






Benvenuto Cellini
In de winter van 1543[1] bood Benvenuto Cellini Frans I van Frankrijk een zoutvat van goud en email aan, slechts 26 centimeter hoog. Volgens Cellini zelf verklaarde de koning dat het ‘honderd keer goddelijker was dan alles wat ik me had kunnen voorstellen’. Het object is bewaard gebleven in het Kunsthistorisches Museum in Wenen: Neptunus en Tellus liggen achterover, hun benen verstrengeld en hun lichamen opgerekt in de maniëristische stijl. Ze worden geflankeerd door allegorieën van de winden en de dagdelen, ontleend aan Michelangelo’s Medici-kapel. Het is het enige belangrijke bewaard gebleven werk van edelmetaal dat met zekerheid aan Cellini wordt toegeschreven. De rest werd omgesmolten.

Biografie
Cellini werd in 1500[1] in Florence geboren en werd aanvankelijk opgeleid tot goudsmid. Vanaf 1529[1] diende hij paus Clemens VII in Rome als goudsmid en zegelsnijder. In die jaren bestudeerde hij Michelangelo, Rafaël en antieke beeldhouwkunst. In 1540 verliet hij Rome onder gewelddadige omstandigheden en vertrok naar Parijs, waar hij in dienst trad van Francis I. Daar maakte hij zijn eerste omvangrijke beeldhouwwerk, in plaats van werk als ambachtsman. Intriges van de Italiaanse schilder Primaticcio kostten hem in 1545 de koninklijke gunst. Hij keerde terug naar Florence, waar Cosimo I de’ Medici hem de bronzen Perseus with the Head of Medusa (voltooid in 1554) opdroeg, dat nu op de Piazza della Signoria staat.
Perseus vergde negen jaar en vestigde zijn reputatie als beeldhouwer. De autobiografie die hij tussen 1558[1] en 1566 schreef, vestigde zijn reputatie als een egotist van uitzonderlijke omvang. Het boek verscheen pas in 1728 en is misschien wel het levendigste persoonlijke document dat uit de Italiaanse renaissance is overgeleverd: Cellini pleegt moorden, ontsnapt uit de gevangenis, verslaat toverkunst en giet brons op de rand van lichamelijke uitputting. Steeds presenteert hij zichzelf als een man van eer, militaire moed en bovenmenselijke technische vaardigheid. De geleerde Virginia Cox merkte op dat zijn ‘impulsiviteit, geweld en explosieve creativiteit’ hem letterlijk in staat stelden met moord weg te komen.
In 1546[1] nam hij deel aan het paragone-debat, waarin criticus Benedetto Varchi vooraanstaande kunstenaars vroeg naar de relatieve voortreffelijkheid van schilderkunst en beeldhouwkunst. Cellini antwoordde met zijn kenmerkende felheid. Hij stierf in 1571[1] in Florence en liet het zoutvat, de Perseus, een bronzen portretbuste van Cosimo I en een literair monument na dat bijna alles andere heeft overschaduwd.
Tijdlijn
- 1500Geboren in Florence.
- 1529Diende paus Clemens VII in Rome als goudsmid en zegelsnijder.
- 1540Verliet Rome en vertrok naar Parijs, waar hij in dienst trad van Frans I.
- 1543Bood Frans I van Frankrijk een zoutvat van goud en email aan.
- 1545Verloor door intriges de koninklijke gunst en keerde terug naar Florence.
- 1546Nam deel aan het paragone-debat.
- 1554Voltooide in Florence het bronzen beeld Perseus with the Head of Medusa, in opdracht van Cosimo I de’ Medici.
- 1558Begon aan zijn autobiografie.
- 1566Voltooide zijn autobiografie.
- 1571Stierf in Florence, 71 jaar oud.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Volgende stop
Maniërisme →
Ontdek de kunstenaars en ideeën binnen Maniërisme.
Veelgestelde vragen
Waar staat Benvenuto Cellini om bekend?
Benvenuto Cellini is bekend om zijn autobiografie en zijn werk als goudsmid en beeldhouwer. Zijn bronzen Perseus with the Head of Medusa, voltooid in 1554[1], vestigde zijn reputatie als beeldhouwer.Wat is het beroemdste werk van Benvenuto Cellini?
