Dieter Asmus

Dieter Asmus staat bekend om zijn schilderijen van gewone voorwerpen en figuren in onverwachte contexten. Zo ontstaan beelden die tegelijk vertrouwd en licht duizelingwekkend zijn.

Het is moeilijk één werk als Dieter Asmus’ bekendste aan te wijzen. Sinds eind jaren 1950 heeft hij een gevarieerd oeuvre gemaakt. Vroege stukken zijn *Ohne Titel (Onkel Bernhard)* (1958) en *Kopf* (1959–60). Hij maakte meer werken met ‘kopf’ (hoofd) in de titel, zoals *Kopf anthropomorph* (1960) en *Kopf Antonin Artaud* (1962). Halverwege de jaren 1960 ontstonden onder meer *Die Hand- Das brennende Haus* (1964–65), *Der Poet* (1965) en *Ornamentale* (1966). Uit de late jaren 1960 dateert *Meissner Waldarbeiter* (1968–69). In de jaren 1970 maakte hij *Der Falke* (1971), *Nude Elke* (1974), *Still Life* (1976–77) en *Trummerfrau* (1978). Zijn werk uit de jaren 1980 omvat *Kaffeekanne und Orange* (1981), *Stars in the Window* (1982) en *Die Verspottung* (1984). Latere werken zijn *Schwan Vase* (1990–91), *Schwester Damaskus* (1992–93) en *Picture Twenty-eight- Keine Vogel* (1994).

Dieter Asmus is geen bekende naam in de kunstgeschiedenis. Wie een prent van hem overweegt, kan enkele algemene punten over de Duitse prentenmarkt aan het begin van de 20e eeuw in gedachten houden. Tussen 1919 en 1923 maakten de economische omstandigheden prenten populair en toegankelijk. Tijdens de hyperinflatie werd kunst een veilige investering. Prenten waren betaalbaarder dan schilderijen of beeldhouwwerk, waardoor een groter deel van de bevolking ze kon verzamelen. De stijgende materiaalkosten, bijvoorbeeld voor doek, stimuleerden kunstenaars bovendien om op papier te werken. Uitgevers als Cassirer, Gurlitt en Neumann speelden in op de grotere vraag door grotere oplagen te bestellen, soms van honderd exemplaren of meer. Ze huurden professionele drukkers in voor een consistente en gelijkmatige druk, anders dan de vroegere expressionistische praktijk waarbij kunstenaars zelf kleinere, minder uniforme oplagen drukten.

Dieter Asmus wordt geassocieerd met kinetische kunst, een stroming die in de jaren 1950 en 1960 terrein won. Deze kunst bevat beweging die de kijker kan waarnemen of is voor haar effect afhankelijk van beweging. Sommige wetenschappers zien voorlopers in oudere stromingen als dada en Bauhaus. Berlin Dadaists, onder wie John Heartfield en Raoul Hausmann, zetten kunst direct in actie om. Ook het Bauhaus, met zijn nadruk op de integratie van kunst, ambacht en technologie, bood een conceptuele basis. Het curriculum omvatte ambachtelijke scholing in combinatie met artistiek ontwerp, vrijhandtekenen en schilderen van uiteenlopende onderwerpen. Asmus’ werk bevat vaak gemotoriseerde elementen of gebruikt optische effecten om beweging te suggereren. Zijn constructies nodigen het publiek uit na te denken over de relatie tussen ruimte, tijd en waarneming.

Dieter Asmus werkte met opaak glas voor zijn glasschilderingen op muren. Anders dan bij traditioneel glaskunstwerk, waarin stukken gekleurd glas met lood bij elkaar worden gehouden, gebruikte hij enkele platen flashed glass. Dit materiaal bestaat doorgaans uit een melkglazen kern met een dunne laag gekleurd glas, vaak zwart of rood. Zijn voornaamste techniek was zandstralen. Hij bedekte het glas met een sjabloon, sneed het ontwerp uit en zandstraalde vervolgens reliëf in de onbedekte delen. Dit proces lijkt op het zuur etsen bij hyalografie. Asmus gebruikte ook glasschildersverf, die in een oven werd ingebrand om permanent te worden. Met zandstralen kon hij effecten bereiken van dof donkergrijs tot glanzend diepzwart. De kunstenaar merkte op dat de mogelijkheden voor kleur en vorm beperkt waren, maar dat de zuiverheid en intensiteit van de kleuren, gecombineerd met de vlakke ontwerpelementen, een uniek materieel en formeel effect opleverden.

Dieter Asmus (geboren in 1939^[1]) is een kunstenaar die wordt geassocieerd met kinetische kunst en opart. Ook wordt hij verbonden met concrete en seriële kunst. In 1958 begon hij zijn kunstopleiding als leerling-retoucheur. Daarna studeerde hij tot 1964 aan de Werkkunstschule in Hannover. Zijn vroege werk omvatte experimenten met zeefdrukken. In 1965 begon hij zijn eerste kinetische objecten te maken, waarin licht en beweging vaak werden gebruikt om de visuele waarneming te onderzoeken. Hij ontwikkelde modulaire systemen waarmee variatie en verandering in zijn werken mogelijk waren. Zijn kunst bestond vaak uit seriële ordeningen en geometrische vormen, in lijn met de principes van concrete kunst. Hij exposeerde in verschillende galerieën en musea en droeg zo bij aan de ontwikkeling en erkenning van kinetische kunst en opart in de tweede helft van de 20e eeuw.

