Domenico Veneziano

Plan je bezoek om werk van Domenico Veneziano te zien →

• Waar staat Domenico Veneziano om bekend?+

  Domenico Veneziano staat bekend om zijn beheersing van lineair perspectief en zijn behandeling van licht. Hij creëerde één samenhangende lichtbron die de beeldruimte met lucht vult. Zijn historisch belangrijkste bijdrage was het onderricht aan Piero della Francesca.
• Wat is het beroemdste werk van Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano, overleden in 1461^[1], was een belangrijke schilder in het Florence van de vroege renaissance. Zijn belang ligt in zijn invloed: hij onderwees Piero della Francesca. Zijn stijl wordt gekenmerkt door licht dat uit één bron lijkt te komen. Daardoor krijgen zijn schilderijen een ruimtelijk gevoel en worden de vormen erin verenigd. Tot zijn gewaardeerde werken behoort het Altaarstuk van de heilige Lucia, nu in de Uffizi in Florence. Een ander werk is Johannes in de woestijn. Ook zijn Aanbidding der wijzen en De ontmoeting van Salomo en de koningin van Sheba opmerkelijk; deze ceremoniële presenteerschaal bevindt zich nu in het Museum of Fine Arts in Houston. Het werk toont het bezoek van de koningin van Sheba aan Salomo's tempel, waar zij zijn wijsheid met moeilijke vragen op de proef stelde.
• Wat moet ik weten over de prints van Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano was actief in de vroege renaissance. Hij staat bekend om fresco's en paneelschilderijen, maar er is weinig bewijs dat hem rechtstreeks met de prentkunst verbindt. Sommige schilderijen zijn verkeerd toegeschreven; zo werd een tondo in het Museum of Fine Arts in Houston met de ontmoeting van Salomo en de koningin van Sheba ooit aan Veneziano toegeschreven. Het is een fraai voorbeeld van een ceremoniële presenteerschaal (desco da parto), gemaakt ter herdenking van een geboorte. In Florence circuleerden in de tweede helft van de vijftiende eeuw prenten, vooral gravures uit Noord-Europa, die Florentijnse kunstenaars beïnvloedden. Er is echter geen overtuigend bewijs dat Veneziano zelf prenten maakte of dat zijn schilderijen tijdens zijn leven veelvuldig als prent werden gekopieerd. Prenten die met zijn naam in verband worden gebracht, zijn waarschijnlijk latere kopieën van zijn schilderijen of verkeerd toegeschreven werken.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano, actief rond 1438-1461^[1], wordt met de vroege renaissance geassocieerd. Hoewel hij Venetiaans van geboorte was (Domenico di Bartolomeo di Venezia), geldt hij als een belangrijke schilder die in Florence werkte. Zijn altaarstuk voor Santa Lucia dei Magnoli, geschilderd rond 1445, is een vroeg voorbeeld van de sacra conversazione, een compositie die vanaf het midden van de 15e eeuw populair werd. Dit paneeltype toont een Madonna op de troon, omlijst door architectuur en geflankeerd door heiligen. Het is geen verhalende scène, maar biedt een blik op een hemels hof. Domenico's werk toont inzicht in lineair perspectief. De architectuur en de ruimte die zij afbakent zijn helder, maar verheven boven het alledaagse. De perspectivische omgeving is vergeleken met Masaccio's fresco Heilige Drie-eenheid. De figuren zijn evenwichtig en waardig; hun lichamen tonen invloed van Donatello. Ook Domenico's kleurgebruik is opmerkelijk: roze, lichtgroen en wit vormen een harmonie, aangevuld met accenten van rood, blauw en geel.
• Welke technieken of materialen gebruikte Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano, actief omstreeks 1438 tot 1461^[1], werkte voornamelijk in Florence. Fresco was in die periode een gebruikelijk medium; kunstenaars schilderden in de zomer fresco's en voltooiden elke dag één gedeelte, of giornata. De grenzen tussen giornate zijn vaak zichtbaar. Soms schilderden kunstenaars op de gedroogde muurschildering (a secco) om details of figuren toe te voegen of pigmenten met andere bindmiddelen dan water te gebruiken. In Italië werden omstreeks 1428 al media op oliebasis gebruikt. Venetië was in de eerste helft van de zestiende eeuw een centrum voor kleurstoffen en pigmenten. De stad produceerde, importeerde en exporteerde pigmenten voor een brede klantenkring. Domenico's belang ligt minder in zijn persoonlijke prestaties dan in zijn invloed: hij was de leermeester van Piero della Francesca. Domenico gebruikte een schitterend licht dat uit één bron leek te komen en de vormen daarin samenbracht. Hij gaf de eerste aanduiding van de zilverachtige kwaliteit die uit water voortkomt en die een van de bijdragen van Venetië aan de beeldende kunst is.
• Waar stond Domenico Veneziano om bekend?+