Hoewel Benvenuto Cellini veel beeldhouwwerken en metaalwerk maakte, is hij misschien vooral bekend om zijn bronzen beeld *Perseus met het hoofd van Medusa*. Het werd tussen 1545[1] en 1554 gemaakt en staat in de Loggia dei Lanzi in Florence, Italië. Hertog Cosimo I de’ Medici gaf de opdracht. Het beeld toont de Griekse mythologische held Perseus triomfantelijk boven de gedode Medusa, een Gorgo wier blik mensen in steen kon veranderen. Het beeld wordt geprezen om de dramatische pose en technische virtuositeit, vooral vanwege de moeilijkheid zo’n groot bronzen figuur te gieten. Cellini beschreef het uitdagende gietproces in zijn autobiografie, met bijna-rampen en vernieuwende oplossingen die nodig waren om het werk te voltooien. *Perseus met het hoofd van Medusa* geldt als meesterwerk van de Italiaanse renaissance en hoogtepunt in Cellini’s loopbaan.Wat moet ik weten over de prints van Benvenuto Cellini?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse goudsmid, beeldhouwer en schrijver, vooral bekend om zijn autobiografie. Hij begon als goudsmid en zegelsnijder en werkte van 1529[1] tot 1535 in Rome voor Clemens VII. In die periode bestudeerde hij werk van Michelangelo en Rafaël en antieke beeldhouwkunst. Na een gewelddadig incident moest hij Rome in 1540 verlaten en vertrok hij naar Parijs. Daar werkte hij als beeldhouwer voor Frans I. Het bronzen reliëf Nimf van Fontainebleau is het enige bewaard gebleven voorbeeld van zijn Franse werk. Nadat hij in 1545 in ongenade was gevallen bij Frans I, keerde Cellini terug naar Florence. Cosimo I gaf hem opdracht een bronzen portretbuste en Perseus met het hoofd van Medusa te maken. Hij werkte negen jaar aan de Perseus, van 1545 tot 1554; het beeld vestigde zijn reputatie als beeldhouwer. Naast zijn autobiografie schreef Cellini een verhandeling over goudsmeedkunst en beeldhouwkunst, met informatie over zijn werkwijzen. In 1546 nam hij deel aan een debat over de relatieve voortreffelijkheid van de kunsten, georganiseerd door Benedetto Varchi van de Florentijnse Academie.Tot welke stijl of stroming behoorde Benvenuto Cellini?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse goudsmid en beeldhouwer die met het maniërisme wordt geassocieerd. Het maniërisme strekte zich uit van schilderkunst tot beeldhouwkunst en architectuur. Cellini’s autobiografie hielp zijn plaats in de kunstgeschiedenis veilig te stellen. Hij werkte voor keizers, koningen, pausen en vorsten. Frans I van Frankrijk nam Cellini in dienst en betaalde hem een jaarsalaris plus honoraria. Een van Cellini’s bekendste werken is een gouden zoutvat dat hij tussen 1540[1] en 1543 voor Frans I maakte. De prijs ervan was bijna 50 procent hoger dan Cellini’s jaarsalaris. Het zoutvat toont twee figuren: Neptunus, die water (de bron van zout) verbeeldt, en Ceres (Tellus), die de aarde voorstelt. De figuren leunen op een ebbenhouten voet, versierd met Dageraad, Dag, Schemering, Nacht en de vier winden. Het bootje naast Neptunus bevatte het zout; de triomfboog naast Tellus bevatte de peper. De langgerekte proporties, vooral van Tellus, tonen Cellini’s maniëristische benadering. Maniëristen wilden via esthetische effecten de emoties aanspreken.Waar stond Benvenuto Cellini om bekend?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse kunstenaar uit de Italiaanse renaissance. Hij blonk uit als goudsmid, beeldhouwer, tekenaar en soldaat. Ook is hij bekend om zijn autobiografie, die een levendig beeld geeft van zijn leven en tijd. In zijn vroege loopbaan werkte Cellini in Florence en Rome, waar hij medailles en sieraden maakte. Paus Clement VII was een van zijn opdrachtgevers. Na de dood van Clement VII reisde Cellini naar Frankrijk en werkte hij voor Francis I. In die periode maakte hij het gouden zoutvat, dat nu in het Kunsthistorisches Museum in Wenen staat. Cellini keerde in 1545[1] terug naar Florence. Daar maakte hij het bronzen beeld Perseus with the Head of Medusa, dat zich in de Loggia dei Lanzi bevindt. Hij vervaardigde ook marmeren beelden, waaronder een Christusbeeld in het Bargello Museum. Zijn werk verenigt technisch vakmanschap met maniëristische esthetiek. Zijn autobiografie biedt inzicht in zijn werkwijze en zijn relaties met opdrachtgevers en andere kunstenaars. Hij stierf in Florence in 1571.Wanneer leefde en werkte Benvenuto Cellini?