Three Dancers Resting
National Gallery of Art, Washington D.C.
Drie rustende danseressen toont dansers die pauzeren tussen oefeningen door, niet dansen of optreden; vanaf het midden van de jaren 1870 koos Degas dit soort momenten vaak voor zijn balletonderwerpen. Zijn rustende danseressen passen kostuums aan, wrijven vermoeide ledematen, krabben of wachten. Alledaagse lichamelijke gebaren behandelde hij even ernstig als een danser in beweging. Voor veel van zulke onderwerpen werkte hij met pastel en bouwde kleur op in gelaagde arceringen over een licht getinte ondergrond. Zo kon hij een oppervlak herhaaldelijk bewerken terwijl zijn zicht vanaf de jaren 1870 achteruitging. In deze werken ontbreekt vaak iets dat echte repetitiekostuums wel bevatten: knielange katoenen onderbroeken waren destijds standaard en verplicht, maar Degas liet ze in vrijwel al zijn studies weg en verkoos een strakker, geïdealiseerd silhouet. Hij toonde ze slechts zelden, met een terughoudendheid die volgens een studie op preutsheid wijst. Ook bouwde hij vaak een vollere compositie op vanuit één ateliermodel dat hij herhaaldelijk observeerde en tekende; daarna vermenigvuldigde en wijzigde hij de figuur om een grotere repetitieruimte te suggereren dan één poseersessie kon tonen. Het schilderij bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Herkomst
Het schilderij bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Rust, geen optreden
Degas schilderde balletlessen en rustende danseressen veel vaker dan een daadwerkelijke voorstelling. Hij voelde zich aangetrokken tot gewone, onbewaakte momenten die een betalend publiek nooit zag: een danseres die uitgeput is omdat ze haar lichaam te zwaar belastte, moeite doet om een vermoeid been te strekken en de toneelcharme van een optreden mist[1]. Honderden tekeningen in zijn schetsboeken leggen armen en benen vast midden in een beweging. Hij gebruikte dit materiaal herhaaldelijk in verschillende voltooide composities, in plaats van één schets exclusief voor één schilderij te bestemmen[1].
Wat Degas uit het kostuum wegliet
Echte balletkleding voor oefeningen bestond in deze periode uit knielange katoenen onderbroeken onder de tutu; die bleven tot rond de eeuwwisseling gebruikelijk. Toch liet Degas ze in verreweg de meeste dansstudies weg en koos hij voor een gladder, meer geïdealiseerd silhouet[2]. Slechts af en toe toonde hij het ondergoed, en dan met een terughoudendheid die eerder op bewuste discretie dan op een vergissing wijst[2]. Latere navolgers zoals Paul Renouard, wiens prenten uit de jaren 1890 sterk op Degas’ composities voortbouwden, waren minder terughoudend: zij toonden danseressenondergoed met een wellustigheid die Degas consequent vermeed, hoewel zijn eigen werk het werkzame leven van dansers documentair wilde weergeven[2].
Eén model, vermenigvuldigd
Degas bouwde een repetitieruimte vaak op vanuit één danseres die hij in het atelier nauwkeurig bestudeerde. Daarna herhaalde en wijzigde hij haar figuur om een vollere ruimte te suggereren dan één poseersessie kon tonen. Achtergrondfiguren kregen minder individuele trekken en dienden om diepte en schaal te suggereren, niet om een echt gelijktijdig tafereel vast te leggen[2]. In sommige pastels gebruikte hij dunne loodlijnen, gemarkeerd bij een balletschoenpunt of elleboog, om de positie van de hoofdfiguur precies vast te leggen voordat hij de rest van de compositie eromheen opbouwde. Dat laat zien hoe bewust geconstrueerd zelfs zijn ogenschijnlijk spontane repetitiescènes waren[2].
Veelgestelde vragen
Wat doen de danseressen in Drie rustende danseressen?
Ze pauzeren tussen oefeningen door in plaats van op te treden. Degas schilderde dit vaker dan een toneelscène: dansers die hun kostuum aanpassen, vermoeide ledematen laten rusten of gewoon wachten[1].
Waarom zijn de repetitieonderkleren van Degas’ danseressen niet te zien?
Echte oefenkleding omvatte katoenen onderbroeken onder de tutu, maar Degas liet die in bijna al zijn dansstudies weg om een strakker silhouet te behouden. Hij toonde ze slechts zelden en met duidelijke terughoudendheid[2].
Schilderde Degas een volledige repetitieruimte in één keer?
Vaak niet. Hij bouwde een compositie geregeld op uit één model dat hij nauwgezet bestudeerde, en herhaalde en wijzigde daarna haar figuur om een grotere groep te suggereren dan één poseersessie kon tonen[2].
Waar wordt Drie rustende danseressen nu bewaard?
Het bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Prints van Edgar Degas zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Brodskaïa, Nathalia; , Impressionism and Post-Impressionism Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek Watkins Jane (Ed.), Masterpieces of Impressionism and Post-Impressionism. The Annenberg Collection Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 18 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
