Dario Villares Barbosa

Dário Villares Barbosa staat bekend om zijn portretten, naakten, landschappen en stillevens. Zijn meest kenmerkende werken verbeelden scènes uit Spanje en Noord-Afrika, weergegeven in heldere kleuren die door het fauvisme zijn beïnvloed.

Dario Villares Barbosa is een Spaanse kunstenaar wiens werk draait om het beeld en de menselijke figuur. Hij voelde de behoefte om te breken met het Spaanse abstracte informalisme. Barbosa staat bekend om zijn “insluitingen”. In 1967 begon hij figuren in transparante plexiglas cocons te plaatsen. Daardoor kwam het beeld los van de traditionele drager en werd het in een driedimensionale ruimte geplaatst. Het beeld verscheen als een bubbel, een tweede technologische huid die de mens omhult. Volgens de kunstenaar maakt dit het onvermogen van de mens om te communiceren duidelijker. In het laatste decennium werd Barbosa’s werk geleidelijk specifieker. Afstandelijkheid gaat samen met gevoelsuitdrukking; die dualiteit versmelt in zijn recentere werk. In 1973 ontving hij de prijs van de Biënnale van São Paulo.

Dario Villares Barbosa’s prenten passen in een langere geschiedenis van de grafische kunst, in het bijzonder in die van reproducties van populaire schilderijen. In de 17e eeuw werd de vraag naar kopieën van werken van Venetiaanse meesters als Veronese zo groot dat patricische verzamelaars het kopiëren probeerden tegen te gaan, om de uniciteit en daarmee de waarde van de originelen te behouden. Toen de Venetiaanse regering Veronese’s Feast in the House of Simon in 1664 aan Lodewijk XIV schonk, vergrootte dat de internationale reputatie van de kunstenaar. Het schilderij werd naar Versailles overgebracht, wat de handel in replica’s stimuleerde. Verzamelaars en handelaren spraken destijds soms afkeurend over werken die in het atelier van de kunstenaar waren gemaakt. Sommige deskundigen beweerden dat bepaalde stukken wel door de kunstenaar konden zijn ontworpen, maar niet door hem waren ingekleurd of afgewerkt. Inmiddels was Veronese’s reputatie tot buiten Venetië verbreid en werd hij bewonderd om zijn vaardigheid in disegno, colorito en inventies.

Dario Villares Barbosa’s artistieke verwantschappen zijn complex. Hij kan in verband worden gebracht met de Concrete kunst of misschien met het postconceptualisme. Zijn werk vertoont overeenkomsten met het mobiele model dat al in 1955 werd voorgesteld in teksten als “The Open Work of Art”. Zijn aanpak omvat intertekstualiteit en een zoektocht naar stijl. Aan het einde van de jaren 1960 zagen sommigen zijn uitbundige stijl als een breuk met het programma van de Concretisten dat hij tien jaar eerder mede had opgezet. Zijn teksten hebben een neiging tot expansie en de veelheid aan verwijzingen kan soms duizelingwekkend zijn. Barbosa’s “Galáxias” geldt als een postmodern artefact dat een nieuw tijdperk in de Braziliaanse cultuur of tegencultuur inluidde. De veelheid aan stijlen die in Brazilië aan het einde van de jaren 1960 en in de jaren 1970 ontstond en later werd samengebracht onder de term “poesia marginal”, is schatplichtig aan “Galáxias”.

Dario Villares Barbosa gebruikte uiteenlopende materialen en technieken. Hij staat bekend om het gebruik van harsplaten, die doorgaans als wandbekleding binnenshuis dienen. Ook verwerkt hij metalen platen van koper, aluminium en roestvrij staal in zijn kunstwerken. Verder gebruikt hij synthetisch papier en stoffen. Naast deze minder conventionele keuzes werkt hij met traditionele materialen als papier en doek. Voor zijn beeldhouwwerk gebruikt hij metalen zoals brons, koper en aluminium. Zijn technieken omvatten randbewerking, zeefdruk, olieverfschilderen, beeldoverdracht, stikken en keramiek. Hij combineert deze werkwijzen tot multidisciplinaire assemblages. Voor tweedimensionale werken bewerkt hij platen door ze te schuren en voor te bereiden op beeldoverdracht en verf. Ook brengt hij lagen zijde en andere stoffen op de oppervlakken aan.