  Domenico Veneziano (Domenico di Bartolomeo di Venezia, overleden in 1461^[1]) was een Venetiaanse kunstenaar die tijdens de vroege renaissance in Florence werkte. Hij staat bekend om zijn artistieke vaardigheid en invloed op andere kunstenaars, zoals zijn leerling Piero della Francesca. Zijn schilderijen hebben vaak een kenmerkend lichtgebruik: het licht lijkt uit één bron te komen, verenigt de vormen en schept ruimte. Daardoor krijgen de werken een stralende, soms zilverachtig genoemde kwaliteit. Een voorbeeld is Johannes in de woestijn. Hij beheerste ook het lineaire perspectief. Het altaarstuk van de heilige Lucia, gemaakt rond 1445–1447^[1], toont zijn perspectieftechniek. Het altaarstuk heeft een driedelige architectonische structuur met een arcade van spitsbogen. De vloertegels langs de onderrand zijn verkort weergegeven en lopen terug naar de voet van de troon van Maria. Ook de arcade en de schelpvormige nissen op de achtergrond lijken mathematisch opgebouwd. Het altaarstuk bevindt zich nu in de Uffizi in Florence.
• Waar kan ik het werk van Domenico Veneziano zien?+

  Schilderijen van Domenico Veneziano zijn te vinden in verschillende Europese en Noord-Amerikaanse musea en kerken. In Florence bevinden zijn werken zich in de Galleria dell'Accademia, met *Heilige Franciscus*, *Heilige Catharina* en *Annunciatie*; het Museo Nazionale del Bargello, met *Madonna van nederigheid*; en het Museo dell'Ospedale degli Innocenti, met *Kroning van de Maagd*. Andere werken die oorspronkelijk in Florence waren, liggen nu opgeslagen in Santo Stefano al Ponte. Elders in Italië is zijn kunst te zien in het Keresztény Muzeum in Esztergom, de parochiekerk in Greti, de kerk van de Heilige Familie in Sagginale en de kerk San Romolo in Valiana (Stia). Buiten Italië bevinden voorbeelden zich in het Musée du Petit Palais in Avignon, het Muzeum Narodowe in Warschau, het Seattle Art Museum, de Christ Church Gallery in Oxford, de Art Gallery of Canada in Toronto en het Museum of Fine Arts in Houston, dat *Madonna met kind* bezit.
• Waar kwam Domenico Veneziano vandaan?+

  Domenico di Bartolomeo di Bindino, bekend als Domenico Veneziano, kwam uit Venetië. Zijn exacte geboortejaar is onbekend, maar vermoedelijk werd hij in het begin van de jaren 1400 geboren. Hoewel hij in Venetië ter wereld kwam, werkte hij voornamelijk in Florence. Hij wordt daar al in 1438 vermeld, toen hij in een brief aan Piero di Cosimo de’ Medici vroeg of hij de kapel van de familie Medici mocht schilderen. Ook speelde hij een rol in de Florentijnse kunstkringen. Hij werkte onder meer samen met Fra Angelico aan opdrachten. Zijn stijl combineerde Venetiaans coloriet met Florentijnse disegno. Zijn tijd in Florence was vormend. Hij geldt als een belangrijke bijdrager aan de ontwikkeling van de vroege renaissancekunst in Florence.
• Wie werd door Domenico Veneziano beïnvloed?+

