Waar Bruno Munari te zien is

Werk van Bruno Munari bevindt zich in verschillende collecties over de hele wereld. Daaronder zijn voorbeelden van productontwerp, zoals een ‘bril, I9SS’ van karton en een ‘bureauaccessoire’ uit 19^8 van melamine en geanodiseerd aluminium. Het bureauaccessoire werd vervaardigd door Bruno Danese. Wie werk van Bauhaus-kunstenaars en ontwerpers wil bekijken (een beweging waarmee Munari verbonden was), kan terecht bij musea met belangrijke collecties, zoals het Bauhaus-Archiv, Museum für Gestaltung in Berlijn, de Stiftung Bauhaus Dessau en het Bauhaus-Museum Weimar. Buiten Duitsland hebben ook het Zentrum Paul Klee in Bern, het Busch-Reisinger Museum in Cambridge, Massachusetts, en het Utsunomiya Museum of Art in Japan relevante collecties.

Bruno Munari (1907^[1]–1998^[1]) was een Italiaanse kunstenaar, ontwerper en uitvinder die met veel media werkte. Hij wordt verbonden met de beweging concrete kunst, die niet-figuratieve abstractie voorstond. In 1952^[1] ontwierp Munari de omslag van het tijdschrift *Art d’aujourd’hui*. Ook ontwierp hij omslagen voor het Milanese *Arte concreta*, met name voor de nummers 5 en 10 van respectievelijk maart en december 1952. In 1962 organiseerde hij mede *Arte programmata*, een tentoonstelling van kinetische kunst in de winkel van Olivetti in Milaan. Umberto Eco droeg ook bij aan de catalogus. De tentoonstelling presenteerde ‘vermenigvuldigde werken’ en ‘open werk’, begrippen die mogelijkheden van prentkunst of variabele oplagen suggereren. Bronnen over prentkunst nemen Munari vaak op. *About Prints* (1962) en *Prints of the Twentieth Century: A History* (1976) kunnen meer informatie bevatten.

Bruno Munari (1907^[1]–1998^[1]) was een Italiaanse kunstenaar, ontwerper en theoreticus wiens interdisciplinaire aanpak nog altijd relevant is. Hij werkte met grafisch ontwerp, product- en boekontwerp, maar ook met schilder- en beeldhouwkunst. Zijn betrokkenheid bij de tweede golf van het futurisme vormde zijn latere werk. Na 1945^[1] vond het Italiaanse ontwerp manieren om industriële en ambachtelijke technieken te combineren. Munari onderzocht dit, net als Marcello Nizzoli, Anton Giulio Bragaglia en Carlo Mollino. Munari ontwierp alledaagse voorwerpen, zoals bureauaccessoires die Bruno Danese vervaardigde, en wilde die betekenis geven. Hij wilde laten zien dat alledaagse voorwerpen door creatieve intelligentie worden gevormd. Zijn werk kan worden gezien als voorloper van latere stromingen die de consumptiecultuur kritisch onderzochten. Ook met meubels in beperkte oplagen probeerde hij de grenzen tussen kunst en ontwerp te vervagen. Zijn belangstelling voor het geven van waardigheid aan gewone voorwerpen blijft een waardevolle bijdrage aan het ontwerpdenken.

Bruno Munari was een Italiaanse kunstenaar en ontwerper die met uiteenlopende media werkte. Hij begon als futurist, was medeoprichter van Movimento Arte Concreta en werd een centrale figuur in Arte Programmata. Ook ontwierp hij voorwerpen voor Danese Milano en schreef hij kinderboeken.

