






Bertalan Szekely
- Portret
The Women of Eger (1867[1]) werd voor generaties Hongaren een vertrouwd beeld, niet door museumbezoek maar via schoolboeken. Bertalan Székely verbeeldde hoe de vrouwen van de belegerde stad deelnamen aan de verdediging tegen de Ottomaanse troepen in 1552. Dat was precies wat de opnieuw opgerichte Hongaarse kunstinstellingen zochten: monumentale, technisch bekwame schilderkunst, verbonden met momenten van nationaal overleven en politiek gewicht in een land dat nog onder Habsburgse heerschappij stond.

Biografie
Székely werd op 8 mei 1835[1] geboren in Kolozsvár (nu Cluj-Napoca). Hij studeerde eerst in Wenen bij Karl Rahl en Ferdinand Waldmüller en daarna in München bij Karl von Piloty. Diens school had het neoclassicisme in de Duitstalige schilderkunst omvergeworpen door Belgisch realisme en Rubensachtige kleuren toe te passen op taferelen uit de nationale geschiedenis. Vanaf eind 1862[1] vestigde Székely zich weer in Pest. Zijn schilderij The Flight of Emperor Charles VII won daar in 1863 een wedstrijdprijs, waarmee hij studiereizen naar Nederland en Parijs financierde.
Zijn loopbaan verliep in duidelijk onderscheiden fasen. Eerst maakte hij grote historieschilderijen, waaronder The Discovery of King Louis II after Mohács (ca. 1860[1]) en Dobozy and His Wife (1861). In de jaren 1870 richtte hij zich meer op genrestukken en portretten, in een lichtere en minder formele stijl. Vanaf ongeveer 1880 kreeg hij opdrachten voor monumentale muurschilderingen. De omvangrijkste was de reeks fresco’s in de Matthiaskerk in Boedapest, uitgevoerd met Károly Lotz; daarin verenigde hij historiserende figuurschilderkunst met patronen van de Hongaarse secessie.
Hij deed ook praktisch onderzoek: hij bestudeerde de bewegingsfotografie van Muybridge en Marey en maakte eigen bewegingsstudies. Vanaf 1902[1] was hij directeur van de Hongaarse Koninklijke Tekenschool. Hij stierf op 21 augustus 1910[1] in Boedapest.
Tijdlijn
- 1835Geboren op 8 mei in Kolozsvár (nu Cluj-Napoca).
- 1860Schilderde The Discovery of King Louis II after Mohács.
- 1861Schilderde Dobozy and His Wife.
- 1862Keerde terug naar Pest.
- 1863Zijn schilderij The Flight of Emperor Charles VII won een wedstrijdprijs en financierde studiereizen naar Nederland en Parijs.
- 1867Schilderde The Women of Eger.
- 1880Begon aan monumentale muurschilderingen, waaronder de fresco’s in de Matthiaskerk in Boedapest met Károly Lotz.
- 1902Werd directeur van de Hongaarse Koninklijke Tekenschool.
- 1910Stierf op 21 augustus in Boedapest.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Volgende stop
Bekijk de kunststromingen →
Alle kunststromingen in de collectie, van de renaissance tot popart.
Veelgestelde vragen
Waar staat Bertalan Szekely om bekend?