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse kunstenaar uit de renaissance. Hij is vooral bekend als beeldhouwer en goudsmid, maar werkte ook als tekenaar, soldaat en musicus. Zijn loopbaan bracht hem naar verschillende Italiaanse steden en een tijdlang naar Frankrijk. Cellini werd geboren in Florence en werd daar opgeleid tot goudsmid; later werkte hij in Rome. Hij maakte medailles voor paus Clemens VII en paus Paulus III. Rond 1540[1] trad hij in dienst van koning Francis I van Frankrijk. Hij maakte beelden voor het koninklijke Château de Fontainebleau. In 1545 keerde Cellini terug naar Florence, waar hij de rest van zijn leven bleef. Cosimo I de’ Medici, hertog van Florence, was zijn beschermheer. Zijn beroemdste beeld is Perseus with the Head of Medusa (1545–1554[1]), een bronzen beeld in de Loggia dei Lanzi in Florence. Cellini schreef ook een autobiografie, die inzicht geeft in zijn leven en artistieke werkwijze. Hij stierf in Florence in 1571.Waar kan ik het werk van Benvenuto Cellini zien?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse kunstenaar, vooral bekend om zijn beeldhouwkunst en metaalwerk. Verschillende musea bezitten voorbeelden van zijn werk. Het Bargello in Florence bezit Cellini’s bronzen beeld *Narcissus* (ca. 1548[1]) en zijn marmeren buste van Cosimo I de’ Medici (1545–1548[1]), een portret van de Florentijnse hertog in harnas. Zijn beroemdste beeld, *Perseus met het hoofd van Medusa* (1545–1554), staat in de Loggia dei Lanzi op de Piazza della Signoria in Florence. Het toont de Griekse held Perseus boven het lichaam van Medusa. Het Louvre in Parijs bezit waarschijnlijk zijn beroemdste metaalwerk: het *Zoutvat van Frans I* (1540–1543). Dit gouden tafelornament met email werd gemaakt voor de Franse koning Frans I. Het Kunsthistorisches Museum in Wenen bezit een vergelijkbaar, maar kleiner stuk dat aan Cellini wordt toegeschreven.Waar kwam Benvenuto Cellini vandaan?
Benvenuto Cellini kwam uit Florence: hij werd er in 1500[1] geboren en stierf er in 1571[1]. Zijn autobiografie beschrijft zijn bewogen leven. Hij begon zijn artistieke loopbaan als goudsmid. Van 1529[1] tot 1535 was Cellini in Rome in dienst van Clemens VII als goudsmid en zegelsnijder. Daar kon hij het werk van Michelangelo en Rafaël bestuderen, evenals antieke beeldhouwkunst. Na een gewelddadig incident verliet Cellini Rome in 1540. Hij ging naar Parijs en werkte voor Frans I als beeldhouwer. Het bronzen reliëf Nymph of Fontainebleau is het enige bewaard gebleven voorbeeld van zijn in Frankrijk gemaakte werk. Nadat hij in 1545 de gunst van Frans I had verloren, keerde Cellini terug naar Florence. Cosima I gaf hem opdracht voor een bronzen portretbuste en Perseus with the Head of Medusa. Cellini werkte negen jaar aan Perseus (1545–1554[1]), het beeld dat zijn roem als beeldhouwer vestigde.Wie werd door Benvenuto Cellini beïnvloed?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een belangrijke figuur van de Italiaanse renaissance en beïnvloedde latere kunstenaars, vooral beeldhouwers en metaalbewerkers. Zijn autobiografie, hoewel vaak overdreven, biedt inzicht in atelierpraktijken en het leven van kunstenaars in die periode. De tekst beïnvloedde hoe latere generaties de artistieke wereld van de renaissance begrepen. Zijn technische handleidingen over metaalbewerking en beeldhouwkunst werden ook breed verspreid en beïnvloedden de werkwijzen van latere ambachtslieden. Giambologna (1529[1]–1608[1]), een Vlaamse beeldhouwer die in Florence werkte, wordt vaak genoemd als rechtstreeks beïnvloed door Cellini, vooral in zijn bronzen figuren. Hij nam Cellini’s nadruk op dynamische poses en oppervlakteafwerking over. Cellini’s invloed reikte ook tot de goudsmeedkunst. Zijn uitgewerkte ontwerpen en technische virtuositeit stelden een hoge standaard voor goudsmeden in heel Europa. Hoewel directe invloed moeilijk toe te schrijven is, is het hoge vakmanschap en de artistieke ambitie in later renaissance- en barokmetaalwerk schatplichtig aan Cellini’s voorbeeld. Hij blijft interessant voor wie de raakvlakken van kunst, ambacht en zelfpromotie in de 16e eeuw bestudeert.Wie beïnvloedde Benvenuto Cellini?