Ik heb geen specifieke informatie over waar het werk van Dieter Asmus te zien is, maar verschillende musea bezitten verwante Bauhaus- en art-decowerken en kunnen een vertrekpunt voor je zoektocht zijn. In de Verenigde Staten kun je kijken bij het Charles Hosmer Morse Museum of American Art in Winter Park, Florida; het Los Angeles County Museum of Art; het Metropolitan Museum of Art in New York; het Minneapolis Institute of Arts; het Museum of Modern Art in New York; het Virginia Museum of Fine Arts in Richmond; en het Wolfsonian van Florida International University in Miami Beach. In Canada kan het Royal Ontario Museum in Toronto interessant zijn. In Duitsland bezitten het Bauhaus Archive-Museum für Gestaltung in Berlijn, de Bauhaus Dessau Foundation in Dessau, het Bröhan-Museum in Berlijn, het Kunstgewerbe Museum of Decorative Arts in Berlijn, het Museum beim Markt in Karlsruhe en het Museum für Kunst und Gewerbe in Hamburg relevante collecties. Ook het MAK Austrian Museum of Applied Art/Contemporary Art in Wenen heeft relevante werken. In het Verenigd Koninkrijk kun je terecht bij het Bakelite Museum, Brighton Museum & Art Gallery, het Geffrye Museum in Londen, Manchester Art Gallery, National Museums of Scotland Royal Museum in Edinburgh en het Victoria & Albert Museum in Londen.

Dieter Asmus behoorde tot een generatie Duitse schilders die in de jaren 1960 opkwam. Ze keerden zich af van de conceptuele abstractie en gebarenstijl die na de oorlog in Europa gangbaar waren. Deze kunstenaars hadden vaak banden met Oost-Duitsland of Bohemen, anders dan West-Duitse kunstenaars die zich meer op Frankrijk en Amerika richtten. Tot deze groep behoorden Georg Baselitz, Eugen Schonebeck, K.H. Hodicke, Sigmar Polke en Gerhard Richter. Ze deelden onvrede over de kunstwereld en uitten die in manifesten of ironische gebaren. Hoewel ze uiteenliepen, waardeerden ze het schilderproces en neigden ze naar expressieve, bijna abstracte beelden. Latere kunstenaars als Jörg Immendorff en Anselm Kiefer kwamen eveneens uit deze achtergrond, meer bepaald uit de klas van Joseph Beuys, bekend om uiteenlopende meningen en open debat.

Asmus lijkt deel te hebben uitgemaakt van een milieu waartoe ook Dieter Krieg en Dieter Hacker behoorden. Hacker, geboren in Augsburg in 1942, studeerde bij Ernst Geitlinger aan de Akademie der Bildenden Künste in München. In 1970 was hij naar Berlijn verhuisd, waar hij in 1971 de 7. Produzentengalerie opende. Die galerie wilde kunstenaars een platform bieden dat onafhankelijk was van openbare of particuliere galerieën. In zijn publicatie Zeitungen der 7. Produzentengalerie behandelde hij ook artistieke, filosofische en maatschappelijke onderwerpen. Krieg, geboren in Lindau in 1937, studeerde bij HAP Grieshaber en Herbert Kitzel aan de Akademie der Bildenden Künste in Karlsruhe. In 1966 ontving hij de German^[1] Youth Prize for Painting in Baden-Baden. Zijn werk bevatte voorwerpen zoals stalen buizen en stukken vlees, waarmee hij ‘de schok van het “betekenisloze” voorwerp’ opriep. Zowel Hacker als Krieg onderzochten de rol van de kunstenaar in de samenleving en stelden traditionele artistieke waarden ter discussie.

Dieter Asmus (1939^[1]–2011) was een Duitse kunstenaar, verbonden met concrete en computergestuurde kunst. Hij is vooral bekend om systematische, constructivistische werken. Geboren in Hannover, studeerde Asmus daar van 1959 tot 1964 aan de Werkkunstschule. Van 1965 tot 1971 gaf hij les aan de Pädagogische Hochschule in Kiel. In 1968 richtte hij samen met anderen de groep KIEL 68 op, een vereniging van kunstenaars die concrete kunst maakten. In 1971 werd hij professor aan de Hochschule für Bildende Künste Braunschweig, waar hij tot zijn pensionering in 2004 bleef. In zijn kunst onderzocht hij serialiteit en permutatie. Zijn werken bevatten vaak geometrische vormen die volgens vooraf bepaalde regels en wiskundige reeksen zijn geordend. Hij gebruikte uiteenlopende media, waaronder zeefdruk, objecten en computergraphics. Zijn belangstelling voor generatieve systemen bracht hem ertoe met vroege computertechnologie kunst te maken.

Dieter Asmus is minder bekend dan Johann Dieter Wassmann, een ‘fictieve kunstenaar en rioolingenieur’ die in 1841 in Leipzig werd geboren. Wassmann is een creatie van de Amerikaanse kunstenaar Jeff Wassmann. Met zijn constructie van Johann Dieter Wassmann becommentarieert Jeff Wassmann de manier waarop kennis op webplatforms als Wikipedia wordt gecertificeerd. Hij presenteert Johann Dieter Wassmann als een Duitse proto-modernist, als voorloper van fotografie, assemblage en kunsttheorie rond natuurkunde en muziek, zoals geassocieerd met Wassily Kandinsky en Marcel Duchamp. Het werk zelf is echter pastiche of hommage aan juist die kunstenaars. De dozen doen denken aan werk van Joseph Cornell en de straattaferelen aan Atget en Hermann Rückwardt. Jeff Wassmann richtte de Wassmann Foundation en het Museum Zeitraum Leipzig op ter ondersteuning van zijn 19e-eeuwse alter ego. De Wikipedia-pagina over Johann Dieter Wassmann lijkt te zijn gekopieerd van de website van de Wassmann Foundation.

Asmus ontwikkelde een hyperpreciese figuratieve beeldtaal die sporen vertoont van Richard Lindners verontrustende stadsbeelden, gefilterd door een koelere, klinischere Europese blik.