Waar Chris Burden te zien is

Werk van Chris Burden was opgenomen in veel groepstentoonstellingen bij instellingen over de hele wereld. In de Verenigde Staten was het te zien in het Museum of Modern Art, het Whitney Museum of American^[1] Art en het Hirshhorn Museum and Sculpture Garden (Smithsonian Institution) in Washington, D.C. Andere locaties zijn het Los Angeles County Museum of Art, het Seattle Art Museum, het Indianapolis Museum of Art en de Albright-Knox Art Gallery (Buffalo, New York). Burdens kunst is ook internationaal tentoongesteld. Documenta in Kassel, Duitsland, toonde werk van hem, evenals het Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, het Stedelijk Museum (Amsterdam), de Tate Gallery (Liverpool) en de Biënnale van Venetië.

Chris Burden (1946^[1]-2015^[1]) was een Amerikaanse kunstenaar die bekendstond om performances, sculpturen en installaties. Hij is vooral bekend om zijn vaak gevaarlijke en provocerende performances uit de jaren 1970^[1], maar maakte ook prenten; die vormen een minder bekend deel van zijn oeuvre. Zijn prenten houden vaak verband met grotere sculpturale projecten. Zo toont zijn lithografie *Dodge '71* (1998) een aangepaste Dodge-truck, een voertuig dat in verschillende sculpturen over techniek en vervoer voorkwam. Een andere prent, *The Velvet Water Tank* (2002), verwijst naar een gelijknamige grootschalige installatie. Het zijn geen eenvoudige reproducties: ze bouwen Burdens sculpturale ideeën uit en bieden andere perspectieven op zijn driedimensionale werken. Zijn prenten kenmerken zich door technische precisie en een conceptuele benadering. Burden gebruikte de prentkunst om ideeën uit zijn sculpturen verder te onderzoeken en werken te maken die visueel boeiend en intellectueel prikkelend zijn.

Chris Burden, een performancekunstenaar en beeldhouwer uit Californië, onderzocht geweld en lichamelijke grenzen in zijn kunst. Hij wilde kunst uit de elitaire sfeer halen en naar wat hij als de echte wereld beschouwde brengen. Sommige acties hielden gevaar en pijn in. In zijn performance *Shoot* uit 1971^[1] liet Burden zich door Bruce Dunlap in zijn arm schieten, voor een klein publiek. In *Doorway to Heaven* (1973) legde hij stroomvoerende draden op zijn blote borst. Bij *Transfixed* uit 1974 werd hij in een kruisigingshouding aan een auto genageld. Burdens kunst onderzocht lichamelijke pijn en vestigde de aandacht op het lichaam en zijn grenzen. Deze vaak extreme handelingen riepen ideeën op over onder meer religieuze rituelen, de grenzen van kunst en een heroverweging van het lichaam. Pijn diende ook om bredere politieke zorgen aan de orde te stellen. Zelfs in werk dat niet expliciet politiek was, werden de grenzen tussen publieke en private ervaring ingewikkeld door het politieke klimaat.

De artistieke praktijk van Chris Burden omvatte uiteenlopende technieken en materialen en putte vaak uit zijn ervaring met industriële vaardigheden. In zijn vroege werk gebruikte hij metaal, waaronder lood, messing en aluminium, in combinatie met steen en koraal. Hij werkte met gas- en booglassen, zoals bij de bouw van locomotieven, en gaf de voorkeur aan een efficiënte manier om een functionele vorm te maken. Zijn materiaalgebruik was functioneel, niet esthetisch. Hij wilde materialen zo efficiënt mogelijk gebruiken, zoals bij locomotiefbouw. Hij was niet geïnteresseerd in gereedschapssporen of oppervlakteversiering. Zijn werkplaats leek op een kleine fabriek, met gereedschap van dezelfde kwaliteit als in de industrie. Zijn ervaring als telefoonlijnmonteur, waaronder kabelwerk en loodgieten, beïnvloedde zijn artistieke keuzes. Ook werkte hij in een fabrieksomgeving en deed hij ervaring op met draaibanken, puntlasapparaten en freesmachines. Deze achtergrond speelde mee in zijn latere constructies, waarin hij vanwege de sterkte voor staal koos.

