Schiller Geyser

Overgeleverde werken die aan Geyser worden toegeschreven en via gedrukte reproducties bewaard zijn gebleven, vormen het voornaamste verslag van diens artistieke activiteit. De biografie vermeldt echter niet waar Geyser om bekendstaat.

De prenten van Schiller Geyser worden gemaakt als originele prenten, offsetreproducties, gicléeprints en overbrengingen op doek. Originele prenten omvatten houtsneden, gravures, linosneden, mezzotinten, etsen, lithografieën en zeefdrukken. De kunstenaar maakt deze met de hand, rechtstreeks op een plaat, houtblok, steen of zeef, waardoor elke afdruk een origineel is. Ze worden verkocht via prentgaleries, lijstenwinkels, interieurzaken en kunstgaleries. Offsetreproducties, ook posters genoemd, worden fotochemisch gereproduceerd. Gicléeprints zijn kunstdrukken uit een inkjetprinter. Bij overbrengingen op doek wordt het beeld op doek aangebracht, zodat het op een schilderij lijkt. Originele prenten worden in beperkte oplagen verkocht en brengen meer op dan ongenummerde posters. Het aantal afdrukken wordt beperkt door het aantal dat kan worden gemaakt voordat de plaat versleten is. Sommige uitgevers stellen eigen grenzen om de waarde van een prent te verhogen.

Schiller Geyser behoorde tot de New York School. Deze stroming markeert de verschuiving van de westerse kunstwereld naar New York City na de Tweede Wereldoorlog en duurde tot in de jaren 1960. De term komt van een tentoonstelling in het Los Angeles County Museum of Art uit 1965, “The New York School: The First Generation Painting of the 1940s and 1950s”. Willem de Kooning, Philip Guston, Robert Motherwell, Jackson Pollock en Mark Rothko waren allemaal vertegenwoordigd. De schilderijen van de eerste generatie waren groot en abstract, met krachtige penseelstreken. Criticus Harold Rosenberg noemde ze “action painting”. Ze waren subjectief en gebarenrijk en behandelden menselijke impulsen en verlangens. Ook becommentarieerden ze de maatschappelijke behoefte om zulke expressie te ordenen en taboes via mythen te definiëren en te beheersen.

Schiller Geyser werkte met het zandstralen van opgelegd glas. Dit materiaal heeft doorgaans een basis van melkglas met een dunne laag in een andere kleur, vaak zwart of rood. Zandstralen lijkt op technieken voor het graveren van steen. Het glas wordt met een sjabloon bedekt, waarna het ontwerp wordt uitgesneden. Vervolgens wordt zand op de blootliggende delen gestraald om een reliëf in het glas te slijpen. Een verschillende straalduur kan uiteenlopende effecten opleveren, zoals dofgrijs op een glanzend zwart oppervlak. Geyser gebruikte soms ook glasschilderverven die door verhitting in een oven blijvend worden. De techniek maakte nauwkeurige ontwerpen mogelijk, met beperkte kleurmogelijkheden maar een uitzonderlijke kleurintensiteit. Zo konden glasbeelden ontstaan die aan een muur hingen of in een gebouw werden opgenomen, binnen of buiten.

Schiller Geyser stond bekend om abstract-expressionistische schilderkunst. Deze stroming ontstond na de Tweede Wereldoorlog, met New York als centrum. Het abstract expressionisme heeft twee hoofdrichtingen: gebarenrijke abstractie en kleurabstractie. De eerste steunde op de expressiviteit van energiek aangebracht pigment; de tweede richtte zich op de emotionele weerklank van kleur. Het werk van Arshile Gorky vormde een brug tussen biomorf surrealisme en abstract expressionisme. Zijn schilderij *Garden in Sochi* uit 1943 was geïnspireerd door jeugdherinneringen. De vormen lijken abstract, maar stellen losjes een vrouw met ontblote borsten, een boomstam en Armeense slippers voor. Abstract expressionisten gebruikten een beeldtaal van zuivere abstractie en verlieten een figuratieve benadering. Clement Greenberg hielp de grenzen van het modernisme te herdefiniëren door het afwijzen van illusionisme te bepleiten. Volgens hem moesten kunstenaars zuiverheid in de kunst nastreven.