Bertalan Székely staat bekend om zijn grootschalige, technisch bekwame schilderijen over momenten waarop Hongarije als natie standhield. Zijn schilderij *The Women of Eger* uit 1867[1] werd door reproducties in schoolboeken een vertrouwd beeld voor generaties Hongaren.Wat is het beroemdste werk van Bertalan Szekely?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse schilder; zijn bekendste werk is waarschijnlijk *The Discovery of the Corpse of Louis II* (1859[1]). Het schilderij toont de nasleep van de slag bij Mohács in 1526. Louis II, koning van Hongarije en Bohemen, kwam om toen hij voor de slag tegen het Ottomaanse Rijk vluchtte. Szekely beeldt het moment af waarop het lichaam van de koning enkele weken later werd gevonden. Het werk staat bekend om zijn dramatische compositie en het kleurgebruik waarmee de tragiek van de gebeurtenis wordt weergegeven. Het weerspiegelt de bredere belangstelling voor de Hongaarse geschiedenis en nationale identiteit die destijds onder kunstenaars leefde. Szekely maakte ook andere historiestukken, maar *The Discovery of the Corpse of Louis II* blijft zijn bekendste en meest gereproduceerde werk.Wat moet ik weten over de prints van Bertalan Szekely?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse schilder die portretten en historiestukken maakte. Als je een prent wilt kopen, bedenk dan dat de term ‘prent’ in de kunstwereld een specifieke betekenis heeft en dat het belangrijk is een originele prent van een reproductie te onderscheiden. Een originele prent wordt door de kunstenaar als prent ontworpen en uitgevoerd, vaak in een genummerde oplage en met een handtekening. Elke afdruk wordt gemaakt van een speciaal daarvoor vervaardigde plaat, steen of zeef en is daarmee een ‘meervoudig origineel’. De kunstenaar bepaalt de oplage en nummert elke afdruk afzonderlijk (bijvoorbeeld 12/25). Vroege prenten waren niet altijd genummerd of gesigneerd; soms zette de kunstenaar een handtekening op de plaat zelf. Een reproductie is daarentegen een kopie van een werk dat oorspronkelijk in een ander medium, zoals verf of aquarel, is gemaakt, vaak met fotomechanische middelen. Een reproductie wordt geen originele prent door haar te nummeren en te signeren.Tot welke stijl of stroming behoorde Bertalan Szekely?
Zonder verwijzing naar specifieke schilderijen is het moeilijk Bertalan Szekely aan één stijl toe te wijzen. Wel kan enige context worden gegeven over de kunststromingen uit die periode. Tussen 1580 en 1610 hield de portretkunst in Holland zich bezig met het weergeven van beweging en de onderlinge verhoudingen tussen figuren op het beeldvlak. Sommige kunstenaars volgden het Italiaanse model en beheersten beweging en lijn. Anderen onderzochten hoe beweging van het menselijk lichaam innerlijke gevoelens fysiek kon uitdrukken. Cornelis Ketel introduceerde diagonalen en weergaven van emoties in groepsportretten. Eerdere groepsportretten toonden figuren in stijve rijen, maar het werk van Ketel gebruikte diagonalen die ontstonden door wapens, houdingen en gekantelde hoofden. Die diagonalen wekten een indruk van kunstmatige beweging. Het maniërisme, dat met Michelangelo in Italië begon, verspreidde zich naar Holland, vooral in het werk van Maerten van Heemskerck en Cornelis Cornelisz. Het kenmerkte zich door figuren in extreme houdingen, alsof ze door innerlijke conflicten werden verscheurd.Welke technieken of materialen gebruikte Bertalan Szekely?
Zonder specifieke passages over de werkwijze van Bertalan Szekely is een volledig antwoord moeilijk. Wel zijn enkele algemene opmerkingen over artistieke technieken mogelijk. Kunstenaars houden bij het maken van werk rekening met zowel techniek als materiaal. Techniek omvat vindingrijkheid, het voorzien van effecten en gevoel voor harmonie. Ze betreft het denken van de kunstenaar en diens omgang met het gekozen materiaal. Dat materiaal kan alles zijn wat ‘bestendig en organisch onveranderlijk’ is en door de kunstenaar kan worden bewerkt. De relatie tussen techniek en materiaal is complex. Kunstwerken kunnen met eenvoudige technieken worden gemaakt, terwijl geavanceerde technieken niet altijd tot geslaagde kunst leiden. Techniek is een middel om artistieke expressie te bereiken. Kunstenaars passen materialen aan met hun verbeelding en vaardigheid en wijzigen ze volgens nieuwe principes in plaats van natuurwetten.Wanneer leefde en werkte Bertalan Szekely?
