Dusan Dzamonja

Plan je bezoek om werk van Dusan Dzamonja te zien →

• Waar staat Dusan Dzamonja om bekend?+

  Dušan Džamonja staat bekend om zijn abstracte, vaak totemachtige beelden, gemaakt van materialen zoals ijzeren spijkers en gelast staal. Zijn bekendste openbare werk is het monument voor de Slag om Kozara in Bosnië.
• Wat moet ik weten over de prints van Dusan Dzamonja?+

  Dusan Dzamonja (1928^[1]–2009^[1]) was een Joegoslavische en later Kroatische beeldhouwer, vooral bekend om zijn abstracte geometrische vormen. Beeldhouwkunst was zijn voornaamste medium, maar hij maakte ook tekeningen en prenten waarin hij vergelijkbare thema's onderzocht. In zijn prenten vertaalde Dzamonja zijn sculpturale ideeën vaak naar twee dimensies. Terugkerende motieven zijn bolvormen en gefragmenteerde vormen, waarmee hij de wisselwerking tussen licht en schaduw onderzocht. Zijn prenten zijn geen eenvoudige reproducties van zijn beelden, maar zelfstandige artistieke verkenningen van vorm en ruimte. Dzamonja werkte met uiteenlopende grafische technieken, waaronder etsen en lithografie. Daarmee kon hij verschillende toonnuances en texturen bereiken die de oppervlakken van zijn driedimensionale werken weerspiegelden. Zijn prenten kenmerken zich door sterke contrasten en een gevoel van diepte, bereikt door zorgvuldig lijn- en toonwerk. Zijn beelden zijn vaak monumentaal, terwijl zijn prenten een intiemere kennismaking met zijn artistieke visie bieden. Ze geven inzicht in zijn werkwijze en in de ontwikkeling van zijn sculpturale concepten.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Dusan Dzamonja?+

  Dusan Dzamonja's artistieke verwantschappen zijn complex: hij hield zich bezig met verschillende modernistische tendensen zonder zich strikt aan één beweging te binden. In de kunst verwijst modernisme naar beeldende uitingen die verder gaan dan geërfde tradities. Dzamonja's werk vertoont raakvlakken met het kubisme, een stijl die voorwerpen in vlakken ontleedt en meerdere gezichtspunten tegelijk toont. Het kubisme bouwt voort op de gestructureerde oppervlakken van Paul Cezanne en op Afrikaanse en Iberische beeldhouwkunst. De stijl houdt verband met eigentijdse ideeën uit de natuurkunde, wiskunde en filosofie, zoals relativiteit. Toch zou het een vereenvoudiging zijn te zeggen dat Dzamonja 'bij' het kubisme hoorde. De snelle opeenvolging en het naast elkaar bestaan van stijlen zijn kenmerkend voor het modernisme. Zijn beelden, met hun abstracte en vaak geometrische vormen, sluiten ook aan bij bredere stromingen in de 20e-eeuwse beeldhouwkunst die verder gingen dan traditionele uitbeelding.
• Waar stond Dusan Dzamonja om bekend?+

  Dusan Dzamonja (1928^[1]–2009^[1]) was een Kroatische beeldhouwer die bekendstond om zijn abstracte, geometrische werken. Hij werkte met verschillende materialen, waaronder ijzer, brons, hout en glasvezel. In zijn beelden onderzocht Dzamonja vaak de verhouding tussen positieve en negatieve ruimte, waarbij dynamische vormen met een sterk volumegevoel ontstonden. Enkele van zijn bekendste werken zijn grootschalige openbare beelden, zoals die in Zagreb en andere Europese steden. Deze monumentale werken tonen zijn belangstelling voor de integratie met architectuur en voor het scheppen van meeslepende ruimtelijke ervaringen. Dzamonja maakte ook kleinere, intiemere beelden, tekeningen en modellen. Zijn werk kenmerkt zich door een eigen beeldtaal waarin modernistische abstractie samengaat met gevoel voor materiaal en vakmanschap. In 1960^[1] vertegenwoordigde hij Joegoslavië op de Biënnale van Venetië en gedurende zijn loopbaan nam hij deel aan andere internationale tentoonstellingen.
• Wanneer leefde en werkte Dusan Dzamonja?+

