M.P. Verneuil

M.P. Verneuil staat bekend als een vooraanstaande decoratieve ontwerper in de art nouveau en art deco. Hij maakte patronen voor keramische tegels, behang en textiel.

Bij het bekijken van prenten van M.P. Verneuil is het nuttig enkele basistermen te begrijpen. Een "vintage print" is een afdruk die rond de tijd van de opname van het negatief is gemaakt. Een "period print" is een afdruk die ongeveer 10 tot 15 jaar daarna is gemaakt. Is het tijdstip van afdrukken onbekend of ligt het meer dan 15 jaar later, dan is het eenvoudigweg een "oude afdruk". Een "moderne afdruk" is een recente afdruk van het oorspronkelijke negatief. Een "originele afdruk" is door de kunstenaar gemaakt of onder diens directe toezicht. Een "facsimile" wordt gemaakt door een afdruk opnieuw te fotograferen of het oorspronkelijke negatief te gebruiken, met een drager en verwerking die zo dicht mogelijk bij een vintage afdruk liggen. De markt voor fotografische afdrukken kent twee sectoren: oude afdrukken en overige afdrukken. Op de markt voor oude afdrukken tellen oorspronkelijke zeldzaamheid, de nog bestaande exemplaren, het unieke karakter van het onderwerp en artistieke kwaliteit zoals vastgesteld door fotografiehistorici. De prijs nadert zijn bovengrens wanneer aan alle of veel van deze criteria wordt voldaan.

M.P. Verneuil behoorde tot de art-nouveaubeweging, die in het Westen opkwam in de jaren 1880 en 1890. Het was een reactie op de Industriële Revolutie en de vermeende creatieve leegte die deze had achtergelaten. De beweging wilde door studie van natuurlijke onderwerpen een nieuwe esthetiek van de natuur scheppen. Art-nouveaukunstenaars, onder wie William Morris, Gustav Klimt en Antoni Gaudí, gaven de voorkeur aan technische vernieuwing en nieuwe vormen. De stijl zegevierde op de wereldtentoonstelling in Parijs in 1900 en bleef kunstenaars daarna inspireren. Art deco verscheen na de Tweede Wereldoorlog als opvolger. Art nouveau was geen uniforme stijl, maar varieerde per land en smaak. In Engeland stond zij bekend als de Liberty-stijl, naar het Londense warenhuis dat de beweging steunde. In Frankrijk werd art nouveau gekenmerkt door gebeeldhouwde ornamenten die de natuurlijke gratie van bloemen behielden. In Duitsland stond de beweging bekend als Jugendstil.

M.P. Verneuil was een prentmaker die in de stijl van de art deco werkte. Lithografie is een druktechniek die hij mogelijk gebruikte. Daarbij wordt met een vet krijt een ontwerp getekend op een steen of metalen plaat. Vervolgens worden water en inkt over het oppervlak gegoten; het krijt stoot het water af maar houdt de inkt vast. Het ontwerp wordt daarna op een andere drager, zoals papier, overgebracht wanneer de steen of plaat onder druk wordt aangedrukt. Encaustiek, waarbij gekleurde was en een hete plaat de uiteindelijke compositie versmelten, was een andere techniek uit die tijd. De methode kende veel varianten: sommige brachten een waslaag aan op een gouache, andere gebruikten gekleurde was. Deze technieken maakten deel uit van een bredere belangstelling voor het herontdekken van de werkwijzen van schilders uit de oudheid, wier technieken als superieur werden beschouwd.

M.P. Verneuil stond bekend om zijn art-nouveauontwerpen in volle kleur, vooral bloemenpatronen en randen. Rond 1900 publiceerde hij verschillende boeken met ontwerpideeën, waaronder *Étude de la Plante: son application aux industries d’art* (circa 1900), *L’ornementation par le Pochoir* en *250 Bordures* (1904, met anderen). Deze boeken waren bedoeld als hulpmiddelen voor kunstenaars en ontwerpers die in verschillende media werkten. Art nouveau was een decoratieve en architecturale stijl die in het Westen ontstond in de jaren 1880 en 1890. Het was een reactie op de Industriële Revolutie en de vermeende creatieve leegte die deze achterliet. De beweging wilde door studie van natuurlijke onderwerpen een nieuwe esthetiek van de natuur scheppen. Kunstenaars als Gustav Klimt, Antoni Gaudí en William Morris gaven de voorkeur aan technische vernieuwing en nieuwe vormen. Verneuils publicaties boden praktische instructies en inspiratie aan mensen die in deze stijl werkten.

