Portrait of Monsieur Lepoutre
Portrait of Monsieur Lepoutre toont een man in driekwartaanzicht, geschilderd met de losse, economische techniek die Amedeo Modigliani in vrijwel elk portret uit zijn laatste twee levensjaren gebruikte: een langgerekt ovaal gezicht, een lange gebogen hals en ogen die zijn teruggebracht tot lege amandelvormen, met nauwelijks aangeduide pupillen. Zijn achternaam is de enige aanwijzing voor de identiteit van de geportretteerde en wijst op iemand die in Zuid-Frankrijk woonde of er verbleef, niet op iemand uit Modigliani’s gebruikelijke kring in Montparnasse. Vanaf het voorjaar van 1918 woonde de kunstenaar met zijn partner Jeanne Hébuterne in Nice en daarna in Cagnes-sur-Mer. Hij hoopte dat het mildere klimaat zijn verslechterende gezondheid zou helpen en keerde pas eind mei 1919 terug naar Parijs[1]. In die periode regelde zijn kunsthandelaar Léopold Zborowski, die het huishouden financierde, dat plaatselijke bewoners voor hem poseerden wanneer zijn vaste modellen en vrienden buiten bereik waren[2]. Monsieur Lepoutre was zeer waarschijnlijk een van deze geregelde modellen. Modigliani’s rijpe portretten werden doorgaans in één zitting geschilderd, rechtstreeks op het doek en met weinig correcties[2]. Dat is een van de redenen waarom zoveel van zijn Zuid-Franse geportretteerden niet meer zijn vastgelegd dan met een voornaam of, zoals hier, een achternaam zonder verdere gegevens.
Herkomst
Van dit doek is geen openbare collectie- of tentoonstellingsgeschiedenis gedocumenteerd. De weg van Modigliani’s atelier naar de huidige eigenaar is volgens de beschikbare gegevens niet vastgesteld.
Werkwijze in één zitting
Modigliani’s late portretten, waaronder dit werk, werden bijna altijd in één zitting voltooid. Hij tekende de contouren rechtstreeks op het doek en bracht daarna met dunne, snel aangebrachte verf het gezicht en de kleding op, met weinig sporen van eerdere aanpassingen[2]. Deze snelheid paste bij zijn omstandigheden in Zuid-Frankrijk: hij had beperkte materialen, een onzekere gezondheid en een kunsthandelaar die wilde dat er steeds nieuw werk beschikbaar kwam. Dat verklaart ook waarom veel van deze portretten, afgezien van het schilderij zelf, zo weinig informatie bevatten. Er was geen langdurig contact tussen schilder en model, geen correspondentie en geen dagboekaantekening die vastlegde wie op een bepaalde middag poseerde. Wat bewaard bleef, is het doek en soms een naam die erop werd geschreven of later werd herinnerd. Portrait of Monsieur Lepoutre past goed in dit patroon: een zelfverzekerd, voltooid portret zonder begeleidend papieren spoor.
Modellen op afspraak in Nice en Cagnes-sur-Mer
Modigliani verliet Parijs in het voorjaar van 1918 met Jeanne Hébuterne en verbleef afwisselend in Nice en Cagnes-sur-Mer tot eind mei 1919[1]. Naar verluidt voelde hij zich een groot deel van die tijd onrustig: hij miste zijn gebruikelijke vriendenkring in Montparnasse en had moeite met het sterke zuidelijke licht, dat slecht aansloot bij de vlakke, grafische stijl die hij had ontwikkeld[2]. Vanaf 1917 was zijn kunsthandelaar Léopold Zborowski zijn voornaamste steun geworden. Zborowski regelde dat plaatselijke bewoners voor hem poseerden, omdat zijn gewone netwerk van kunstenaars, handelaren en geliefden vijfhonderd mijl verderop zat[1][2]. Dit is vrijwel zeker de context waarin Portrait of Monsieur Lepoutre ontstond: een plaatselijke man werd gevraagd te poseren, eenmaal geschilderd en daarna nooit meer vastgelegd.
Het uiterlijk van een laat portret van Modigliani
Tegen 1918 had Modigliani de stijl ontwikkeld waarmee zijn naam nu het meest wordt geassocieerd: lange halzen, gekantelde hoofden, elliptische gezichten en ogen zonder pupillen. Die stijl was gevormd door de jaren waarin hij onder invloed van Constantin Brâncuși steen beeldhouwde, en door zijn belangstelling voor het kubisme en voor Afrikaanse en oud-Egyptische beeldhouwkunst[3]. Ondanks de herhaalde formule blijft de eigenheid van elke geportretteerde zichtbaar in de stand van de schouders, de snit van een jas of de specifieke kanteling van het hoofd. Portrait of Monsieur Lepoutre heeft al deze kenmerken, hoewel vrijwel niets anders over de zitting is overgeleverd.
Veelgestelde vragen
Wie was Monsieur Lepoutre?
Zijn identiteit buiten de achternaam die Modigliani voor het schilderij gebruikte, is nooit vastgesteld. Waarschijnlijk was hij een inwoner van Nice of Cagnes-sur-Mer die in 1918 of 1919 voor de kunstenaar poseerde, op verzoek via Modigliani’s kunsthandelaar en niet via zijn gebruikelijke Parijse kring.
Wanneer is het portret geschilderd?
Het dateert vrijwel zeker uit Modigliani’s verblijf in Zuid-Frankrijk, tussen het voorjaar van 1918 en eind mei 1919, toen hij in Nice en Cagnes-sur-Mer woonde[1].
Waarom is de identiteit van de geportretteerde zo onbelangrijk voor de waarde van het schilderij?
Modigliani’s reputatie berust op een kleine, samenhangende beeldtaal die hij op tientallen modellen toepaste, van wie de meesten onbekende of nauwelijks gedocumenteerde figuren waren. Het is de stijl, niet de biografie, die het schilderij draagt.
Prints van Amedeo Modigliani zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Solomon R. Guggenheim Museum, Solomon R. Guggenheim Museum Collection Catalogue Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek Amedeo Modigliani, Delphi Complete Paintings of Amedeo Modigliani (Illustrated) (Delphi Masters of Art Book 27) Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [3] boek Susie Hodge, Artistic Circles Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 18 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