  Domenico Veneziano (actief circa 1438-1461^[1]) was een belangrijke figuur in de vroege Florentijnse renaissance. Zijn eigen oeuvre was relatief klein, maar zijn invloed op andere kunstenaars was aanzienlijk. Zijn belangrijkste leerling was Piero della Francesca (circa 1420-1492). Domenico's invloed op Piero is zichtbaar in diens beheersing van perspectief en licht. Domenico's werk toont een zorgvuldig begrip van lineair perspectief. Zijn *Altaarstuk van de heilige Lucia*, daterend van circa 1445-1447, laat zien hoe hij die techniek toepaste. De vloertegels zijn verkort weergegeven en de arcade op de achtergrond is volgens wiskundige principes opgebouwd. Zijn vaardigheid met kleur en licht had ook bredere invloed. Door natuurlijk licht in een perspectivische ruimte te integreren, beïnvloedde hij de Florentijnse schilderkunst in de tweede helft van de 15e eeuw. In *Madonna met kind en heiligen* (circa 1455) laat het licht zelfs beschaduwde delen in kleur opgloeien.
• Wie beïnvloedde Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano (actief ca. 1438-1461^[1]) was een belangrijke schilder in het Florence van de vroege renaissance. Hoewel weinig werken bewaard zijn gebleven, noemde hij zichzelf een Venetiaan. Men neemt aan dat zijn achtergrond zijn artistieke talent vormde en hem tot een unieke figuur maakte in de ontwikkeling van kleur in de Florentijnse schilderkunst van begin 15e eeuw. In 1438 schreef hij aan Piero de' Medici om opdrachten in Florence te verkrijgen. Hij zei werk te willen maken dat vergelijkbaar was met dat van Fra Angelico en Filippo Lippi. De keuze van deze namen is veelzeggend: Domenico was vooral geïnteresseerd in kleur en minder in ruimte en de behandeling van figuren. Voor de weergave van ruimte en figuren bestudeerde hij Masaccio, Uccello en Castagno. Masaccio bereikte in een van zijn schilderijen een vergelijkbare lichtkwaliteit, die Domenico zeker kende. Toen Domenico zich in Florence vestigde, werd Piero della Francesca zijn belangrijkste leerling.
• Wie was Domenico Veneziano?+

  Domenico Veneziano (Domenico di Bartolomeo di Venezia, overleden in 1461^[1]) was een Venetiaanse kunstenaar die tijdens de vroege renaissance in Florence werkte. Hoewel zijn eigen oeuvre belangrijk is, is hij vooral van betekenis door zijn invloed: hij gaf les aan Piero della Francesca. Zijn schilderijen hebben vaak een kenmerkend licht dat uit één bron lijkt te komen. Deze techniek verenigt de vormen en geeft de beeldruimte een luchtig karakter. Zijn werk is omschreven als zilverachtig, alsof het uit water voortkomt. Een voorbeeld is Johannes in de woestijn. Het altaarstuk van de heilige Lucia, gemaakt rond 1445–1447^[1], toont zijn begrip van lineair perspectief. De architectuur, met arcade en spitsbogen, herinnert aan vroegere triptieken. De vloertegels zijn verkort weergegeven en lopen vanaf de onderrand van het paneel terug naar Maria's troon. De arcade en schelpvormige nissen op de achtergrond lijken volgens wiskundige principes te zijn geconstrueerd.
• Waarom zijn de werken van Domenico Veneziano vandaag belangrijk?+

  Domenico Veneziano, actief rond 1438-1461^[1], was een Venetiaanse kunstenaar van groot belang voor het Florentijnse begin van de renaissance. Zijn invloed is zichtbaar in het werk van zijn leerling Piero della Francesca. Zijn schilderijen tonen meesterschap in het gebruik van licht. Het licht lijkt uit één bron te komen, verenigt de vormen en schept ruimte. Daarmee is een vroege Venetiaanse stijl te zien, gekenmerkt door een zilverachtige kwaliteit. Een voorbeeld is Johannes in de woestijn, waar helder licht over een onherbergzaam landschap valt. Zijn Altaarstuk van de heilige Lucia (circa 1445–7) getuigt van inzicht in lineair perspectief. De kunstenaar manipuleert de techniek en plaatst figuren in een architectonische structuur in drie delen: een arcade met spitsbogen die aan oudere drieluiken doet denken. De vloertegels zijn verkort weergegeven en lopen vanaf de onderrand van het paneel terug naar de troon van Maria. De arcadebogen en schelpvormige nissen zijn volgens wiskundige principes opgebouwd. In Madonna met kind en heiligen (circa 1455) combineert Domenico de helderheid van gotische paneelschilderkunst met perspectivische ruimte en natuurlijk licht. De scène speelt zich af in een loggia die rechts door zonlicht wordt overspoeld. De architectuur weerkaatst het licht, zodat zelfs beschaduwde delen oplichten met kleur. De invloed van dit koloriet is later in de eeuw voelbaar in de Florentijnse schilderkunst.