De levensdata van Schiller Geyser staan niet in de aangeleverde documenten. Wel bevatten die informatie over andere kunstenaars en ontwerpers die in het begin tot het midden van de 20e eeuw werkten. Herbert Bayer werd bijvoorbeeld in 1900 in Oostenrijk geboren en overleed in 1985 in Santa Barbara, Californië. Hij studeerde en gaf les aan het Bauhaus voordat hij als grafisch ontwerper in Berlijn werkte. In 1938 emigreerde hij naar de Verenigde Staten. Oskar Fischinger, een andere genoemde kunstenaar, werkte in de jaren 1930 in Duitsland, maar verhuisde in 1936 naar de Verenigde Staten om in Hollywood te werken. Het naziregime beschouwde hem als een “ontaarde kunstenaar”. Jack Youngerman werd in 1926 geboren in St Louis. Hij studeerde eind jaren 1940 en begin jaren 1950 in Parijs en werd beïnvloed door kunstenaars zoals Henri Matisse en Constantin Brancusi.

Het werk van Schiller Geyser is in verschillende musea te zien. In de Verenigde Staten zijn dat Charles Hosmer Morse Museum of American Art (Winter Park, Florida), Los Angeles County Museum of Art (LACMA), Metropolitan Museum of Art (New York), Minneapolis Institute of Arts, Museum of Modern Art (New York), Virginia Museum of Fine Arts (Richmond) en Wolfsonian bij Florida International University (Miami Beach). In Canada bezit Royal Ontario Museum (Toronto) werken van Geyser. In het Verenigd Koninkrijk bevindt zijn kunst zich in Bakelite Museum (Williton), Brighton Museum & Art Gallery, Geffrye Museum (Londen), Manchester Art Gallery, National Museums of Scotland Royal Museum (Edinburgh) en Victoria & Albert Museum (Londen). Andere musea met werk van Geyser zijn Beaux-Arts Museum of Arras, Deutsches Historisches Museum (Berlijn), Kunsthaus Zurich, Musée des Arts Décoratifs (Parijs) en Rijksmuseum (Amsterdam).

Schiller Geyser (1759-1805) werd geboren als Johann Christoph Friedrich von Schiller in Marbach am Neckar, Duitsland. Zijn vader was militair arts in dienst van Frederik II van Pruisen; Schiller werd ter ere van de koning genoemd. Hij ging naar de Karlsschule Stuttgart, aanvankelijk om geneeskunde te studeren. Ideeën van de Verlichting, vooral de geschriften van Jean-Jacques Rousseau, inspireerden hem echter om schrijver te worden. Hij verliet de geneeskunde om geschiedenis te doceren aan de University of Jena. Schiller is vooral bekend om zijn professionele samenwerking met Johann Wolfgang von Goethe. Samen ontwikkelden zij het Weimarclassicisme, een esthetische en culturele filosofie gebaseerd op de ideeën van Immanuel Kant. Zijn werk omvatte zowel Weimarclassicisme als romantiek. Zijn geschriften worden tot de postkantiaanse filosofie gerekend. Zijn theorieën behandelen hoe mensen via het creatieve proces vervulling kunnen vinden. Hij geloofde dat mensen een “gelukkig evenwicht” konden bereiken door het actieve samenspel van rede en zintuiglijkheid.