Bertalan Székely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse schilder die met de romantische beweging wordt geassocieerd. Hij werd geboren in Kolozsvár (nu Cluj-Napoca, Roemenië) en stierf in Boedapest. Zijn kunstopleiding begon aan de Academie voor Schone Kunsten in Wenen, waar hij bij Carl Rahl studeerde. Rahls invloed is zichtbaar in Székelys vroege historieschilderijen, met hun dramatische composities en aandacht voor detail. Later studeerde hij in München. Zijn werk behandelde vaak de Hongaarse geschiedenis en mythologie. Schilderijen als The Discovery of Louis II’s Corpse (1859[1]) en Ladislaus Hunyadi’s Farewell (1860) vestigden zijn naam als historieschilder. Ze weerspiegelen de romantische belangstelling voor nationale identiteit en heldenverhalen. Naast historieschilderijen maakte Székely portretten en genrestukken. Hij werd een gerespecteerd docent aan de Hongaarse Koninklijke Tekenschool in Boedapest, nu de Hongaarse Universiteit voor Schone Kunsten. Onder zijn leerlingen waren talrijke belangrijke Hongaarse kunstenaars. Zijn kunst bevindt zich in belangrijke Hongaarse collecties, waaronder de Hongaarse Nationale Galerie.Waar kan ik het werk van Bertalan Szekely zien?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse schilder die wordt verbonden met de Hongaarse romantiek en academische stijlen. Zijn werk bevindt zich voornamelijk in openbare Hongaarse collecties. De Hongaarse Nationale Galerie bezit verschillende van zijn historiestukken, zoals ‘The Flight of King Bela IV after the Battle of Mohi’ (1860[1]) en ‘Ladislaus Hunyadi’s Farewell’ (1859), evenals portretten en studies. Het Bertalan Szekely Museum in Szada, Hongarije, is gewijd aan zijn leven en werk en biedt een gerichter overzicht van zijn oeuvre. Kleinere selecties van zijn schilderijen verschijnen soms in tijdelijke tentoonstellingen in andere musea in Hongarije of Centraal-Europa. De Hongaarse Nationale Galerie en het Bertalan Szekely Museum bieden echter het meest uitgebreide inzicht in zijn kunst. Catalogi van de collectie van de Hongaarse Nationale Galerie zijn beschikbaar voor verder onderzoek.Wie werd door Bertalan Szekely beïnvloed?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse historieschilder en kunstdocent. Zijn invloed is het duidelijkst bij de generatie Hongaarse kunstenaars die bij hem studeerde aan de Mintarajziskola (Modeltekenacademie) en de Academie voor Schone Kunsten in Boedapest. Hoewel de eigen stijl van Szekely geworteld was in de romantiek en academische schilderkunst, moedigde hij zijn leerlingen aan nieuwe richtingen te verkennen. Onder zijn leerlingen waren Jozsef Rippl-Ronai, Janos Vaszary en Istvan Csok. Rippl-Ronai nam tijdens zijn verblijf in Frankrijk impressionistische en postimpressionistische ideeën over en werd een belangrijke figuur in het Hongaarse modernisme. Vaszary ontwikkelde zich van academisch realisme naar art nouveau en expressionisme. Csok werd bekend om zijn plein-air-schilderijen en zijn bewerkingen van het Franse impressionisme. De nadruk van Szekely op historische onderwerpen en zijn technische vaardigheid boden zijn leerlingen een stevige basis. Zijn ruimdenkende manier van lesgeven stelde hen in staat een eigen stijl te ontwikkelen en bij te dragen aan de moderne Hongaarse kunst.Wie beïnvloedde Bertalan Szekely?