Waar Dora Maar te zien is

Werk van Dora Maar is in verschillende galeries en musea te zien. In de Verenigde Staten bezitten het Metropolitan Museum of Art en het Museum of Modern Art, beide in New York, werken van Maar. Je vindt haar werk ook in het Cincinnati Art Museum, het Cleveland Museum of Art en het Solomon R. Guggenheim Museum in New York. Buiten de Verenigde Staten bevindt haar werk zich in het Musée National d'Art Moderne van het Centre Georges Pompidou in Parijs. Andere locaties zijn het Aarhus Kunstmuseum in Denemarken en de Sonja Henie og Niels Onstads Stiftelser (Henie-Onstad Art Center) in Høvikodden, Noorwegen. Museale collecties kunnen veranderen; neem contact op met het museum om te controleren of werk van Maar tentoongesteld is.

Dora Maar was uiterlijk in 1934^[2] fotograaf in surrealistische kringen in Parijs. Ze was ook schilder; in de jaren 1940 en 1950 exposeerde ze schilderijen. In 1936 ontmoette ze Pablo Picasso en ze komt tot 1945 in zijn werk voor. Picasso's ets uit 1938 *Zittende vrouw, Dora Maar (Buste de femme à la chaise)* werd gebruikt als illustratie in André Bretons *Anthologie de l'humour noir* (1940). In de fotografie verwijst ‘originele prent’ naar een afdruk die door de kunstenaar of onder diens toezicht is gemaakt. Een ‘vintage print’ dateert van ongeveer dezelfde tijd als het negatief. Een ‘period print’ is binnen 10 tot 15 jaar na de opname gemaakt. Een latere afdruk geldt als ‘oude prent’. Een ‘moderne prent’ is een recente afdruk van het oorspronkelijke negatief. Een ‘facsimile’ wordt gemaakt door een prent opnieuw te fotograferen of het oorspronkelijke negatief te gebruiken; de drager en verwerking zijn dan zo veel mogelijk gelijk aan die van de referentieprent, doorgaans een vintage print.

Dora Maar (1907^[2]-1997^[2]) was fotograaf, schilder en dichter, maar is wellicht vooral bekend als muze en geliefde van Picasso. Sinds haar dood is de belangstelling voor haar werk gegroeid, terwijl onderzoekers haar artistieke oeuvre los van haar relatie met Picasso bestuderen. Als fotograaf in Parijs nam Maar in de jaren 1930^[2] deel aan surrealistische kringen. Ze leverde fotomontages aan surrealistische tijdschriften. Haar straatfotografie legde het dagelijks leven vast met een scherpe, sociaal bewuste blik. Sommige critici noemen haar beelden ‘surrealistische documentaire’. Ook haar commerciële fotografie voor reclame en mode toont haar experimentele benadering. Ze onderzocht het samenspel van licht, schaduw en ongewone composities. Later in haar leven keerde Maar terug naar de schilderkunst en maakte abstracte en semi-figuratieve werken. Haar veelzijdige oeuvre wordt nu erkend om zijn vernieuwing en eigen perspectief. Het biedt inzicht in de artistieke en politieke stromingen van haar tijd.

Dora Maar is vooral bekend als fotograaf die met het surrealisme wordt geassocieerd, maar ze was ook schilder en gebruikte uiteenlopende technieken. Surrealistische kunstenaars experimenteerden vaak met automatisme en onconventionele methoden. Frottage, waarbij papier over een gestructureerd oppervlak wordt gewreven om beelden te maken, was zo'n methode. Écrémage, of afschuimen, hield in dat olieachtige stoffen op water werden bewerkt om marmereffecten te verkrijgen. Bij fumage, geïntroduceerd door Wolfgang Paalen, werd kaars- of lamprook gebruikt om patronen op papier te maken. Bij grattage, ontwikkeld door Max Ernst, werden verflagen afgeschraapt om onderliggende texturen zichtbaar te maken. Heatage, toegepast door David Hare en Raoul Ubac, vervormde fotografische negatieven met hitte. Ook fotomontage, het rangschikken en op een oppervlak plakken van foto's of ander beeldmateriaal, werd door sommige surrealisten gebruikt. Bij deze technieken kregen toeval en het onbewuste in het creatieve proces vaak voorrang.