De performance- en conceptuele werken van Chris Burden uit de jaren 1970^[1] beïnvloedden kunstenaars die het lichaam als medium onderzochten en de relatie tussen kunst, lichaam en technologie. Zijn performances, zoals *Shoot* (1971) in de F Space Gallery in Santa Ana, Californië, waren sensationeel van aard. Sommige critici vonden dat *Shoot* performancekunst in het algemeen typeerde en associeerden die met geweld en zelfverminking. Burdens onderzoek naar lichaam en technologie klinkt ook door in het werk van Bruce Nauman, die zijn eigen lichaam gebruikte in performances met video- en audio-effecten. Naumans *Self-Portrait as a Fountain* (1966-67/1970) echoot de visuele woordspeling van Marcel Duchamps *Urinal*. Andere kunstenaars die door Burdens onderzoek naar het vergankelijke en afgelegen zijn beïnvloed, zijn Roni Horn met *Vatnasafn / Library of Water* (2007) en Michael Heizer met *Levitated Mass* (2012).

Het werk van Chris Burden, vooral zijn performancekunst uit de jaren 1970^[1], kan worden bekeken in de context van andere kunstenaars die het lichaam als medium onderzochten. Onder hen zijn Vito Acconci, Marina Abramović, Bruce Nauman en Gina Pane. Burdens praktijk houdt ook verband met conceptuele kunst, die volgens Scott Burton kunstenaars bevrijdde van traditionele beperkingen zoals schilder- en beeldhouwkunst. Burton zag conceptuele kunst als een mogelijkheid voor zijn eigen werk en voelde zich schatplichtig aan minimalistische kunstenaars als Judd, LeWitt en Andre. Andere kunstenaars die zich in die periode bezighielden met tijdsgebonden en lichamelijke kunst zijn Hans Haacke, Walter De Maria, Nancy Holt, Dennis Oppenheim, Robert Smithson, Günter Brus, Hermann Nitsch, Rudolf Schwarzkogler, Adrian Piper en Martha Rosler. Ook het werk van Marcel Duchamp, met name zijn Tonsure, beïnvloedde kunstenaars die lichaamskunst onderzochten.

Chris Burden wordt geassocieerd met conceptuele kunst, die aan het einde van de jaren 1960^[1] en het begin van de jaren 1970 terrein won. Conceptuele kunstenaars vonden het kernidee van een werk belangrijker dan een voltooid product. Sommigen lieten het kunstobject zelfs helemaal achterwege. Zoals Sol LeWitt stelde: ‘Het idee zelf is, zelfs als het niet zichtbaar wordt gemaakt, net zo goed een kunstwerk als elk voltooid product.’ Conceptuele kunst is een overkoepelende term voor uiteenlopende stromingen die noch schilderkunst noch beeldhouwkunst zijn. De nadruk ligt op het denken van de kunstenaar, niet op het bewerken van materialen. Elke handeling of gedachte kan conceptuele kunst zijn, zolang het idee en niet het kunstobject vooropstaat. Burdens werk omvatte risicovolle handelingen. Zo liet hij eens een vriend met een .22-geweer op zijn arm schieten. Zulke werken stelden gangbare definities van kunst ter discussie.

Chris Burden was een Amerikaanse kunstenaar die werd geassocieerd met conceptuele kunst, die aan het einde van de jaren 1960^[1] en het begin van de jaren 1970 terrein won. Conceptuele kunstenaars vonden het idee achter een werk belangrijker dan het object zelf; Burden onderzocht dit in performances en beeldhouwwerken. Zijn werk omvatte vaak risico en fysieke uithoudingsproeven. Om geweld te ‘onderzoeken’ liet hij eens voor publiek in een galerie in Los Angeles een vriend met een .22-geweer op zijn arm schieten. In Doorway to Heaven (1973) sloot hij stroomvoerende draden aan op zijn blote borst, wat een vonkenspektakel opleverde. Conceptuele kunst omvat uiteenlopende media, zoals performance, video, land art en tekst. Andere conceptuele kunstenaars zijn Joseph Beuys, Sol LeWitt en Bruce Nauman.