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse historieschilder en kunstdocent. Zijn vroege kunstopleiding volgde hij aan de Academie voor Schone Kunsten in Wenen, waar hij studeerde bij Karl Rahl. Rahl, zelf historieschilder, bevorderde een stijl die op academische tradities was gebaseerd. Het latere werk van Szekely ging verder dan rechttoe rechtaan academische schilderkunst. In München maakte hij kennis met het werk van Carl von Piloty, wiens dramatische, verhalende historiestukken grote invloed hadden op de ontwikkeling van Szekely. Die invloed is zichtbaar in zijn dynamischere composities en sterkere emotionele expressie. Ook zijn kennismaking met de Franse romantiek, vooral het werk van Eugène Delacroix, vormde zijn artistieke koers. Delacroix’ nadruk op kleur en expressief penseelwerk sprak Szekely aan. Deze invloeden hielpen hem een eigen benadering van de historieschilderkunst te ontwikkelen, waarin academische opleiding samengaat met romantische gevoeligheid.Wie was Bertalan Szekely?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse kunstenaar. In 1901[1] prees criticus Gabriel Mourey Szekely samen met kunstenaars als Szinyei, Kacziány en Nándor Katona als kunstenaars van de Nemzeti Szalon. Szekely had zijn reputatie al ruim vóór 1901 gevestigd. Hij was een van de vaste leden van de Nemzeti Szalon en had daardoor bijzondere tentoonstellingsrechten. Ook László Kézdi-Kovács erkende Szekely. Kunstenaar Ferenc Szikszay nam hem op in de internationale tentoonstelling van de Nemzeti Szalon in 1901. Szikszay schreef zelf alle kunstenaarsbiografieën. Mourey vatte de Hongaarse kunstpolitiek samen als een tegenstelling tussen Benczúr en Hock; hij prees vrijwel uitsluitend kunstenaars van de Nemzeti Szalon: Szinyei, Kacziány, Székely, Katona, Adolf Fényes en vooral Szikszay.Waarom zijn de werken van Bertalan Szekely vandaag belangrijk?
Bertalan Szekely (1835[1]–1910[1]) was een Hongaarse historieschilder wiens werk relevant is voor discussies over de relatie tussen kunstgeschiedenis en nationale identiteit. Zijn loopbaan viel samen met een periode waarin het nationale bewustzijn in veel delen van de wereld toenam. Kunst van buiten West-Europa werd vaak uitgesloten van de gevestigde canon; het werk van Szekely draagt bij aan een breder begrip van 19e-eeuwse kunst buiten de traditionele centra. Zijn schilderijen geven inzicht in de artistieke en culturele waarden van Hongarije tijdens een tijd van grote sociale en politieke veranderingen. Door Szekely te bestuderen krijgen we meer waardering voor de verscheidenheid aan artistieke uitingen uit die periode. Zijn historische onderwerpen en betrokkenheid bij nationale thema’s bieden een waardevol perspectief op de vorming van de Hongaarse identiteit door middel van kunst. Zijn kunst moedigt aan tot een inclusiever en genuanceerder begrip van de kunstgeschiedenis.Wat was de kunststijl van Bertalan Szekely?
De stijl van Székely ontwikkelde zich gedurende zijn loopbaan: eerst maakte hij grote historieschilderijen, daarna verschoof hij naar genrestukken en portretten in een lichtere, minder formele stijl. Rond 1880[1] kreeg hij opdrachten voor monumentale muurschilderingen, waarin hij historiserende figuurschilderkunst verenigde met patronen van de Hongaarse secessie.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Bertalan Szekely.
- [1] Wikipedia Wikipedia: Bertalan Szekely Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [2] boek By Jeffrey Taylor, In Search of the Budapest Secession: The Artist Proletariat and the Modernism’s rise in the Hungarian Art Market, 1800-1914 Gebruikt voor: biografie.
- [3] boek 1892-1968, Panofsky, Erwin,, Tomb sculpture: four lectures on its changing aspects from ancient Egypt to Bernini Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie







