The Menin Road
Imperial War Museum London, London
The Menin Road is een groot olieverfschilderij van Paul Nash, voltooid in 1919 in opdracht van het Britse War Office, nadat Nash tijdens de Eerste Wereldoorlog zelf in Vlaanderen had gediend. Nash werkte als officieel oorlogskunstenaar onder een beleid van het War Office dat de afbeelding van lijken verbood. Die beperking bepaalde het steriele, lijkvrije karakter van de oorlogskunst van Nash en zijn collega's Wyndham Lewis en C. R. W. Nevinson, ook al bleef hun werk onmiskenbaar somber[1]. Nash voelde de grenzen van zijn officiële rol scherp aan. Hij schreef dat hij geen kunstenaar meer was, maar een boodschapper die bericht zou terugbrengen van de strijdende mannen voor degenen die de oorlog eeuwig wilden laten voortduren. Zijn boodschap zou zwak en onbeholpen zijn, schreef hij, maar ze zou een bittere waarheid bevatten en hopelijk hun verachtelijke zielen verschroeien[1]. Schilders konden aan het front alleen als officiële oorlogskunstenaars werken, omdat gewone soldaten geen ezels de loopgraven in konden dragen. Voor soldaten in het algemeen was er, volgens een tijdgenoot, geen andere manier om de waarheid over de oorlog te vertellen dan via privépoëzie[1]. The Menin Road toont een verwoest, met kraters bezaaid landschap zonder pastorale kwaliteit en zonder ook maar één menselijke figuur.
Herkomst
Te zien in het Imperial War Museum in Londen, als onderdeel van de collectie officiële opdrachten uit de Eerste Wereldoorlog.
Een officieel kunstenaar onder officiële beperkingen
Nash schilderde The Menin Road als een van de vele opdrachten voor officiële oorlogskunst die het Britse War Office tijdens en na de Eerste Wereldoorlog verstrekte. Uit hetzelfde programma kwamen ook werken van Wyndham Lewis en C. R. W. Nevinson voort[1]. Het War Office stelde een specifiek verbod in: in officiële oorlogskunst mochten geen lijken worden afgebeeld[1]. Die ene beperking bepaalde het visuele karakter van het hele genre. De schilderijen tonen een steriele, lijkvrije versie van een oorlog die in werkelijkheid een industriële slachting was, maar dragen ondanks wat ze niet rechtstreeks mochten tonen toch een onmiskenbaar sombere, verontrustende lading[1]. De beperking gold ook voor Nash' tijdgenoten. De afwezigheid van lichamen in The Menin Road was dus minder een persoonlijke artistieke keuze dan een voorwaarde waaraan iedere officiële oorlogskunstenaar moest voldoen.
Nash over de beperking
Nash voelde de grenzen van zijn officiële rol scherp aan en beschreef die in termen die verder gingen dan een eenvoudige klacht over censuur. Hij schreef dat hij geen kunstenaar meer was, maar een boodschapper die bericht zou terugbrengen van de strijdende mannen voor degenen die de oorlog eeuwig wilden laten voortduren[1]. Hij noemde zijn eigen boodschap zwak en onbeholpen, maar hield vol dat ze een bittere waarheid bevatte, die de zielen moest verschroeien van degenen thuis die de oorlog wilden verlengen[1]. Die uitspraak geeft The Menin Road een andere betekenis: niet als een conventioneel gevechtsschilderij, maar als getuigenis van iemand die vond dat zijn gewone identiteit als kunstenaar was verdrongen door een dringender, beperktere plicht om verslag uit te brengen.
Waarom maakten schilders deze beelden, en geen soldaten?
Officiële oorlogskunstenaars hadden een specifieke, beperkte rol omdat gewone soldaten niet vanaf de frontlinie konden schilderen: soldaten aan het front konden onder vuur geen ezels een loopgraaf in dragen[1]. Voor de mannen die daadwerkelijk vochten, bestond er volgens een tijdgenoot geen manier om de waarheid over de oorlog te vertellen behalve via privépoëzie; openbare teksten vervielen doorgaans in propaganda of stilte[1]. Daardoor bevonden officiële kunstenaars zoals Nash zich in een ongebruikelijke, gecompromitteerde positie. Zij hadden toegang tot plekken waar gewone soldaten niet konden komen, maar die toegang ging gepaard met beperkingen van het War Office op wat ze mochten afbeelden. Schilders zoals Nash moesten daarom andere middelen vinden: lege, met kraters bezaaide grond, versplinterde bomen, de afwezigheid zelf, om het gewicht over te brengen dat een gesneuveld lichaam niet mocht dragen.
Veelgestelde vragen
Waarom staan er geen soldaten of lichamen op The Menin Road?
Nash schilderde het werk in opdracht van het War Office. Voor officiële oorlogskunst gold een specifiek verbod op het afbeelden van lijken. Die beperking bepaalde het hele genre van de officiële kunst uit de Eerste Wereldoorlog, niet alleen dit schilderij[1].
Wat vond Paul Nash van zijn rol als oorlogskunstenaar?
Hij vond dat zijn identiteit als kunstenaar er volledig door was verdrongen. Hij schreef dat hij geen kunstenaar meer was maar een boodschapper die nieuws bracht van de strijders aan het thuisfront, waar mensen wilden dat de oorlog doorging; zijn boodschap was misschien zwak, maar bevatte een bittere waarheid[1].
Waarom werden schilderijen gebruikt om de oorlog visueel weer te geven, in plaats van verslagen van soldaten zelf?
Gewone soldaten konden in de loopgraven geen ezels meenemen of onder vuur schilderen. De visuele weergave van het front kwam daarom specifiek toe aan officiële oorlogskunstenaars zoals Nash, die aan de beperkingen van het War Office gebonden waren; soldaten moesten zelf terugvallen op privégeschriften om te vertellen wat ze hadden meegemaakt[1].
Prints van Paul Nash zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Robert Hughes, The Shock of the New, 1980 Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie