Eerst de overwinning; dan de vrede - Ernst Barlach

Een krachtige litho uit 1914 van Ernst Barlach, die een somber tafereel van rouw afbeeldt te midden van een veld met kruisen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Eerst Sieg, dann Frieden! (Eerst de overwinning, dan de vrede!) is een litho van de Duitse expressionistische kunstenaar Ernst Barlach. Het verscheen in het twintigste nummer van het tijdschrift Kriegszeit, gepubliceerd op 30 december 1914. Deze publicatie diende als een medium voor kunstenaars om te reageren op de eerste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Barlach was, net als veel van zijn tijdgenoten, aanvankelijk betrokken bij het conflict vanuit een gevoel van nationale plicht, hoewel zijn latere werken zouden verschuiven naar een meer pacifistisch perspectief. De compositie toont een monumentale, sombere figuur die te midden van een veld met kruisen staat, wat een begraafplaats voorstelt. Deze centrale figuur ondersteunt een kleinere, ineengezakte gedaante, wat wijst op een scène van rouw of de zware tol van de strijd. Bovenaan speelt een hemelse figuur met vleugels op een trompet, terwijl in de verte een ster schijnt. Het scherpe contrast tussen de donkere, zware vormen van de figuren en de lichtere, etherische aanwezigheid in het bovenste gedeelte zorgt voor een gevoel van zwaarte. Barlach hanteert een ruwe, gebarende lijnvoering die kenmerkend is voor zijn grafisch werk, waarbij hij emotioneel gewicht prioriteert boven anatomische precisie. Deze prent vangt de sfeer van 1914, toen het aanvankelijke enthousiasme voor de oorlog begon te botsen met de realiteit van het grote aantal slachtoffers. De titel zelf weerspiegelt een veelvoorkomend sentiment uit die periode, waarbij de noodzaak van militair succes wordt gekoppeld aan het uiteindelijke herstel van de orde. Barlachs werk uit deze tijd toont zijn vermogen om complex menselijk lijden te vertalen naar vereenvoudigde, krachtige vormen. Het lithografische medium zorgt voor een textuurrijke, houtskoolachtige uitstraling, wat bijdraagt aan de somberheid van het onderwerp. Als historisch document biedt het inzicht in de beeldcultuur van Duitsland tijdens de vroege stadia van het conflict, waarbij de spanning tussen hoop en de grimmige werkelijkheid van het slagveld wordt vastgelegd.