Ballet Scene
National Gallery of Art, Washington D.C.
Balletscène is een groot pastelwerk dat Edgar Degas rond 1900 maakte, een van zijn laatste grote behandelingen van het balletonderwerp waarnaar hij bijna drie decennia terugkeerde. Dansers zijn informeel bijeengekomen in plaats van aan het optreden; vrije, dicht opeengewerkte streken geven het werk zijn late stijl. Pastel was toen zijn voornaamste medium geworden terwijl zijn zicht achteruitging. Degas hield het in zijn atelier tot zijn dood in 1917. Het werd verkocht tijdens de eerste van vier atelierveilingen in Parijs die zijn nalatenschap verspreidden. Via de New Yorkse handelaar Jacques Seligmann en een veiling kwam het in 1926 terecht bij Chester Dale, de Amerikaanse bankier en verzamelaar. Zijn vrouw Maud, voormalig kunstcriticus, koos de meeste aankopen van het echtpaar. Bij zijn dood in 1962 liet Dale zijn hele collectie van meer dan 250 moderne Franse schilderijen en beeldhouwwerken na aan de National Gallery of Art in Washington; Balletscène kwam via dat legaat in het museum. Het hoort bij de laatste fase van Degas’ balletonderwerpen, waarin de dansers zelf, niet een verhaal of omgeving, de hele compositie dragen.
Herkomst
Balletscène bleef tot Degas’ dood in 1917 in zijn atelier en werd in 1918 op de eerste Parijse atelierveiling verkocht. Het ging via de New Yorkse handelaar Jacques Seligmann, werd in 1921 en opnieuw in 1926 geveild, toen Chester Dale het kocht. Dale liet bij zijn dood in 1962 zijn collectie na aan de National Gallery of Art in Washington, D.C., waar het pastel nu wordt bewaard.
Een atelierwerk dat tijdens het leven van de kunstenaar nooit werd verkocht
Balletscène stond nog in Degas’ atelier toen hij in 1917 stierf. Het werd verkocht bij de eerste van vier postume atelierveilingen, die tussen 1918 en 1919 in de Galerie Georges Petit in Parijs plaatsvonden om de grote hoeveelheid werk te verspreiden die Degas buiten de markt had gehouden[1]. Tijdens zijn leven verkocht Degas selectief en behield hij veel van zijn werk; de veilingen brachten daarom een grote groep pastels, tekeningen en sculpturen naar buiten die nooit eerder publiekelijk waren getoond. Na de eerste veiling ging het pastel naar de New Yorkse handelaar Jacques Seligmann, die het in januari 1921 in het Hotel Plaza veilde. Handelaren Scott en Fowles kochten het en verkochten het in november 1926 opnieuw bij de American Art Association, waar Chester Dale het verwierf[1].
Pastel als Degas’ late medium
Tegen de jaren 1890 had Degas olieverf grotendeels ingeruild voor pastel, deels door zijn achteruitgaande gezichtsvermogen en deels vanwege de directheid van het medium: het pigment wordt tussen de vingers gehouden in plaats van met een penseel aangebracht, zodat tekenen en kleur in één gebaar samengaan[2]. Hij bouwde late pastels op uit lagen arceringen en plaatste warme en koele kleuren naast elkaar, zodat het oppervlak lijkt te trillen in plaats van te mengen. Deze speciaal voor pastel ontwikkelde techniek was moeilijker met olieverf te bereiken[1]. Tijdgenoten en latere critici merkten op dat naarmate Degas’ zicht zwakker werd, zijn kleuren intenser en composities eenvoudiger werden. Hij bracht pigment aan in vrijere, krachtiger streken die ook op afstand duidelijk leesbaar waren, passend bij een schilder met verminderd zicht[2]. Degas was de eerste kunstenaar die pastels als voltooide werken op zichzelf tentoonstelde in plaats van als voorbereidende schetsen. Hij blijft de enige grote schilder die een omvangrijk deel van zijn belangrijkste werk in dit medium maakte[2].
De late balletonderwerpen
In zijn laatste decennia liet Degas de anekdotische details van zijn eerdere balletscènes steeds meer los: balletmeesters, moeders en toeschouwers uit zijn beelden van de jaren 1870 maakten plaats voor composities die bijna geheel om de dansers draaien, in losse groepen en zonder duidelijk vertellersstandpunt[1]. Hij werkte steeds vaker door eerdere tekeningen over te trekken en te bewerken in plaats van voortdurend naar waarneming te tekenen. Nieuwe groepen bouwde hij op uit figuren die hij jaren eerder had getekend, waarbij hij hun positie wijzigde op transparant papier dat over een bestaand blad lag[1]. Zo ontstonden meerdere verwante versies van één houding: hij trok een compositie over, veranderde de tussenruimte of voegde figuren toe, zodat bijna identieke dansers in verschillende voltooide pastels uit deze periode terugkeren.
Veelgestelde vragen
Wanneer maakte Degas Balletscène?
Rond 1900, in de laatste fase van zijn balletonderwerpen. Het is grotendeels in pastel gemaakt nadat hij vrijwel was opgehouden met olieverf[1].
Werd Balletscène tijdens Degas’ leven verkocht?
Nee. Het bleef tot zijn dood in 1917 in zijn atelier en werd in 1918 voor het eerst verkocht op de postume atelierveiling in Parijs, samen met veel werk dat Degas had bewaard in plaats van verkocht[1].
Hoe kwam Balletscène in de National Gallery of Art terecht?
Na de atelierveiling in Parijs in 1918 ging het werk via handelaren in New York. Verzamelaar Chester Dale kocht het in 1926 en liet na zijn dood in 1962 zijn volledige collectie van meer dan 250 moderne Franse werken na aan de National Gallery[5].
Prints van Edgar Degas zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek George T. M. Shackelford, Degas: The Dancers Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek Carol Strickland and John Boswell, The Annotated Mona Lisa Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [3] boek Beckett, Wendy, The story of painting Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [4] boek Carol Strickland and John Boswell, The Annotated Mona Lisa Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [5] boek Tromp, Henk, A Real Van Gogh Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
