Almir Mavignier

Almir Mavignier staat bekend om zijn wiskundig berekende rangschikkingen van kleur en geometrische vormen. Deze ‘permutaties’ brachten optische pulsatie en ruimtelijke diepte voort en waren te zien op de Biënnale van Venetië in 1964^[1] en in de tentoonstelling The Responsive Eye in New York in 1965.

Het is moeilijk om één ‘beroemdste’ werk van Almir Mavignier aan te wijzen, omdat zijn bekendheid voortkomt uit zijn algemene bijdrage aan concrete kunst en zijn theoretische geschriften. Hij is vooral bekend om zijn betrokkenheid bij de Ulm School of Design en om zijn onderzoek naar seriële structuren en wiskundige principes in de kunst. Zijn oeuvre omvat schilderijen, zeefdrukken en sculpturen, vaak gekenmerkt door geometrische vormen en systematische rangschikkingen. Het is niet één specifiek werk, maar de consequente verkenning van deze thema’s gedurende zijn loopbaan die zijn artistieke bijdrage bepaalt. Hij onderzocht de relatie tussen kunst, wetenschap en technologie, wat in zijn werken terugkomt. Hij nam afstand van subjectieve expressie en gaf de voorkeur aan objectieve, visueel gestructureerde composities.

De prenten van Almir Mavignier bestaan, net als die van veel kunstenaars, in een complexe markt. Originele prenten worden met de hand gemaakt: de kunstenaar brengt het werk rechtstreeks aan op een plaat, houtblok of zeef. Daaronder vallen houtsneden, gravures, lino- en mezzotintdrukken, etsen, lithografieën en zeefdrukken. Omdat de kunstenaar het beeld rechtstreeks maakt, geldt elke afdruk als een origineel. Ze worden vaak verkocht via gespecialiseerde prentengalerieën, lijstenwinkels en galeries voor beeldende kunst. Offsetreproducties, ook posters genoemd, worden met fotochemische middelen gemaakt. Ook giclée-afdrukken winnen aan populariteit; daarbij wordt kleurenkopieertechnologie gebruikt om hoogwaardige inkjetprints te maken. Bij canvastransfers wordt de afbeelding op doek overgebracht, waardoor die op een schilderij lijkt. Een beperkte oplage is een keuze van de kunstenaar, geen technische vereiste. Drukkers zetten doorgaans met potlood op elke afdruk het oplagenummer, de titel en hun handtekening. Die conventies zijn niet wettelijk bindend, maar worden breed gerespecteerd en voegen waarde toe als ze eerlijk worden gevolgd. De markt maakt onderscheid tussen originele prenten en reproducties en waardeert afdrukken die de kunstenaar zelf heeft uitgevoerd hoger.

Er is weinig informatie beschikbaar over de specifieke technieken van Almir Mavignier. Wel zijn er algemene opmerkingen te maken over schilder- en fotografische technieken. Sinds het einde van de 19e eeuw combineren kunstenaars fotografie en schilderkunst. M. L. Winter uit Wenen richtte bijvoorbeeld in 1877 een bedrijf op dat vergrote foto's op linnen produceerde. Snellere bromide-emulsies, geïntroduceerd in de jaren 1880, maakten het vergroten eenvoudiger. Olieverf werd vaak gebruikt om op fotografische afbeeldingen te schilderen. Andere voorgestelde materialen waren droog pigmentpoeder gemengd met albumine, ammoniumcarbonaat, glycerine, vloeibare ammoniak en water. Ook werden anilinekleurstoffen opgelost in alcohol en op de achterzijde van de afbeelding aangebracht. Olieverf, aquarel en pastel konden worden gebruikt op een voorbereidende laag gelatine (voor olieverf) of schellak (voor aquarel en pastel). Ook een wasmedium werd voorgesteld.

Almir Mavignier werd in 1925^[1] geboren in Rio de Janeiro, Brazilië. Hij wordt geassocieerd met concrete kunst, een stroming die afziet van representatieve illusie. Eind jaren 1940^[1] begon hij zijn kunstopleiding met teken- en schilderlessen bij Axl Leskoschek. Begin jaren 1950 studeerde hij aan de Ulm School of Design in Duitsland, een instelling met banden met het Bauhaus. Daar studeerde hij visuele communicatie en werkte hij samen met Max Bill. In zijn werk onderzocht Mavignier vaak de relatie tussen kleur, vorm en waarneming met behulp van geometrische vormen en wiskundige principes. Hij nam deel aan de beweging van de concrete kunst en droeg bij aan haar theorieën en tentoonstellingen. Hij woonde en werkte in Duitsland en Brazilië. Mavignier overleed in 2018^[1].

Ik heb geen specifieke informatie over waar het werk van Almir Mavignier momenteel wordt tentoongesteld, maar veel musea tonen vergelijkbare kunst. Het gaat om instellingen in Europa en Noord-Amerika. In de Verenigde Staten kun je kijken bij het Charles Hosmer Morse Museum of American Art (Winter Park, Florida), het Los Angeles County Museum of Art (Los Angeles), The Metropolitan Museum of Art (New York), het Minneapolis Institute of Arts (Minneapolis), het Museum of Modern Art (New York), het Virginia Museum of Fine Arts (Richmond) en het Wolfsonian van Florida International University (Miami Beach). In Canada is het Royal Ontario Museum (Toronto) mogelijk interessant. In het Verenigd Koninkrijk zijn het Bakelite Museum (Williton), Brighton Museum & Art Gallery (Brighton), het Geffrye Museum (Londen), Manchester Art Gallery (Manchester), National Museums of Scotland, Royal Museum (Edinburgh) en het Victoria & Albert Museum (Londen) mogelijkheden. Andere Europese opties zijn het Brangwyn Museum (Brugge, België), het Clockarium Museum (Brussel), het Musée d’Art et d’Industrie (Roubaix, Frankrijk), het Musée de l’Ecole de Nancy (Nancy, Frankrijk), het Musée des Arts Décoratifs (Parijs), het Musée des Beaux-Arts (Nancy, Frankrijk), het Museo Art Nouveau y Art Deco (Salamanca, Spanje), het Museu Calouste Gulbenkian (Lissabon) en het Museu d’Art Modern (Barcelona, Spanje).

De artistieke ontwikkeling van Almir Mavignier werd door verschillende kunstenaars beïnvloed. Josef Albers, die lesgaf aan Black Mountain College en Yale University, liet een hele generatie Amerikaanse kunstenaars kennismaken met de idealen van het Bauhaus. Zijn studenten waren onder anderen Motherwell, de Kooning en Rauschenberg. Albers koos in 1920 voor abstracte kunst en werd vooral bekend om zijn strenge vierkante schilderijen, waarin hij problemen van diepte en kleur in tweedimensionale kunst onderzocht. Vanaf 1950^[1] noemde hij die werken Homage to the Square. Hij geldt als voorloper van Op Art en Minimal Art. Roberto Matta, die van 1934 tot 1935 met Le Corbusier in Parijs werkte, ontmoette Picasso en volgde de voortgang van diens werk aan Guernica. Matta's eerste surrealistische schilderijen dateren van ongeveer 1937. Twee jaar later vertrok hij naar New York, waar hij zich bij de surrealisten aansloot en grote invloed kreeg op de kunstwereld. Zijn abstracte werken omvatten alle elementen van psychisch automatisme. Zijn bijdrage aan het abstract expressionisme was aanzienlijk; hij had grote invloed op Gorky en Motherwell.

Almir Mavignier (1925^[1]-2018^[1]) was een Braziliaanse kunstenaar die wordt geassocieerd met concrete kunst en Op Art. Zijn werk blijft relevant omdat het fundamentele vragen behandelt over de aard van kunst, waarneming en de rol van de kunstenaar. Zijn praktijk kan worden gezien binnen een breder gesprek over artistieke stromingen. Sommigen stellen dat stromingen niets nieuws aan de kunst toevoegen, maar bestaande elementen een andere naam geven of opnieuw betekenis geven. Vanuit die visie wordt de handtekening van de kunstenaar niet meer dan een daad van benoeming. Bovendien is de kunstwereld sinds het begin van de jaren 2000^[1] steeds internationaler geworden. Hoewel het idee bestaat dat geen enkel land een groter artistiek belang kan opeisen, blijft er een rangorde tussen landen bestaan. Ondanks het multiculturalisme domineren West-Europa en Noord-Amerika nog altijd de meest erkende hedendaagse kunst. Mavigniers positie als Braziliaanse kunstenaar binnen deze internationale context biedt een waardevol perspectief op die dynamiek.

Almir Mavignier werd geboren in 1925^[1].