Cimabue

Plan je bezoek om werk van Cimabue te zien →

• Waar staat Cimabue om bekend?+

  Cimabue is vooral bekend om zijn Maestà, oorspronkelijk op het altaar van de kerk van Santa Trinita in Florence. Maestà betekent ‘majesteit’ en verwijst naar een schilderij van Maria met het Christuskind, waarop Maria op een troon zit en door engelen wordt omringd.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Cimabue?+

  Cimabues werk ligt op het snijvlak van de Byzantijnse stijl en de opkomende gotiek in Italië; deze combinatie wordt soms de ‘Griekse manier’ genoemd. De toestroom van Byzantijnse kunstenaars naar Italië, veroorzaakt door de bezetting van Constantinopel door de kruisvaarders, bracht oosterse culturele invloeden mee. Deze ‘Griekse manier’ vermengde zich vervolgens met de noordelijke gotiek en vormde een nieuwe Italiaanse stijl die de weg vrijmaakte voor de renaissance. Cimabues schilderijen, zoals *Madonna Enthroned*, behouden kenmerken van Byzantijnse iconen: gestandaardiseerde plooien in kleding, gouden aureolen, vergelijkbare houdingen en achtergronden van bladgoud. Toch bracht Cimabue subtiele verschillen aan. Gezichten zijn voller en expressiever; zijn fresco's, zoals *Madonna in Majesty* (geschilderd voor de Basilica of St Francis in Assisi), hebben een intimiteit die Byzantijnse iconen missen. De figuren zijn realistischer en hebben vollere vormen. Cimabue nam afstand van het formalisme van de Byzantijnse kunst en verwerkte emotie en perspectief in zijn schilderijen. Traditionele onderwerpen kregen een levensechtere uitwerking in plaats van een vlakke weergave. Zijn *Maestà*, oorspronkelijk in de kerk van Santa Trinita in Florence, toont zachtheid en waardigheid en overtreft de starre figuren van Byzantijnse iconen.
• Welke technieken of materialen gebruikte Cimabue?+

  Cimabue, een Florentijnse schilder uit de late 13e eeuw, werkte zowel in de paneel- als in de muurschilderkunst en volgde Byzantijnse artistieke tradities. Voor paneelschilderijen als *Madonna Enthroned* (circa 1280-90) bracht hij tempera aan op panelen die met gesso waren voorbereid en soms met linnen werden versterkt. Het proces bestond uit verschillende stappen. Na het tekenen van het ontwerp werd de achtergrond gevuld met bladgoud op een rode grondlaag. Daarna volgde de onderschildering, vaak met groene aarde (terra verde). Het beeld zelf bouwde hij op uit meerdere dunne temperalagen, aangebracht met zeer fijne penselen. Deze zorgvuldige werkwijze vereiste precisie, want correcties waren lastig. Cimabues ontwikkeling naar het naturalisme onderscheidde hem. Hij individualiseerde gelaatstrekken subtiel en gebruikte toon om draperie en volume te scheppen, weg van de vlakkere vormen die gangbaar waren in de gotische schilderkunst. Veel aan Cimabue toegeschreven werken zijn ongesigneerd of beschadigd, maar zijn invloed op de kunst van deze periode is duidelijk.
• Waar kan ik het werk van Cimabue zien?+

  Schilderijen van Cimabue zijn op verschillende plaatsen in Italië te zien. De Galleria degli Uffizi in Florence bezit het schilderij *Madonna and Child Enthroned with Eight Angels and Four Prophets* uit 1280, ook bekend als *Maestà*. Een ander werk, *Crucifix*, voltooid rond 1287–1288, hangt in de Basilica di Santa Croce, eveneens in Florence. Andere schilderijen van Cimabue bevinden zich buiten Florence. *Madonna and Child Enthroned with Two Angels*, uit ongeveer 1300, is te zien in Santa Maria dei Servi in Bologna. De Opera del Duomo in Pisa bezit *St John the Baptist* uit 1301. Ooit werd aangenomen dat Cimabue Giotto's leermeester was; tegenwoordig suggereren sommigen dat ze rivalen waren. Dante verwees in zijn gedicht *The Divine Comedy* naar beide kunstenaars.
• Waar kwam Cimabue vandaan?+

