Het antwoord
Is dit het origineel?
Ja. Volgens de National Gallery schilderde Van Gogh zeven versies van Sunflowers in twee groepen: vier in augustus 1888 en drie replica’s, door de Gallery gedateerd op januari 1889. [1] Dit doek is een van de vier originelen. [1]
Op 28 januari 1889 schreef Van Gogh aan zijn broer Theo dat hij zojuist „de absoluut gelijkwaardige en identieke herhalingen” van de twee zonnebloemdoeken uit Gauguins kamer had voltooid. [2] De redacteuren van zijn brieven identificeren die doeken als F456 en F454, nu in München en Londen, en de herhalingen als F455 en F458, nu in Philadelphia en Amsterdam. [2] [3]
Een derde herhaling, nu in Tokio, wordt niet in zijn brieven genoemd. [3] Het Sompo Museum of Art, eigenaar ervan, zegt dat het schilderij eind november of begin december 1888 is gemaakt, toen Gauguin bij Van Gogh woonde, en gebaseerd was op het Londense schilderij. [4] Twee onderzoekers van het Van Gogh Museum dateerden het in een studie uit 2001 eveneens vóór januari 1889. Zij schreven dat Van Gogh, toen Gauguin die januari waarschijnlijk om het Londense schilderij vroeg, een nieuwe versie schilderde: die in Amsterdam, met vormen die „voornamelijk op de Londense versie waren gebaseerd”. [3]
Het doek in Philadelphia herhaalt het andere origineel uit augustus: volgens het museum is het „een variatie op het werk dat nu in München hangt”. [6]
Het Londense doek werd dus tweemaal herhaald: in de doeken die nu in Tokio en Amsterdam zijn.
Waar je op kunt letten
De reeks
Zeven vazen
Vijf van de zeven bevinden zich in musea in Londen, Amsterdam, München, Philadelphia en Tokio; één doek uit een particuliere collectie is al generaties lang niet tentoongesteld. [1] Het zevende, in 1921 gekocht door een Japanse verzamelaar, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog vernietigd. [1]
Geschilderd in augustus 1888
-
München
Zijn lijst noemt het „twaalf bloemen en knoppen in een gele vaas”. [7] De studie uit 2001 telt er 14. [3] Hij signeerde het met „Vincent” en hing het samen met het Londense doek in Gauguins kamer. [1] In 1912 kwam het als anonieme schenking in de Beierse Staatschilderijencollecties terecht. [8]
Afbeelding: Bayerische Staatsgemäldesammlungen, Neue Pinakothek, München. CC BY-SA 4.0.
-
Zijn herhalingen, eind 1888 en januari 1889
-
Tokio
Een herhaling van het Londense doek, door het museum gedateerd op eind november of begin december 1888. [4]
Er is geen foto met een open licentie gevonden.
-
-
Philadelphia
Een herhaling van het Münchense doek, waarvan het museum zegt dat Van Gogh het „uit het geheugen, midden in de winter van 1889” schilderde. [6]
Is het doek in Tokio van Van Gogh?
In 1997 betoogde Benoît Landais in Le Journal des Arts dat het een latere kopie was. [3] In 2001 publiceerden Louis van Tilborgh en Ella Hendriks van het Van Gogh Museum een studie erover. Zij vonden geen reden om te twijfelen aan de herkomstgeschiedenis. [3] Ze schreven de zwakkere passages toe aan Van Goghs eigen worsteling met een extreem licht-op-lichtschilderij en zeer dikke verf, en merkten op dat deze worsteling „de critici reden gaf het werk als vervalsing te beschouwen”. [3]
In zijn woorden
Wat hij schreef
Rond 21 augustus 1888 schreef Van Gogh aan schilder Emile Bernard: „Ik denk eraan mijn atelier te versieren met een half dozijn schilderijen van Sunflowers.” Hij stelde zich „harde of gebroken gelen” voor, die „tegen verschillende blauwe achtergronden” uitbarstten, met effecten als de „glas-in-loodramen van een gotische kerk”. [10]
„Ik schilder met de geestdrift van een Marseillais die bouillabaisse eet; dat zal je niet verbazen als het om het schilderen van grote Sunflowers gaat.” [7]
In diezelfde dagen vertelde hij Theo zijn plan: „In de hoop met Gauguin in een eigen atelier te wonen, zou ik het atelier graag versieren. Niets dan grote Sunflowers.” Hij werkte „al deze ochtenden, vanaf zonsopgang. Want de bloemen verwelken snel”. [7]
Een paar dagen later meldde hij „een nieuw boeket van 14 bloemen op een groen-gele achtergrond”. De redacteuren van zijn brieven identificeren het als dit schilderij. [9]
Gauguin arriveerde op 23 oktober en Van Gogh hing dit doek en dat uit München in de logeerkamer. Na een ruzie op 23 december keerde Gauguin terug naar Parijs en vroeg hij Van Gogh in een brief om een zonnebloemenschilderij. [1] Op 22 januari 1889 schreef Van Gogh aan Theo: „hij wil een van die twee doeken; nou, dan maak ik er een opnieuw, degene die hij wil”. [11]
Kijk goed
Drie details
Drie details, uitgesneden uit een grote foto van het schilderij. De bijschriften zeggen wat je kunt zien.
-
Detail 1 van 3
De kleinste bloem
De Gallery telt 15 bloemen: van een knop linksonder die nog niet helemaal is opengegaan, via zeven bloemen in volle bloei tot zeven bloemen die hun bloemblaadjes hebben verloren en zaad vormen. [1] Van Gogh schreef over 14. De redacteuren van zijn brieven zeggen dat hij de kleine bloem linksonder later toevoegde. [12] Van dichtbij is het een knoop van lichtgroene verfstreken aan het uiteinde van een dunne, gebogen stengel.
-
Detail 2 van 3
Een zaadkop
De Gallery beschrijft voor de zaadkoppen „kleine verhoogde stippen verf”. [1] Hier vult er één het kader: korte streken bruin en oker die boven het doek uitsteken, rondom een groen vlak.
-
Detail 3 van 3
De naam
Waar de bleke muur de donkergele richel raakt, loopt een dunne, helderblauwe lijn; links op de vaas signeerde hij met hetzelfde blauw „Vincent”. [1] Volgens de Gallery gebruikte hij alleen zijn voornaam, omdat mensen zijn achternaam moeilijk vonden om uit te spreken. [1]
Veelgestelde vragen
-
Waar kan ik het zien?
Het hoort bij de National Gallery in Londen. [1] Het wordt soms uitgeleend voor tentoonstellingen, dus bekijk vóór je gaat de eigen pagina van de Gallery.
Dit schilderij is verkrijgbaar als print. Bekijk de print →
