erotisch en psychologisch dubbelzinniger dan zijn prerafaëlitische tijdgenoten. Zijn loopbaan werd in 1873 verwoest door een veroordeling op grond van de zedenwet. Zijn latere werk, gemaakt in armoede, kreeg een spirituele intensiteit die vooruitliep op het symbolisme. Bacchus verbeeldt het ogenblik vóór die val: virtuoos, zelfverzekerd en openlijk sensueel.

Peacock tile panel van William De Morgan

Peacock tile panel

William De Morgan · c.1885 · Geglazuurde keramische tegels

De Morgan vertaalde prerafaëlitische principes van natuurwaarneming en juweelachtige kleur naar keramische panelen. Zijn pauwontwerpen, met iriserend glazuur en gestileerde verenpatronen, putten uit Perzische, Iznikse en middeleeuws-Engelse bronnen. De tegels werden gemaakt in De Morgans werkplaats in Merton Abbey, naast die van Morris & Co. Elke tegel werd met de hand beschilderd, volgens de ambachtelijke ethiek die centraal stond bij de prerafaëlieten en de Arts and Crafts-beweging. De Morgan laat zien dat de invloed van de Brotherhood veel verder reikte dan schildersezelschilderkunst, tot in de materiële cultuur van het dagelijks leven.

Ontstaan

De Brotherhood wordt opgericht

In september 1848 kwamen zeven jonge mannen bijeen in het ouderlijk huis van John Everett Millais in Gower Street, Londen, en vormden een geheim genootschap. De oprichters waren Millais, Dante Gabriel Rossetti, William Holman Hunt, Rossetti's broer William Michael, beeldhouwer Thomas Woolner, schilder James Collinson en criticus Frederic George Stephens. Ze studeerden aan de Royal Academy Schools of waren daar onlangs afgestudeerd, en ergerden zich aan wat zij zagen als de saaie, formulematige schilderkunst die de instelling bevorderde. Hun manifest was eenvoudig: verwerp de conventies van na Raphael en keer terug naar de oprechtheid en details van oudere kunst. Hun eerste geëxposeerde schilderijen ondertekenden ze met de raadselachtige initialen 'PRB'.

Publieke ophef en Ruskins verdediging

Toen de betekenis van 'PRB' in 1850 bekend werd, was de kritiek vijandig. Charles Dickens noemde Millais' Christ in the House of His Parents lelijk, vulgair en godslasterlijk. The Athenaeum bestempelde het werk van de Brotherhood als amateuristisch en opzettelijk pervers. De schilders hadden kunnen bezwijken, maar John Ruskin, toen al de invloedrijkste kunstcriticus van Groot-Brittannië, verdedigde in mei 1851 in twee brieven aan The Times hun trouw aan waargenomen waarheid en oprechte gevoelens. Ruskins tussenkomst gaf de Brotherhood kritische legitimiteit en trok jongere volgelingen aan, onder wie Burne-Jones en Morris, die de beweging via zijn teksten leerden kennen.

Oxford en de tweede generatie

In 1853 was de oorspronkelijke Brotherhood feitelijk uiteengevallen. Millais werd gekozen tot lid van de Royal Academy, Collinson trad af en Rossetti exposeerde zelden meer in het openbaar. In 1857 haalde Rossetti een groep jongere kunstenaars, onder wie Burne-Jones, Morris en Arthur Hughes, over om muurschilderingen te maken in de debatzaal van de Oxford Union. Ze verbeeldden scènes uit Arthurlegenden en werden rechtstreeks op de muren aangebracht, zonder voldoende voorbereiding, zodat ze vrijwel meteen begonnen te vervagen. Toch markeerde het project in Oxford het begin van een tweede prerafaëlitische generatie, die invloedrijker zou blijken dan de eerste. Zij leidde de idealen van de beweging naar glas-in-lood, behang, boekontwerp en de oprichting van de Arts and Crafts-beweging.

In hun eigen woorden

“De geest van de kunstenaar voert, als één met zijn hand, zijn idee onmiddellijk uit, alsof hij over goddelijke kracht beschikt.”
Dante Gabriel Rossetti, Letter to Ford Madox Brown, 1848
“Met een schilderij bedoel ik een mooie romantische droom van iets wat nooit was en nooit zal zijn, in een licht beter dan enig licht dat ooit heeft geschenen.”
Edward Burne-Jones, Quoted in Georgiana Burne-Jones, Memorials of Edward Burne-Jones, 1904

Alle kunstenaars binnen Prerafaëlitisch

6 kunstenaars.

Aanbevolen lectuur

  • The Pre-Raphaelites

    The Pre-Raphaelites

    Tim Barringer · 2012

    Beknopte introductie tot de kunst, poëzie en ontwerpnalatenschap van de beweging, met aandacht voor beide generaties prerafaëlitische kunstenaars.

  • Pre-Raphaelites: Victorian Art and Design

    Pre-Raphaelites: Victorian Art and Design

    Tim Barringer, Jason Rosenfeld, and Alison Smith · 2012

    Catalogus van de grote tentoonstelling van Tate, met essays over schilderkunst, decoratieve kunst, fotografie en literatuur.

  • Memorials of Edward Burne-Jones

    Georgiana Burne-Jones · 1904

    Deze biografie in twee delen is geschreven door de vrouw van de kunstenaar en vormt de primaire bron over Burne-Jones' leven en werkwijze.