Dario Villares Barbosa (1900^[1]–1995^[1]) was een Braziliaanse schilder, graficus, illustrator en docent. Hij is vooral bekend om zijn bijdrage aan de ontwikkeling van de grafische kunst in Brazilië, met name zijn houtsneden en lithografieën. Barbosa studeerde aan de Nationale School voor Schone Kunsten in Rio de Janeiro. Later gaf hij daar zelf les in grafiek en beïnvloedde hij generaties Braziliaanse kunstenaars. In zijn werk verbeeldde hij vaak het Braziliaanse leven, de cultuur en de geschiedenis. Zijn stijl combineerde modernistische elementen met traditionele Braziliaanse thema’s. Barbosa was lid van de Braziliaanse Kunstenaarsfamilie, een organisatie die de kunsten in Brazilië bevorderde. Hij nam deel aan talrijke tentoonstellingen in Brazilië en daarbuiten en ontving verschillende prijzen. Zijn prenten en schilderijen bevinden zich in belangrijke Braziliaanse collecties, waaronder het Nationaal Museum voor Schone Kunsten in Rio de Janeiro en het São Paulo Museum of Art. Zijn oeuvre omvatte ook boekillustraties en ontwerpen voor tijdschriften.

Dario Villares Barbosa’s werk is te zien in verschillende musea met art-deco-kunst. Daaronder bevinden zich instellingen in Europa en Noord-Amerika. In de Verenigde Staten is art deco te zien in het Charles Hosmer Morse Museum of American Art (Winter Park, Florida), het Los Angeles County Museum of Art (Los Angeles), het Metropolitan Museum of Art (New York), het Minneapolis Institute of Arts (Minneapolis), het Museum of Modern Art (New York), het Virginia Museum of Fine Arts (Richmond) en het Wolfsonian van Florida International University (Miami Beach). In Canada bezit het Royal Ontario Museum in Toronto art-decostukken. In het Verenigd Koninkrijk kun je terecht bij het Bakelite Museum (Williton), Brighton Museum & Art Gallery (Brighton), het Geffrye Museum (Londen), Manchester Art Gallery (Manchester), National Museums of Scotland Royal Museum (Edinburgh) en het Victoria & Albert Museum (Londen). Andere musea met art-deco-collecties zijn Museo Art Nouveau y Art Deco (Salamanca, Spanje), Museu Calouste Gulbenkian (Lissabon, Portugal), Museu d’Art Modern (Barcelona, Spanje), Brangwyn Museum (Brugge, België), Clockarium Museum (Brussel, België), Musée d’Art et d’Industrie (Roubaix, Frankrijk), Musée de l’École de Nancy (Nancy, Frankrijk), Musée des Arts Décoratifs (Parijs, Frankrijk) en Musée des Beaux-Arts (Nancy, Frankrijk).

Dario Villares Barbosa richtte zijn artistieke aandacht op het leven, in het bijzonder op mensen en fundamentele werkelijkheden. Hij wilde zich losmaken van het Spaanse abstracte informalisme en richtte zich op niet-intellectualiserende gevoelens. Zijn werk is vergeleken met het kritische realisme van Genoves en Canogar, kunstenaars die het informalisme ogenschijnlijk afwezen en directere politieke of sociale uitspraken probeerden te doen. Villares Barbosa verwierp het informalisme echter niet volledig; hij wees alleen enkele van de opvallendste kenmerken ervan af. De materialen die hij koos, fotografie en plastic, sloten aan bij de werkelijkheid die hij wilde verbeelden: de menselijke conditie in de moderne wereld en vervreemding in een technologische omgeving. Zijn bijzondere aandacht ging uit naar vervreemding die hevige lichamelijke of geestelijke pijn, ziekte of waanzin veroorzaakt en kan leiden tot ziekenhuisopname, gevangenschap of andere vormen van uitsluiting uit de menselijke samenleving. Hij zag isolement en psychisch lijden als bijzonder intens voor mensen die in de samenleving bleven leven. Zijn onderwerpen, in wezen vluchtelingen of slachtoffers van de samenleving, zijn voorbeelden van ons eigen bestaan.

