The Blue Boy
The Huntington Library, Art Museum, and Botanical Gardens, San Marino
De blauwe jongen is een portret ten voeten uit van Thomas Gainsborough, geschilderd rond 1770. Het toont een jonge man in een opvallend blauw satijnen pak, ontworpen naar een mode die ten tijde van het schilderij ongeveer een eeuw uit de tijd was[1]. Men identificeert de geportretteerde doorgaans als Jonathan Buttall, de zoon van een familievriend van Gainsborough. Toch doet het kostuum zelf, meer dan een specifieke portretgelijkenis, veel van het werk: Gainsborough gebruikte het schilderij om te laten zien wat kleur, kostuum en ontwerp binnen één compositie konden bereiken[1]. Gainsborough begon zijn carrière als landschapsschilder en had moeite daarvan te leven voordat hij zich op portretten toelegde. Zijn fijne penseelwerk en rijke, glanzende kleuren maakten hem de belangrijkste rivaal van Sir Joshua Reynolds als favoriete portretschilder van de Engelse high society[2]. In 1769 had die reputatie hem een plaats als medeoprichter van de Royal Academy opgeleverd[1]. De blauwe jongen verliet later Groot-Brittannië en wordt nu bewaard in de Huntington Library, Art Museum and Botanical Gardens in San Marino, Californië[1].
Herkomst
Het schilderij wordt bewaard in de Huntington Library, Art Museum and Botanical Gardens in San Marino, Californië.
Kleding uit een andere tijd
Gainsborough kleedde zijn model in blauw satijn naar een mode die op het moment van schilderen ongeveer een eeuw uit de tijd was. Het was bewust historische kleding en geen eigentijdse dracht[1]. Dit soort anachronistische kleding, geïnspireerd door Van Dyck, was een herkenbaar middel: Gainsborough toonde hoe hij kleur, kostuum en ontwerp in één figuur kon beheersen en maakte van het schilderij zowel een demonstratie van techniek als een registratie van een specifieke jongeman[1]. De geportretteerde, doorgaans geïdentificeerd als Jonathan Buttall, de zoon van een familievriend, wordt minder als individuele gelijkenis ervaren dan als aanleiding voor Gainsborough om te laten zien wat zijn penseel allemaal kon.
Van worstelende landschapsschilder tot favoriete portrettist van de society
Gainsborough begon zijn carrière met het schilderen van landschappen en vond het moeilijk ervan te leven. Die frustratie duwde hem in de richting van de portretkunst, hoewel het landschap zijn hele leven zijn ware voorkeur bleef[2]. Zijn fijne penseelwerk en rijke, glinsterende kleuren, toegepast op glanzende zijde, gespen, fijn kant en gesteven kragen die modieus waren in de achttiende eeuw, maakten hem de belangrijkste rivaal van Sir Joshua Reynolds als favoriete portretschilder van de Engelse high society[2]. Beide schilders waren op hun eigen manier ontevreden over de overvloed aan portretopdrachten, terwijl ze andere onderwerpen wilden schilderen: Reynolds verlangde naar tijd voor ambitieuze mythologische en historische scènes, terwijl Gainsborough gewoon naar het landschap wilde terugkeren, het genre waarop zijn rivaal neerkeek[4].
Medeoprichter van de Royal Academy
Tegen 1769 was Gainsboroughs reputatie zo gegroeid dat hij het jaar daarop medeoprichter van de Royal Academy werd. Dat was een teken van de landelijke status die hij met zijn portretkunst had bereikt[1]. Toch bleef zijn verhouding met de instelling gedurende de rest van zijn carrière moeizaam: hij exposeerde er niet regelmatig, omdat hij ontevreden was over de manier waarop zijn schilderijen werden opgehangen. Die spanning bestond naast zijn bredere onbehagen over het feit dat hij steeds opnieuw portretten moest schilderen in plaats van de landschappen waaraan hij de voorkeur gaf[3].
Veelgestelde vragen
Wie is de geportretteerde in De blauwe jongen?
Doorgaans wordt hij geïdentificeerd als Jonathan Buttall, de zoon van een familievriend van Gainsborough. Het schilderij functioneert echter meer als demonstratie van techniek dan als documentair portret[1].
Wanneer werd De blauwe jongen geschilderd?
Het werd rond 1770 geschilderd[1].
Waarom is de kleding van de jongen ouderwets?
Gainsborough kleedde hem in blauw satijn naar een mode die ongeveer een eeuw uit de tijd was. Het was historische kleding die zijn vaardigheid met kleur en ontwerp moest tonen, niet de eigentijdse kleding vastleggen[1].
Waar wordt De blauwe jongen tegenwoordig tentoongesteld?
Het wordt bewaard in de Huntington Library, Art Museum and Botanical Gardens in San Marino, Californië[1].
Prints van Thomas Gainsborough zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Allison Lee Palmer, Historical Dictionary of Neoclassical Art and Architecture Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek McGraw-Hill, Art In Focus Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [3] boek Jennifer D. Milam, Historical Dictionary of Rococo Art Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [4] boek Gombrich, E. H. (Ernst Hans), 1909-2001, The story of art Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [5] boek Titia Hulst (editor), A History of the Western Art Market _ A Sourcebook of Writings on Artists, Dealers, and Markets Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
![Portrait of Miss Elizabeth Linley [later Mrs. Richard Brinsley Sheridan] van Thomas Gainsborough](https://cdn.shopify.com/s/files/1/0833/9292/1935/files/artwork-thomas-gainsborough-portrait-of-miss-elizabeth-linley-later-mrs-richard.jpg?width=640)