De invloed van Dora Maar is zichtbaar in het werk van latere fotografen die surrealisme en speciale effecten verkenden. Onder hen zijn Bill Brandt, Jerry Uelsmann en Lucas Samaras, die technieken als dubbele belichting en samengestelde beelden gebruikten om droomachtige, surrealistische foto's te maken. Maars werk, naast dat van Man Ray en Claude Cahun, hielp nieuwe mogelijkheden voor fotografische expressie te openen. Deze fotografen verlegden de grenzen van het medium en brachten het in richtingen die eerdere beoefenaars zich niet hadden kunnen voorstellen. Ook schilders als David Hockney en Robert Rauschenberg combineerden fotografie en schilderkunst en breidden zo de dialoog tussen verschillende artistieke media uit. Ook postmoderne fotografen vermengden fotografie met tekst, mediaboodschappen en symbolen of maakten beelden over beelden, waarmee ze verder onderzochten hoe fotografie complexe ideeën kan overbrengen.

Dora Maar is vooral bekend als muze en geliefde van Pablo Picasso en om haar fotografische werk in surrealistische kringen in Parijs. Ze ontmoette Picasso midden jaren 1930^[2]; hun relatie duurde tot midden jaren 1940. In die periode maakte Picasso veel portretten van Maar, waaronder verschillende vrijwel identieke schilderijen met de titel *Hoofd van een vrouw (Dora Maar)*, uitgevoerd in maart 1939. Museologische bronnen suggereren dat Maar, van Franse en Joegoslavische afkomst, door dichter Paul Éluard aan Picasso werd voorgesteld. Waarnemers merkten haar donkere haar en ogen op, evenals haar karakter en intelligentie. Sommigen zeggen dat Picasso haar zag in een surrealistisch café, waar ze een messenspel speelde. Maar verschijnt tot 1945 in Picasso's werk. Sommige geleerden stellen dat Picasso zich niet rationeel bewust was van zijn gevoelens en dat Maars reacties op gebeurtenissen voor hem als spiegel dienden.

Dora Maar wordt met het surrealisme geassocieerd, een beweging die eerder door haar methoden dan door haar visuele stijl werd bepaald. Surrealistische kunstenaars onderzochten het onbewuste en vermengden droom en werkelijkheid om een ‘surrealiteit’ te scheppen. André Bretons Manifeste du Surréalisme uit 1924^[2] verwoordde dit doel. Het surrealisme gebruikte herkenbare alledaagse voorwerpen op onbekende manieren. Kunstenaars als Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst en Joan Miró wilden de aannames van kijkers verstoren en het onbewuste blootleggen. De beweging kenmerkt zich door irrationele metaforische beelden. Surrealisten plaatsten realistische en fantastische elementen naast elkaar en lieten zich vaak door de natuur inspireren. Magrittes appels en Dalí's kreeftentelefoon zijn voorbeelden van die aanpak. De bolhoed, vaak te zien in Magrittes werk, is een ander symbool van de beweging. Hij wordt vaak uitgelegd als teken van het burgerlijke leven, in contrast met de meer fantastische elementen.

Dora Maar (1907^[2]-1997^[2]) was fotograaf, schilder en dichter, vooral bekend om haar band met het surrealisme en haar relatie met Pablo Picasso. In het Parijs van de jaren 1920^[2] vestigde Maar zich als commercieel fotograaf in mode en reclame. Ze deelde een atelier met decorontwerper Pierre Kéfer; hun werk verscheen vaak in tijdschriften. Haar fotografie uit deze periode toont belangstelling voor sociale kwesties, met beelden van mensen die door de economische crisis waren getroffen. In de jaren 1930 raakte Maar betrokken bij het surrealisme en exposeerde ze met kunstenaars als Salvador Dalí en René Magritte. Het surrealisme wilde de kracht van het onbewuste ontsluiten door vreemde, droomachtige beelden te maken. Maars surrealistische foto's combineerden vaak onverwachte voorwerpen met vervormde perspectieven. In 1936 ontmoette ze Picasso en werd zijn geliefde en muze. Ze documenteerde het ontstaan van zijn schilderij *Guernica* (1937), en hij schilderde haar vaak, het bekendst in *De wenende vrouw* (1937). Hun relatie eindigde in de jaren 1940. Na die relatie wendde Maar zich af van de fotografie en richtte ze zich op schilderkunst.