Spider

Bourgeois groeide op in Parijs in een appartement boven een galerie waar haar ouders antieke wandtapijten herstelden en verkochten. In het weekend werkte de familie op dezelfde manier in een buitenhuis met atelier^[2]. Al jong ontwierp Bourgeois vervangingen voor ontbrekende of versleten delen van beschadigde tapijten en hielp ze haar moeder — met wie ze zeer close was — ze wassen en herstellen^[2]. Die verbondenheid staat tientallen jaren later centraal in haar uitleg van het spinnenmotief: haar moeder leidde het atelier, was slim en vindingrijk op een manier die Bourgeois met spinnen associeerde, en ze waren, in Bourgeois’ eigen woorden, beste vriendinnen^[1]. De technische vaardigheid met verfstoffen en textiel die ze in haar jeugd in het atelier opdeed, werd later rechtstreeks onderdeel van haar beeldhouwkunst^[1].

De spanningen in het gezin die door Bourgeois’ werk lopen, zijn terug te voeren op een concreet, langdurig verraad: haar vaders verhouding met de inwonende gouvernante van het gezin, die bijna tien jaar bij hen woonde en tegelijk zijn minnares was^[3][1]. Haar moeder kreeg ondertussen een ernstige ziekte die ze voor haar man verborgen hield, en Bourgeois kwam in de positie terecht dat ze haar verzorgde^[3]. Bourgeois beschreef haar moeder als zacht en geduldig tegenover een overheersende, vrouwenverslindende vader die volgens de meesten onmogelijk tevreden te stellen was^[4]. Het waren deze specifieke, benoemde omstandigheden, geen algemeen ongelukkige jeugd, waar Bourgeois decennialang op terugkwam, ook in haar latere Cell-installaties. Ze zei dat die rechtstreeks gingen over gevoelens van verlatenheid, verraad, machteloosheid en verlies uit die periode^[3].

Het grootste deel van haar loopbaan bleef Bourgeois grotendeels onbekend buiten een kleine kring bewonderende vakgenoten. Een overzichtstentoonstelling in 1982 in het Museum of Modern Art in New York, toen ze ongeveer zeventig was, vormde het keerpunt dat haar bredere bekendheid bracht^[4]. Criticus Robert Hughes merkte toen op dat zij mogelijk de minst bekende kunstenaar was die ooit een MoMA-retrospectief kreeg; haar eerdere reputatie was gering vergeleken met tijdgenoten als Louise Nevelson^[5]. Twee ontwikkelingen veranderden dat: het einde van de aanname dat abstractie de enige serieuze weg vooruit voor kunst was, waardoor ruimte ontstond voor haar eigenzinnige laat-surrealistische sculptuur, en de opkomst van feministische kunstkritiek, die in haar werk een langdurige, lichamelijke verbeelding van vrouwelijke ervaring vond^[5]. Ze bleef belangrijk werk maken tot in haar negentiger jaren, waaronder de spinnenbeelden, waar ze pas in haar tachtiger jaren aan begon^[1].