Bruno Munari gebruikte gedurende zijn loopbaan uiteenlopende materialen en technieken. In 1957^[1] maakte hij ‘achromes’ met stof gedrenkt in kaolien en lijm. In 1959 vormden naden van de naaimachine de rasterstructuren voor deze ‘achromes’. Het jaar daarop experimenteerde Munari met watten, geëxpandeerd polystyreen, fosforescerende materialen en kobaltchloride, dat na verloop van tijd van kleur veranderde. In 1961 werkte hij met stro en plastic en maakte hij witte schilderijen met bollen watten of bont en wolken van natuurlijke of kunstmatige vezels. Ook maakte hij een sculptuur van konijnenhuid. Zijn praktijk omvatte pneumatische sculpturen, ‘luchtlichamen’ genaamd, in 1959; in 1960 maakte hij sculpturen in de ruimte met luchtstralen die bollen ondersteunden. Zijn onderzoek naar lijnen leidde tot werken met uiteenlopende lengtes, tot 7.200 meter. Ook maakte hij ‘verificatiekaarten’ met kaarten, alfabetten en vingerafdrukken, die later werden gelithografeerd en gepubliceerd. Deze voorbeelden tonen zijn veelzijdige, experimentele aanpak van het maken van kunst.

De invloed van Bruno Munari is op verschillende artistieke terreinen zichtbaar. Door zijn wortels in het futurisme, een stroming die dynamiek en vernieuwing hoogachtte, is hij verbonden met latere ontwikkelingen in de Italiaanse kunst en het ontwerp. Na de Tweede Wereldoorlog keken veel Italiaanse kunstenaars en ontwerpers terug naar het futurisme. Munari legde samen met Anton Giulio Bragaglia, Depero, Carlo Mollino en Enrico Prampolini mede de basis voor het Italiaanse ontwerp. Hun werk beïnvloedde de naoorlogse film, fotografie, grafische kunst en meubelkunst. Munari’s ideeën raakten ook de architectuur. De Triennale van Milaan in 1964^[1], over vrije tijd en de opkomst van de massamedia, omvatte een multimediatentoonstelling. Munari werkte daarvoor samen met kunstenaars, muzikanten en architecten zoals Vittorio Gregotti, Gae Aulenti en de Vignelli’s. Deze interdisciplinaire aanpak, waarbij mensen uit verschillende vakgebieden samenwerkten en ideeën uitwisselden, weerspiegelt zijn brede invloed. Ook maakte hij kinderboeken met Eugenio Carmi.

De artistieke ontwikkeling van Bruno Munari werd door verschillende invloeden gevormd. Al vroeg hield hij zich bezig met het futurisme, een Italiaanse avant-gardebeweging uit het begin van de 20e eeuw. Belangrijke futuristen zoals Filippo Tommaso Marinetti beïnvloedden zijn vroege werk. Ook Giacomo Balla, Umberto Boccioni en Carlo Carrà hadden invloed op zijn blik. Zij onderzochten beweging, technologie en de dynamiek van het moderne leven, ideeën die Munari aanspraken. Daarnaast kende hij internationale ontwikkelingen in de moderne kunst. Kunstenaars als Paul Klee, Wassily Kandinsky en Kurt Schwitters, verbonden met stromingen als constructivisme en Bauhaus, droegen bij aan zijn bredere begrip van abstractie en de relatie tussen kunst, ontwerp en functionaliteit.

Bruno Munari was een veelzijdige Italiaanse kunstenaar: hij werkte als ontwerper, beeldhouwer, fotograaf en schrijver. Hij is wellicht vooral bekend om zijn bijdragen aan kinderonderwijs en zijn vernieuwende aanpak van kunst en ontwerp. Hoewel het moeilijk is één ‘beroemdste’ werk aan te wijzen, behoren zijn Libri illeggibili (Onleesbare boeken) tot zijn bekendste en invloedrijkste creaties. Deze boeken, waarmee hij eind jaren 1940^[1] begon, stelden conventionele ideeën over lezen en verhalen ter discussie. Ze bestaan uit blanco pagina’s, pagina’s met voelbare materialen, pagina’s in verschillende formaten en vormen, of pagina’s met abstracte ontwerpen en ongebruikelijke bindingen. Munari wilde met deze onconventionele boeken de verbeelding en creativiteit stimuleren. Hij moedigde kijkers, vooral kinderen, aan om op speelse wijze met de boeken om te gaan en hun eigen verhalen en interpretaties te verzinnen. De reeks toont zijn overtuiging dat zintuiglijke ervaring en actieve deelname belangrijk zijn in het artistieke proces. De boeken blijven populaire voorbeelden van zijn experimentele aanpak van kunst en onderwijs.