  Dusan Dzamonja (1928^[1]–2009^[1]) was een Kroatische beeldhouwer, bekend om zijn abstract-geometrische vormen en openbare monumenten. Hij werd geboren in Strumica, Noord-Macedonië. Van 1945^[1] tot 1951 studeerde hij beeldhouwkunst aan de Academy of Fine Arts in Zagreb, Kroatië. Daarna volgde hij een postdoctorale opleiding bij Frano Kršinić. Zijn vroege werk bestond uit figuratieve sculpturen, maar in de jaren 1950 verschoof hij naar abstractie. Dusan Dzamonja vertegenwoordigde Joegoslavië op de Venice Biennale in 1960 en op Expo 67 in Montréal, Canada. In zijn sculpturen gebruikte hij vaak uiteenlopende materialen, zoals ijzer, glas en hout. Hij maakte talrijke openbare sculpturen, waaronder monumenten ter herdenking van historische gebeurtenissen en personen. Een voorbeeld is het monument in Podgarić, Kroatië (1967). Naast sculpturen maakte Dusan Dzamonja ook tekeningen en architectuurontwerpen. Hij ontwierp zijn eigen huis en atelier, een complex van onderling verbonden paviljoens bij Vrsar, Kroatië. Zijn werk bevindt zich in museumcollecties over de hele wereld.
• Waar kan ik het werk van Dusan Dzamonja zien?+

  De sculpturen van Dusan Dzamonja bevinden zich in collecties in heel Europa, waaronder de Tate in Londen, het Museum of Modern Art in New York en de National Gallery of Bosnia and Herzegovina in Sarajevo. Verschillende openluchtbeeldenparken tonen ook zijn grootschalige werken. Daaronder vallen het Middelheim Open Air Sculpture Museum in Antwerpen, België; het beeldenpark van het Kröller-Müller Museum in Otterlo, Nederland; en het Yorkshire Sculpture Park in Wakefield, Verenigd Koninkrijk. Dzamonja ontwierp een beeldenpark op zijn eigen terrein bij Vrsar, Kroatië. Het bevat ongeveer 40 sculpturen en is toegankelijk voor het publiek. Kleinere sculpturen en tekeningen verschijnen af en toe op veilingen. Catalogi van die verkopen bieden een andere manier om zijn oeuvre te bekijken. Er zijn grote overzichtstentoonstellingen gehouden, zoals die in 2013 in de Klovićevi Dvori Gallery in Zagreb. Geen enkele permanente collectie biedt echter een volledig overzicht van zijn hele loopbaan.
• Waar kwam Dusan Dzamonja vandaan?+

  Dusan Dzamonja werd in 1928^[1] geboren in Strumica, Noord-Macedonië. Destijds maakte dit gebied deel uit van het Koninkrijk Joegoslavië. Van 1945^[1] tot 1951 studeerde Dzamonja beeldhouwkunst aan de Academy of Fine Arts in Zagreb, Kroatië. Daarna volgde hij een postdoctorale opleiding bij Frano Kršinić. Zagreb bleef gedurende zijn hele loopbaan zijn voornaamste woon- en werkplaats. Hoewel hij in Zagreb gevestigd was, bleef Dzamonja verbonden met zijn geboorteplaats en de bredere regio. Hij nam deel aan talrijke tentoonstellingen in Joegoslavië en later in de onafhankelijke staten die na het uiteenvallen ervan ontstonden. Zijn werk verkende vaak thema’s rond identiteit, conflict en de menselijke conditie, en weerspiegelde zo de complexe geschiedenis van de Balkan. Dzamonja stierf in 2009^[1] in Zagreb.
• Wie werd door Dusan Dzamonja beïnvloed?+

  Het is moeilijk om kunstenaars aan te wijzen die rechtstreeks door Dusan Dzamonja zijn beïnvloed. Het begrip artistieke invloed is op zichzelf een ingewikkeld en soms omstreden onderwerp in de kunstgeschiedenis. Hoewel het lastig is kunstenaars te noemen die Dzamonja expliciet navolgden, kunnen we de bredere context van zijn werk en mogelijke verbanden bekijken. Zijn sculpturale praktijk, met name het gebruik van samengestelde materialen en zijn onderzoek naar vorm, vertoont raakvlakken met de dadaïstische beweging. Dada's 'anti-kunst'-houding en omarming van alledaagse voorwerpen hadden grote invloed op latere generaties kunstenaars. Robert Rauschenberg en Joseph Beuys zijn twee kunstenaars die zich met de dadaïstische gedachtewereld bezighielden. Invloed vaststellen is niet altijd eenvoudig. Kunstcritici en historici verschillen soms van mening over de mate waarin de ene kunstenaar de andere heeft beïnvloed. Ook de kunstmarkt kan een rol spelen: handelaren kunnen kunstenaars als 'invloedrijk' aanprijzen om de verkoop te stimuleren.
• Wie beïnvloedde Dusan Dzamonja?+