Dario Villares Barbosa werd beïnvloed door uiteenlopende kunstenaars en stromingen. Als student voelde hij zich aangetrokken tot het surrealisme en tot kunstenaars als Francis Bacon en Hieronymus Bosch. Ook bewonderde hij Michelangelo en barokkunstenaars. Pablo Picasso was zijn “idool”, vanwege diens vermogen het werk van anderen in zich op te nemen en er een persoonlijke vorm aan te geven. Barbosa verwees bewust naar andere kunstenaars, verwerkte hun verworvenheden en ontwikkelde zo zijn eigen stijl. Als eigentijdse invloeden noemde hij Robert Rauschenberg, Jasper Johns, Cy Twombly en Joseph Beuys. Rauschenbergs omgang met materialen en de verhouding tussen illusie en werkelijkheid spraken hem aan. Ook bestudeerde hij vroege Europese abstracte kunst, waaronder het kubisme, Piet Mondriaan en Paul Klee. Vooral Klee trok hem aan omdat diens werk niet louter formalistisch was en kunst, werkelijkheid en symboliek op verschillende niveaus behandelde.

Dario Villares Barbosa (1900^[1]–1995^[1]) was een Braziliaanse schilder, ontwerper, graficus en professor. Hij staat bekend om zijn band met de modernistische beweging in Brazilië. Barbosa studeerde aan de Nationale School voor Schone Kunsten in Rio de Janeiro, waar hij les kreeg van Rodolfo Amoedo en Baptista da Costa. Later werd hij professor aan dezelfde instelling en beïnvloedde hij generaties Braziliaanse kunstenaars. Zijn oeuvre omvatte schilderijen over Braziliaanse thema’s en werk in andere media. Hij ontwierp affiches en boekomslagen en maakte prenten. Zijn werk combineerde vaak elementen van het Europese modernisme met Braziliaanse culturele motieven. Hij nam deel aan talrijke tentoonstellingen in Brazilië en daarbuiten en hielp zo de Braziliaanse kunst te promoten. Tijdens zijn leven werd zijn bijdrage met verschillende prijzen erkend.

De kunst van Dario Villares Barbosa is belangrijk omdat ze kritische beschouwingen biedt over de Portugese geschiedenis en cultuur, vooral over het koloniale verleden van het land en de gevolgen van de dictatuur. In de jaren 1960 voerde Portugal koloniale oorlogen in Afrika, die tot grote sociale en politieke onrust leidden. Middelen werden omgeleid, jonge mannen werden opgeroepen voor militaire dienst en velen ontvluchtten het land om dienstplicht te ontlopen. Het regime reageerde met meer repressie en censuur: het beheerste de informatiestroom en onderdrukte het publieke debat over de wrede realiteit van de oorlog. Het werk van Barbosa en van kunstenaars als António Manuel en Artur Barrio bestreed de verhalen van het regime en bood alternatieve interpretaties van de Portugese identiteit. Deze kunstenaars kaartten de willekeur van meetmethoden aan en uitten via hun kunst kritiek op het politieke klimaat. Door gevestigde normen ter discussie te stellen en zich met de sociale en politieke kwesties van hun tijd bezig te houden, maakten Barbosa en zijn tijdgenoten kunst die relevant blijft voor het begrip van de complexe Portugese geschiedenis en haar voortdurende culturele ontwikkeling.

Dário Villares Barbosa’s stijl werd beïnvloed door zijn kennismaking met Matisse en Picasso in Parijs. Hij ontwikkelde een levendig palet en expressieve penseelvoering, waardoor hij tot de vroege Braziliaanse modernisten wordt gerekend.