Eduardo Viana

Eduardo Viana is bekend om zijn schilderijen en als een van de eerste Portugese modernisten. Hij kreeg een openbare opdracht voor een decoratieve cyclus in Café A Brasileira aan de Rua Garrett; die was in 1925^[1] voltooid.

Eduardo Viana (1881^[1]–1967^[1]) was een Portugese kunstenaar, vooral bekend als schilder. Hij wordt verbonden met de eerste golf van het Portugese modernisme. Viana begon zijn artistieke loopbaan aan het begin van de 20e eeuw met een studie in Lissabon. Daarna reisde hij veel door Europa, onder meer naar Parijs. Zo kwam hij in aanraking met eigentijdse stromingen als het kubisme en futurisme, die zijn stijl in ontwikkeling beïnvloedden. In 1911^[1] exposeerde hij met de Independents. Hoewel Viana niet vooral als graficus bekendstaat, maakte hij ook prenten. Daarin komen vaak dezelfde stilistische aandachtspunten terug als in zijn schilderijen, met abstracte elementen en geometrische vormen. Als afzonderlijk oeuvre binnen zijn grotere productie zijn deze prenten slecht gedocumenteerd. Zijn schilderijen zijn ruimer beschikbaar voor studie. Ze tonen zijn belangstelling voor kleur en vorm en hoe hij avant-gardistische ideeën opnam in een persoonlijke artistieke visie. Viana's prenten bieden een kleinere, maar verwante inkijk in zijn experimenten met modernistische esthetiek.

Eduardo Viana wordt verbonden met het orfisme, een stroming die door dichter Apollinaire werd benoemd. De naam verwijst naar de mythische Griekse dichter Orpheus en weerspiegelt de wens van kunstenaars om lyriek in hun werk te brengen. Het orfisme wordt gezien als een samensmelting van kubisme, fauvisme en futurisme en als voorloper van de abstracte kunst. Apollinaire gebruikte de term voor uiteenlopende schilders die werden gedreven door een meer innerlijke, volkse en poëtische levensvisie. Hij zag het als een langzame, logische ontwikkeling vanuit het impressionisme, divisionisme, het werk van de fauvisten en het kubisme. Eén kenmerk van het orfisme is het streven naar schilderkunst die losstaat van alle andere overwegingen; dat betekent niet noodzakelijk het gebruik van zuivere kleuren, maar eerder kleur zoals die rechtstreeks uit de tube komt. Het werk van Frantisek Kupka wordt met het orfisme in verband gebracht, al voelde hij zich zelf nooit prettig bij dat etiket. Kupka zag een verband tussen zijn schilderijen en muziek en wilde de beroering van de geest overbrengen die hij ervoer wanneer hij muziek hoorde.

Eduardo Viana werd op 3 december 1881^[1] geboren in Oporto, Portugal. In 1899^[1] begon hij zijn kunstopleiding en studeerde hij bij Carlos Reis aan de Academie voor Schone Kunsten in Lissabon. In 1905 zette hij zijn studie voort in Parijs, waar hij werk van postimpressionistische kunstenaars leerde kennen. Daar raakte Viana bevriend met andere Portugese kunstenaars, zoals Amadeo de Souza-Cardoso. Deze contacten beïnvloedden zijn artistieke richting. Van 1909 tot 1914 bewoog hij zich weg van het postimpressionisme en nam hij een kubistische esthetiek aan. Na 1914 veranderde zijn stijl opnieuw en verwerkte hij elementen van het futurisme in zijn schilderijen. Zijn werk behandelde vaak thema’s rond Portugese identiteit en bevatte beelden van zijn vaderland. Viana bleef kunst maken tot zijn dood op 20 mei 1967^[1].

Werk van Eduardo Viana is in verschillende musea te zien, vooral in instellingen met collecties art deco of moderne kunst. In Portugal bevindt zijn werk zich in het Museu Calouste Gulbenkian (Lissabon). In Spanje kunt u terecht bij het Museo Art Nouveau y Art Deco (Salamanca) of het Museu d’Art Modern (Barcelona). Andere Europese musea zijn het Brangwyn Museum (Brugge, België), het Clockarium Museum (Brussel), het Musée d’Art et d’Industrie (Roubaix, Frankrijk), het Musée de l’Ecole de Nancy (Nancy, Frankrijk), het Musée des Arts Décoratifs (Parijs) en het Musée des Beaux-Arts (Nancy, Frankrijk). In het Verenigd Koninkrijk zijn werken mogelijk te zien in Brighton Museum & Art Gallery, het Geffrye Museum (Londen), Manchester Art Gallery, National Museums of Scotland (Edinburgh) en het Victoria & Albert Museum (Londen). In de Verenigde Staten gaat het om het Charles Hosmer Morse Museum of American Art (Winter Park, Florida), het Los Angeles County Museum of Art, het Metropolitan Museum of Art (New York), het Minneapolis Institute of Arts, het Museum of Modern Art (New York), het Royal Ontario Museum (Toronto), het Virginia Museum of Fine Arts (Richmond) en het Wolfsonian van Florida International University (Miami Beach).

Eduardo Viana (1881^[1]-1967^[1]) is belangrijk vanwege zijn rol bij de introductie van moderne kunststromingen in Portugal. Hij behoorde tot de eerste Portugese kunstenaars die zich met het kubisme en andere avant-gardestijlen van het begin van de 20e eeuw bezighielden. Viana studeerde schilderkunst in Lissabon voordat hij naar Parijs en later Duitsland reisde. Daar kwam hij in aanraking met nieuwe artistieke ideeën die hij naar zijn geboorteland meenam. In zijn vroege werk is de invloed van het fauvisme zichtbaar, onder meer in zijn kleurgebruik en vereenvoudigde vormen. Later nam hij een kubistische stijl aan, waarbij hij voorwerpen en ruimte in zijn composities uiteennam. Hoewel zijn kubistische periode relatief kort was, vormde die een belangrijk moment in de Portugese kunstgeschiedenis. Zijn bereidheid met abstractie te experimenteren effende het pad voor latere generaties Portugese modernisten. Zijn werk biedt inzicht in de internationale uitwisseling van ideeën die de Europese kunst in het begin van de 20e eeuw vormgaven. Hij geldt als een kunstenaar die de Portugese schilderkunst hielp moderniseren.

De kleurentheorie van het orfisme van de Delaunays en hun experimenten met gelijktijdig contrasterende tinten lieten een zichtbare indruk achter op Viana's doeken, die gedurende de rest van zijn lange loopbaan bleef. Hij schilderde figuren en landschappen van Sintra en de Algarve.

Eduardo Viana werd geboren in 1881^[1]. Hij stierf in 1967^[1], 86 jaar oud.

Eduardo Viana overleed in 1967^[1] op 86-jarige leeftijd.