Werk van M.P. Verneuil is te zien in musea met collecties art deco en postimpressionistische kunst, waaronder instellingen in Europa en Noord-Amerika. In Frankrijk kunt u zijn werk bekijken in het Musée des Arts Décoratifs (105-107 Rue de Rivoli, 75001 Parijs), het Musée des Beaux-Arts (3 Place Stanislas, 54000 Nancy) en het Musée de l’Ecole de Nancy (36-38 Rue du Sergent Blandan, 54000 Nancy). Andere Europese musea zijn het Museu Calouste Gulbenkian (Lissabon, Portugal), het Museu d’Art Modern (Barcelona, Spanje) en het Brangwyn Museum (Brugge, België). In het Verenigd Koninkrijk kunt u collecties bekijken in het Brighton Museum & Art Gallery (Royal Pavilion Gardens, Brighton), de Manchester Art Gallery (Mosley Street, Manchester), de National Museums of Scotland (Edinburgh) en het Victoria & Albert Museum (Londen). In de Verenigde Staten kunt u het Metropolitan Museum of Art (New York), het Los Angeles County Museum of Art, het Minneapolis Institute of Arts of het Wolfsonian (Miami Beach) bezoeken.

M.P. Verneuil, die in 1857 op de Salon debuteerde, kreeg erkenning als schilder van landelijke en maritieme scènes, vooral uit Bretagne en Normandië. Hij werd ook geroemd als lithograaf. Hoewel directe verbanden tussen Verneuil en latere kunstenaars niet goed zijn gedocumenteerd, past zijn werk in een bredere context. Jacques Cambry stelde in 1836 voor dat kunstenaars en dichters inspiratie moesten putten uit Bretagne, 'de landelijkste en schilderachtigste streek van Frankrijk'. Vanaf 1838 verbeeldden kunstenaars als Leleux, Boudin, Dureau, Feyen en Breton de ongerepte natuur, het gevarieerde, gematigde klimaat, de unieke klederdracht en het bijzondere licht van Bretagne. Tegen het midden van de jaren 1870 droegen die kwaliteiten bij aan het ontstaan van internationale kunstenaarskolonies in Cancale, Douarnenez, Pont-Aven en Concarneau. Verniers schilderijen zouden hebben bijgedragen aan de populariteit van de streek onder kunstenaars.

M.P. Verneuil behoorde tot een generatie kunstenaars die zich van het impressionisme verwijderde. Verschillende personen en stromingen beïnvloedden Verneuils artistieke ontwikkeling. Hij werd geassocieerd met de Nabis, een groep postimpressionistische avant-gardekunstenaars. Paul Ranson, schilder, decorateur en graficus, was een centrale figuur; kunstenaars kwamen in zijn atelier bijeen om over esthetiek en filosofie te spreken. De Nabis streefden naar een vereniging van beeldende en decoratieve kunsten. Andere kunstenaars die met de Nabis werden geassocieerd zijn Ker-Xavier Roussel en Édouard Vuillard, al volgde Vuillard hun idealen niet altijd consequent. Verneuils banden met de Nabis weerspiegelen een bredere belangstelling voor het symbolisme en een verschuiving van zuiver representatieve kunst naar subjectievere en expressievere vormen.

De werken van M.P. Verneuil zijn relevant omdat ze de explosie van kleur in de beeldcultuur aan het einde van de 19e eeuw weerspiegelen. Die uitbreiding van het kleurgebruik kwam voort uit de massaproductie van nieuwe synthetische kleurstoffen in Groot-Brittannië, Zwitserland en Duitsland. Ze gaven koopwaar meer levendigheid en variatie. Nadat William Henry Perkin aan het einde van de jaren 1850 mauve commercieel had geïntroduceerd, brachten fabrikanten snel andere synthetische kleurstoffen op de markt. Daardoor werd kleur een centraal onderdeel van de moderne beeldcultuur. De beschikbaarheid van nieuwe kleuren viel samen met het impressionisme en beïnvloedde het. De opkomst van synthetische kleurstoffen beïnvloedde ook de economische en intellectuele middelen van Europese fabrikanten. Frankrijk, toonaangevend in de mode, werd steeds afhankelijker van buitenlandse kleurstoffen. Die afhankelijkheid toont het veranderende industriële landschap van die periode.

De vroege stijl van M.P. Verneuil was florale art nouveau, geïnspireerd door Japanse kunst en natuurlijke vormen. Later ging hij over op geometrische art deco.