  Dusan Dzamonja's invloeden waren divers. Als student voelde hij zich aangetrokken tot het surrealisme, Francis Bacon, Hieronymus Bosch, Michelangelo en barokkunstenaars. Pablo Picasso was bijzonder belangrijk voor hem; hij bewonderde diens vermogen om werk van anderen in zich op te nemen en een persoonlijke vorm te geven. Dzamonja noemde ook de invloed van Robert Rauschenberg, Jasper Johns, Cy Twombly en Joseph Beuys op zijn praktijk. Vooral Rauschenbergs omgang met materialen en zijn benadering van voorwerpen in relatie tot schilderkunst interesseerden hem. Later richtte Dzamonja zich op vroege Europese abstracte kunst, waaronder het kubisme, Piet Mondriaan en Paul Klee. Hij was vooral geïnteresseerd in Klees omgang met kunst, werkelijkheid, symboliek en literaire elementen. Dzamonja wilde voortbouwen op de prestaties van andere kunstenaars en die in zijn eigen constructies verwerken, terwijl hij zijn persoonlijke stijl ontwikkelde.
• Wie was Dusan Dzamonja?+

  Dusan Dzamonja (1928^[1]–) was een Macedonische beeldhouwer die in Zagreb woonde en werkte. Hij werd geboren in Strumica, Macedonië. Dzamonja exposeerde in 1960^[1] in het Joegoslavisch paviljoen op de Venice Biennale. Hij reisde onder meer naar Italië, Frankrijk, België, Egypte en Oostenrijk. Hij studeerde aan de Academy of Fine Arts in Ljubljana. In 1960 hield hij zijn eerste solotentoonstelling in de Mala Gallery in Ljubljana. In 1955 won hij de Sculpture Prize op de Mediterranean Biennale in Alexandrië. Later, in 1961, won hij de Sculpture Prize op de Triennale in Belgrado en een medaille bij Morgan’s Paint in Rimini. Dzamonja werkte met verschillende media. Totem (1959) is gemaakt van hout, spijkers en glas. Collective II (1961) en Sphere No. 1 (1963) zijn bronzen sculpturen. Hij is vooral bekend om zijn abstract-geometrische sculpturen van brons, ijzer en hout.
• Waarom zijn de werken van Dusan Dzamonja vandaag belangrijk?+

  De beelden van Dusan Dzamonja maken deel uit van een langere geschiedenis van de twintigste-eeuwse kunst en kunnen worden bezien in relatie tot Dada's ruimere definitie van kunst. Dada was voortdurend in beweging en vormde zichzelf steeds opnieuw. De nadruk op assemblage, verzamelen en hergebruik liep vooruit op de nog altijd bestaande kloof tussen kunstinstellingen en een steeds sterker bedreigde ecologie. Na 1945^[1] oefenden dadaïstische ideeën een ondermijnende invloed uit, vooral op plaatsen waar de staat de kunst streng controleerde. Door zijn oppositionele houding was Dada een geschikt ondermijnend geluid. Dzamonja's werken, gemaakt in communistisch Joegoslavië, delen deze kritische positie. Net als Marcel Duchamps readymades nodigt zijn kunst uit om de scheiding tussen kunst en het dagelijks leven opnieuw te bekijken. Zijn বিন্যাস-beelden zetten kijkers bijvoorbeeld aan opnieuw na te denken over het benoemen en categoriseren van voorwerpen als kunst.
• Wat was de kunststijl van Dusan Dzamonja?+

  Vanaf de late jaren 1950^[1] ontwikkelde Dušan Džamonja een herkenbare stijl: hij dreef ijzeren spijkers in houten vormen, waardoor dichte composities ontstonden. Ook laste hij staal tot totemachtige abstracte sculpturen.
• Is Dusan Dzamonja in Bosnië geboren?+

  Dusan Dzamonja werd in 1928^[1] geboren in Strumica. Hij wordt sterk verbonden met het voormalige Joegoslavischia en met herdenkingsmonumenten in Bosnië en Herzegovina, maar wordt doorgaans omschreven als een Joegoslavische of Kroatische beeldhouwer.
• Welk monument in Bosnië wordt met Dusan Dzamonja in verband gebracht?+

  Zijn bekendste herdenkingsmonument in Bosnië en Herzegovina is het Monument to the Revolution in Kozara: een monumentaal, abstract herdenkingsmonument voor de Tweede Wereldoorlog in Kozara National Park.