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse goudsmid en beeldhouwer. Zijn autobiografie beschrijft zijn leven en werk. Van 1529[1] tot 1535 werkte hij in Rome als goudsmid en zegelsnijder voor Clemens VII. Daardoor kon hij werk van Michelangelo en Rafaël en voorbeelden van antieke beeldhouwkunst bestuderen. Cellini’s loopbaan weerspiegelt een verschuiving in de manier waarop sommige kunstenaars zichzelf binnen de maatschappij zagen. Hij beschouwde zichzelf als meer dan een ambachtsman. Zijn geloof in zijn eigen virtuositeit onderscheidde hem. Hij bewoog zich in maatschappelijke kringen en werd bewonderd door vorsten en pausen. Naast zijn autobiografie schreef hij verhandelingen over beeldhouwkunst en goudsmeedkunst.Wie was Benvenuto Cellini?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse goudsmid en beeldhouwer. Zijn autobiografie beschrijft zijn bewogen leven. Hij begon zijn loopbaan als goudsmid. Van 1529[1] tot 1535 werkte Cellini in Rome als goudsmid en zegelsnijder voor Clemens VII. In die periode bestudeerde hij werk van Michelangelo en Rafaël, naast antieke beeldhouwkunst. Na een gewelddadig incident moest hij Rome verlaten en in 1540 vertrok hij naar Parijs. Daar werkte hij voor Frans I; het was zijn eerste aanstelling als beeldhouwer. Het bronzen reliëf Nymph of Fontainebleau is het enige bewaard gebleven voorbeeld van zijn Franse werk. In 1545 keerde Cellini terug naar Florence nadat hij de gunst van Frans I had verloren. Cosima I gaf opdracht voor een bronzen portretbuste en Perseus with the Head of Medusa. Cellini werkte van 1545 tot 1554 aan Perseus; dit beeld vestigde zijn reputatie. Hoewel hij als goudsmid veel werk maakte, is het zoutvat van Frans I, nu in Wenen, het enige stuk dat met zekerheid aan hem wordt toegeschreven. Het werd tussen 1540 en 1543 gemaakt en toont Neptunus en Ceres, die Water en Aarde verbeelden. Cellini schreef ook Treatise on the Goldsmith’s Art and Sculpture, met informatie over zijn werkwijze.Waarom zijn de werken van Benvenuto Cellini vandaag belangrijk?
Benvenuto Cellini (1500[1]–1571[1]) was een Florentijnse kunstenaar, werkzaam als goudsmid en beeldhouwer. Zijn autobiografie en Giorgio Vasari’s *Levens* hielpen het idee van individueel artistiek genie tijdens de renaissance te vestigen. Cellini presenteert zichzelf in zijn autobiografie als bekwaam kunstenaar, staatsman, soldaat en minnaar. Van 1529[1] tot 1535 werkte hij voor Clemens VII in Rome en bestudeerde hij werk van Michelangelo en Rafaël. Later werkte hij in Parijs voor Frans I en maakte hij sculpturen; het bronzen reliëf *Nimf van Fontainebleau* is het enige overgebleven voorbeeld daarvan. Nadat Cellini bij Frans I in ongenade was gevallen, keerde hij terug naar Florence en kreeg hij van Cosimo I opdracht voor een bronzen portretbuste en *Perseus met het hoofd van Medusa*. Hij werkte van 1545 tot 1554 aan de *Perseus*. Hoewel Cellini veel goudsmidswerk maakte, is het *Zoutvat van Frans I* in Wenen het enige stuk dat met zekerheid aan hem kan worden toegeschreven. Het gouden en geëmailleerde object toont Neptunus en Tellus, leunend op een ebbenhouten voet met reliëffiguren van Dageraad, Dag, Schemering, Nacht en de vier winden. De langgerekte proporties tonen Cellini’s maniëristische vormbenadering. Hij schreef ook *Verhandeling over de goudsmeedkunst en beeldhouwkunst*, met informatie over zijn werkwijzen.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Benvenuto Cellini.
- [1] Wikipedia Wikipedia: Benvenuto Cellini Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [2] boek Elizabeth Gilmore Holt; Project Muse, A Documentary History of Art, Volume 2 _ Michelangelo and the Mannerists, The Baroque and the Eighteenth Century Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
- [3] boek Elizabeth Gilmore Holt; Project Muse, A Documentary History of Art, Volume 2 _ Michelangelo and the Mannerists, The Baroque and the Eighteenth Century Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
- [4] boek Elizabeth Gilmore Holt; Project Muse, A Documentary History of Art, Volume 2 _ Michelangelo and the Mannerists, The Baroque and the Eighteenth Century Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
- [5] boek Peter Robb, M: The Man Who Became Caravaggio Gebruikt voor: biografie.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie





%20(14578560789).jpg)