  Giovanni Cimabue (circa 1240–1302^[1]) kwam uit Florence. Soms de eerste lichtglans van de schilderkunst genoemd, kwam Cimabue uit een adellijke familie. Er zijn weinig biografische details bekend. Giorgio Vasari schreef over Cimabue, maar moderne onderzoekers betwijfelen sommige details, zoals zijn opleiding in de Gondi-kapel, omdat die kapel toen nog niet bestond. Sommige historici denken dat Cimabue les kreeg van Griekse schilders in de ondergrondse kerk onder de sacristie van S. Maria Novella. Zijn atelier in Florence gold als het beste. Hij werkte ook in Toscane, Assisi en Rome. Cimabue week af van Byzantijnse conventies en bracht emotie en perspectief in zijn schilderijen. In plaats van alles vlak weer te geven, behandelde hij traditionele onderwerpen levensechter. Een mozaïek van Johannes in de kathedraal van Pisa is als zijn werk bevestigd. Andere aan hem toegeschreven werken zijn onder meer Madonna in Majesty (Maestà), oorspronkelijk op het hoogaltaar van de kerk Santa Trinità in Florence.
• Wie beïnvloedde Cimabue?+

  Eeuwenlang beschouwden kunsthistorici Cimabue als Giotto's meester. Dat beeld is later betwijfeld; sommigen stellen nu dat ze eenvoudigweg rivalen waren. Dante noemde beide kunstenaars in zijn verhalende gedicht *The Divine Comedy*. Hij schreef: ‘Ooit gold Cimabue als de grootste schilder; nu is Giotto in de mode en heeft hij de roem van zijn voorganger overschaduwd.’ Hoe dan ook heeft Cimabues ontwikkeling naar het naturalisme Giotto waarschijnlijk geïnspireerd. Tot Cimabues belangrijkste werken behoort de *Madonna and Child Enthroned with Eight Angels and Four Prophets (Maestà)*, die hij rond 1280 schilderde en die zich in de Galleria degli Uffizi in Florence bevindt. Ook schilderde hij tussen 1287 en 1288 een *Crucifix*, nu in de Basilica di Santa Croce in Florence. Rond 1300 maakte hij *Madonna and Child Enthroned with Two Angels*, nu in Santa Maria dei Servi in Bologna. In 1301 schilderde hij *St. John the Baptist*, dat zich in de Opera del Duomo in Pisa bevindt.
• Wie was Cimabue?+

  Cenni di Pepo (circa 1240-1302^[1]), bijgenaamd Cimabue (wat ‘stierenkop’ betekent), was een Italiaanse kunstenaar die actief was in Florence, Toscane, Assisi en Rome. Hij was een van de eerste kunstenaars die afstand namen van de conventies van de Byzantijnse kunst. Cimabue leefde in de gotische periode. Hoewel er weinig over zijn leven bekend is, gold zijn atelier in Florence als het beste. Volgens een vroege beschrijving, geschreven meer dan 200 jaar na zijn dood, was hij de belangrijkste Italiaanse schilder van zijn generatie. Veel werken worden aan Cimabue toegeschreven, maar ze zijn vaak niet gesigneerd, beschadigd of aan Duccio toegeschreven. Het mozaïek van de heilige Johannes in de kathedraal van Pisa is bevestigd als zijn werk. Schilderijen als *Madonna in Majesty* (1285-6), nu in de Galleria degli Uffizi in Florence, tonen hoe subtiel hij gelaatstrekken individualiseerde. Ook gebruikte hij toon om plooien in kleding weer te geven. Cimabue hield vast aan de Byzantijnse traditie, maar voegde aan zijn schilderijen ook emotie en perspectief toe. In plaats van alles als een plat vlak te schilderen, begon hij traditionele onderwerpen levensechter weer te geven.
• Wat was de kunststijl van Cimabue?+

  De stijl van Cimabue is gotisch en Byzantijns. Zijn ‘Santa Trinita Madonna’ is een compositie met een gouden achtergrond in Byzantijnse stijl, waarin de starre formules van de oosterse traditie subtiel worden verzacht.
• Wanneer werd Cimabue geboren?+

  Cimabue werd geboren in 1251^[1]. Hij stierf in 1302^[1], op 51-jarige leeftijd.
• Hoe stierf Cimabue?+

  Cimabue overleed in 1302^[1] op 51-jarige leeftijd.