Circe Invidiosa
Art Gallery of South Australia, Adelaide
John William Waterhouse schilderde Circe Invidiosa, met de tovenares uit de Griekse mythologie op het moment dat ze uit jaloezie gif in een waterpoel giet. Volgens Ovidius verlangde Circe naar zeegod Glaucus, die van nimf Scylla hield. Nadat Glaucus haar afwees, vergiftigde Circe het water waarin Scylla baadde en veranderde haar rivale in een monster. Waterhouse toont Circe alleen aan de waterkant, midden in haar beweging; haar groene gewaad en de giftige gloed van de poel dragen veel van de scène. Het schilderij hoort bij een groep onderwerpen waar Waterhouse gedurende zijn loopbaan herhaaldelijk op terugkwam: gevaarlijke, machtige vrouwen uit de Griekse en Romeinse mythologie, een onderwerp dat Victoriaanse schilders en hun publiek fascineerde naast de meer ridderlijke, literaire thema’s, zoals Tennysons Lady of Shalott, waarmee Waterhouse nu evenzeer wordt geassocieerd. Hij volgde een opleiding aan de Royal Academy Schools in Londen en exposeerde daar het grootste deel van zijn werkzame leven. Hij wisselde mythologische, Arthuriaanse en literaire onderwerpen af in plaats van zich op één thema vast te leggen. Het schilderij bevindt zich in de Art Gallery of South Australia in Adelaide.
Herkomst
Het schilderij bevindt zich in de Art Gallery of South Australia in Adelaide.
Een moment van jaloezie, geen macht
Waterhouse schilderde Circe niet terwijl ze monsters commandeert of zeelieden in varkens verandert, haar bekendere rol in de Odyssee van Homerus. Hij koos een kleiner, persoonlijker moment van jaloezie uit een andere versie van haar mythe: Circe vergiftigt het water waarin haar rivale Scylla baadt, uit wrok omdat ze door zeegod Glaucus is afgewezen ten gunste van de jongere nimf. Zo verruilde hij de grootse tovenarij van de Odyssee voor iets dat meer lijkt op een huiselijke daad van kwaadaardigheid, maar die hij met dezelfde ernst weergaf als zijn heroïsche mythologische onderwerpen.
Een van de vele gevaarlijke vrouwen
Circe was een van de mythologische vrouwen die Waterhouse gedurende zijn loopbaan meer dan eens schilderde. Dat past bij een bredere belangstelling, gedeeld door veel Britse schilders van zijn generatie, voor vrouwelijke figuren uit de Griekse en Romeinse mythologie die verleidelijk maar destructief worden voorgesteld. Waterhouse volgde zijn opleiding en exposeerde vooral via de Royal Academy Schools in Londen. In plaats van zich op één terugkerend onderwerp te richten, wisselde hij tijdens zijn loopbaan tussen thema’s uit Homerus, Ovidius, de Arthurlegende en de poëzie van Tennyson[1][2]. Zijn stijl veranderde eveneens: van de neoklassieke manier die hij vroeg in zijn opleiding had geleerd naar de meer prerafaëlitische behandeling die wordt geassocieerd met de latere, tweede generatie van de beweging, waartoe ook Frederic Leighton, Marie Spartali Stillman en Evelyn De Morgan behoorden[2].
Terugkerende onderwerpen
In Waterhouses oeuvre komen verschillende titels met verwante onderwerpen en stemmingen voor. Naast Circe Invidiosa schilderde hij St Cecilia, Ophelia, The Lady of Shalott en La Belle Dame sans Merci. Die werken waren tijdens zijn leven zo populair dat ze als fotogravures voor een groter publiek werden gereproduceerd[1]. Zijn herhaalde terugkeer naar vrouwen uit mythologie, literatuur en legenden die gevaarlijk, gedoemd of allebei zijn, loopt door zijn hele loopbaan en plaatst Circe Invidiosa in zijn meest consistente oeuvre, niet als een op zichzelf staand onderwerp.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er in Circe Invidiosa?
Circe vergiftigt uit jaloezie een poel, nadat ze door zeegod Glaucus is afgewezen ten gunste van nimf Scylla. Het vergiftigde water verandert Scylla later in een monster.
Is dit dezelfde Circe als in de Odyssee van Homerus?
Ja, dezelfde figuur, maar het schilderij toont een andere, eerdere episode uit haar mythe rond Glaucus en Scylla, niet haar bekendere rol waarin ze de zeelieden van Odysseus in varkens verandert.
Waarom schilderde Waterhouse zoveel gevaarlijke vrouwen uit de mythologie?
Hij keerde gedurende zijn loopbaan herhaaldelijk terug naar mythologische en literaire vrouwen die als verleidelijk maar destructief werden voorgesteld, een onderwerp dat veel Britse schilders uit zijn Victoriaanse generatie fascineerde.
Waar wordt Circe Invidiosa tegenwoordig bewaard?
Het schilderij bevindt zich in de Art Gallery of South Australia in Adelaide.
Dit schilderij is verkrijgbaar als print. Bekijk de print →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Engen, Rodney K, Pre-Raphaelite prints : the graphic art of Millais, Holman Hunt, Rossetti and their followers Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek Charlene Spretnak (auth.), The Spiritual Dynamic in Modern Art _ Art History Reconsidered, 1800 to the Present Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