Veelgestelde vragen

  • Wat is de Pre-Raphaelite Brotherhood?
    De Pre-Raphaelite[4] Brotherhood was een geheim genootschap van zeven jonge Engelse kunstenaars en schrijvers, opgericht in Londen in 1848. Zij verwierpen de academische traditie die op Raphael terugging en kozen voor de scherpere waarneming en helderdere kleuren van de Italiaanse schilderkunst van vóór 1500. De drie oprichtende schilders waren Dante Gabriel Rossetti[8], John Everett Millais en William Holman Hunt; ze waren toen alle drie twintig of eenentwintig jaar oud.
  • Wanneer begon het prerafaëlisme?
    De Brotherhood werd in september 1848 opgericht in het ouderlijk huis van Millais in Gower Street, Londen. Vanaf 1849 ondertekenden leden hun schilderijen met 'PRB'. Kunstcriticus Angus Reach onthulde het geheim in 1850, wat leidde tot een felle reactie: Charles Dickens viel Millais' Christ in the House of His Parents (1849–1850[4]) aan in Household Words. John Ruskins verdediging in 1851 herstelde de publieke reputatie van de beweging.
  • Wie zijn de bekendste prerafaëlitische kunstenaars?
    Dante Gabriel Rossetti[8], John Everett Millais en William Holman Hunt vormden de oprichtersgroep. Latere geestverwanten waren onder anderen Edward Burne-Jones, William Morris en Ford Madox Brown, een voorloper die nooit officieel lid werd. Onder de vrouwelijke schilders was Elizabeth Siddal belangrijk; zij was ook Rossetti's model en vrouw. John William Waterhouse werkte tot ver in de twintigste eeuw in prerafaëlitische stijl, lang nadat de oorspronkelijke Brotherhood uiteengevallen was.
  • Wat kenmerkt prerafaëlitische schilderkunst?
    Prerafaëlitische doeken tonen scherpe, bijna fotografische details over het hele beeldvlak, verzadigde juweelkleuren op een witte grond, zorgvuldig gekozen literaire of Bijbelse onderwerpen en morele of symbolische ernst. Planten, stoffen en gezichten krijgen evenveel aandacht. Millais' Ophelia (1851–1852[4]), deels gedurende vijf maanden buiten geschilderd aan een rivier in Surrey, is een voorbeeld van deze werkwijze.
  • Wat is het verschil tussen prerafaëlitische en symbolistische schilderkunst?
    De prerafaëlieten (1848 tot eind jaren 1850) werkten binnen een Victoriaanse morele en literaire traditie en behandelden religieuze, Arthuriaanse en Shakespeareaanse onderwerpen met gedetailleerd realisme en heldere kleuren. Het symbolisme (circa 1880–1910[4]) verplaatste de belangstelling voor mythe en literatuur naar een dromeriger, dubbelzinniger terrein, met minder realisme en een donkerder palet. Burne-Jones en de late Rossetti verbinden de bewegingen rechtstreeks.
  • Waarom was het prerafaëlisme belangrijk?
    De Brotherhood was de eerste georganiseerde avant-garde in de Engelse schilderkunst. Haar nadruk op directe waarneming in plaats van academische conventies liep vooruit op het realisme en impressionisme in Frankrijk. William Morris vertaalde prerafaëlitische beginselen naar de Arts and Crafts-beweging en hervormde zo vijftig jaar lang het Engelse ontwerp. De stijl blijft een van de populairste in Britse musea en heeft de fantasy-illustratie sindsdien sterk beïnvloed.
  • Waar kan ik de beste prerafaëlitische schilderijen zien?
    Tate Britain in Londen bezit de canonieke collectie, met onder meer Millais' Ophelia, Hunts The Awakening Conscience en veel werk van Rossetti en Burne-Jones. Birmingham Museum and Art Gallery heeft buiten Londen de grootste prerafaëlitische collectie, met schetsboeken van Burne-Jones. Manchester Art Gallery bezit Hunts The Hireling Shepherd. Het Delaware Art Museum heeft de belangrijkste Amerikaanse prerafaëlitische collectie.

Bronnen

De redactionele tekst over Prerafaëlitisch is gebaseerd op de volgende gepubliceerde wetenschappelijke literatuur.

  1. [1] boek Tim Barringer, The Pre-Raphaelites, 2012 Gebruikt voor: biografie, tentoonstellingsgeschiedenis, invloeden, stijlanalyse.
  2. [2] boek Tim Barringer, Jason Rosenfeld, and Alison Smith, Pre-Raphaelites: Victorian Art and Design, 2012 Gebruikt voor: tentoonstellingsgeschiedenis, stijlanalyse.
  3. [3] boek Georgiana Burne-Jones, Memorials of Edward Burne-Jones, 1904 Gebruikt voor: biografie, politieke opvattingen, stijlanalyse, techniek.
  4. [4] Wikipedia Wikipedia: Pre-Raphaelite Gebruikt voor: biografie.
  5. [5] boek Robert de la Sizeranne, The Pre-Raphaelites Gebruikt voor: biografie.
  6. [6] boek Charlene Spretnak (auth.), The Spiritual Dynamic in Modern Art _ Art History Reconsidered, 1800 to the Present Gebruikt voor: biografie.
  7. [7] boek Beckett, Wendy, The story of painting Gebruikt voor: biografie.
  8. [8] Wikipedia Wikipedia: Dante Gabriel Rossetti Gebruikt voor: biografie.

De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.

Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie

Haal Prerafaëlitisch in huis.

Bekijk alle prints binnen Prerafaëlitisch →
Terug naar Ontdekken
Your cart
Rated 4.6 on Judge.me
Your cart is empty
Have an account? Log in to check out faster.
Continue shopping Continue shopping