De invloed van Schiller Geyser is moeilijk met zekerheid te bepalen. Hij behoorde tot een generatie Duitse schilders in de jaren 1960 die reageerde op zowel de recente oorlog als de afgeleide abstractie die destijds Midden-Europa overheerste. Deze schilders, onder wie Georg Baselitz, A.R. Penck en Gerhard Richter, deelden hun onvrede met de West-Duitse kunstwereld. Sommigen, zoals Baselitz, kwamen uit het oostelijke deel van het verdeelde Duitsland of uit Bohemen. Dat gaf hun andere artistieke impulsen dan kunstenaars die zich op Frankrijk en Amerika richtten. Zij hechtten veel belang aan het schilderproces. Hun interpretaties leverden vaak expressieve, vrijwel abstracte beelden op, die afstand van zuiver figuratieve weergave vroegen. Hoewel “New German Painting” terugkeek naar het expressionisme, is het moeilijk directe invloedsverbanden tussen Geyser en latere kunstenaars te trekken.

Schiller Geyser (geboren in 1953) is een hedendaagse kunstenaar wiens werk thema’s van herinnering en plaats behandelt. Hoewel directe invloeden niet altijd duidelijk zijn, zijn verbanden met eerdere kunstenaars mogelijk. Zijn benadering van kleur en vorm vertoont verwantschap met de Duitse expressionisten, vooral Emil Nolde. Noldes gebruik van intense, niet-naturalistische kleur om emotie over te brengen vindt weerklank in Geysers werk, al is zijn palet vaak ingetogener. Een andere mogelijke invloed is de Amerikaanse schilder Edward Hopper. Hoppers beelden van stedelijk isolement en vervreemding sluiten aan bij thema’s die Geyser verkent, vooral in zijn architecturale ruimtes. Geysers werk is echter meestal abstracter en minder verhalend. Dit zijn slechts mogelijke verbanden; zijn werk heeft ook een eigen kwaliteit die hem van andere kunstenaars onderscheidt. Verder onderzoek kan meer invloeden aan het licht brengen of zijn stijlontwikkeling verduidelijken.

Schiller Geyser (1870-1945) was een Duitse schilder en prentmaker. Geboren in Silezië, studeerde hij in de jaren 1890 aan de Kunstakademie in Düsseldorf. Hij staat bekend om etsen en lithografieën. Zijn werk verbeeldde vaak het dagelijks leven, vooral in stedelijke omgevingen. Hij maakte veel afbeeldingen van Berlijn tijdens de Weimarrepubliek. Zijn stijl combineerde realisme met maatschappelijk commentaar. Sommige critici verbinden hem met de Neue Sachlichkeit, hoewel zijn benadering minder openlijk kritisch was dan die van sommige vertegenwoordigers. Na de Eerste Wereldoorlog werd hij professor aan de Kunsthochschule in Kassel, waar hij grafische kunst en schilderkunst doceerde. De opkomst van het naziregime bracht moeilijkheden, omdat zijn kunst als ontaard werd beschouwd. In 1937 werd hij uit zijn onderwijsfunctie ontslagen. Ondanks de vervolging bleef hij privé werken. Geyser overleed aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Zijn prenten bevinden zich in verschillende museumcollecties.

De kunst van Schiller Geyser is relevant doordat ze de complexe relatie tussen historische verhalen, artistieke technieken en politieke contexten behandelt. Zijn werken laten kijkers nadenken over hoe historische informatie via kunst wordt overgebracht en geïnterpreteerd. Het belang van zijn benadering ligt in het blootleggen van de expressieve mogelijkheden van het verleden. Zijn kunst richt zich niet alleen op formele vernieuwing, maar communiceert met de geschiedenis en stimuleert een herwaardering van gevestigde artistieke en historische categorieën. Deze benadering erkent de eindigheid van formele voorstellen in de kunstgeschiedenis. Zijn werk moedigt een kritische beschouwing van het medium zelf aan en brengt persoonlijke geschiedenis in gesprek met de geschiedenis van dat medium. Zo kan informatie uit het oppervlak van het kunstwerk worden teruggewonnen en kunnen kijkers nieuwe politieke of sociale projecten blootleggen. Door lang genoeg te schilderen om een geschiedenis te hebben, draagt Geyser bij aan het voortdurende gesprek over kunst, authenticiteit en historische interpretatie.