The Plum
National Gallery of Art, Washington D.C.
De Pruim toont een jonge vrouw die alleen aan een klein marmeren cafétafeltje zit. Ze houdt een niet-aangestoken sigaret tussen haar vingers; voor haar staat een in brandewijn geweekte pruim. Ze is in gedachten verzonken en gaat niet in op een toeschouwer of gezelschap. Het model was actrice Ellen Andrée, die Édouard Manet rond 1877 schilderde, toen zijn kunstenaars- en schrijverskring bijeenkwam in La Nouvelle Athènes, een café aan de Place Pigalle dat na de Frans-Pruisische Oorlog het ontmoetingspunt van de groep werd, toen de eerdere kring van Café Guerbois uiteenviel. Vrienden van Manet herinnerden zich dat hij de scène in zijn atelier schilderde met een klein marmeren tafeltje dat hij daar juist voor dit doel bewaarde, hoewel het lijkt alsof de scène rechtstreeks in het café is waargenomen. Het schilderij behoort tot een reeks die tijdgenoten zijn naturalistische serie noemden. Manet maakte deze werken naast schrijvers als Émile Zola en de gebroeders Goncourt, die in dezelfde periode in proza het Parijse caféleven onderzochten. Licht op Andrée’s lijfje, de weerspiegeling ervan in het blauwige marmeren blad en het bierglas ernaast geven het schilderij zijn kenmerkende kleurenspel. Het bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Herkomst
Het schilderij bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Ellen Andrée aan het marmeren tafeltje
Manets model was actrice Ellen Andrée, die rond dezelfde tijd ook voor Degas poseerde. Degas schilderde haar in zijn eigen cafétaferel In een café, ook bekend als De absintdrinkster, dat hij in 1876 buiten La Nouvelle Athènes maakte met graveur Marcellin Desboutin[1]. In De Pruim zit Andrée alleen met een niet-aangestoken sigaret in haar hand, voor de pruim in brandewijn waarnaar het schilderij is genoemd. Ze is verdiept in haar gedachten en poseert niet voor de kijker. Vrienden van Manet vertelden dat hij het schilderij, hoewel het als een waargenomen caféscène oogt, in zijn atelier maakte, waar hij voor precies dit soort compositie een klein marmeren tafeltje bewaarde. Hij werkte daar met het model, niet in La Nouvelle Athènes zelf[1].
La Nouvelle Athènes en de naturalistische kring
Halverwege de jaren 1870 was Manets vaste ontmoetingsplek verschoven van Café Guerbois, aan de huidige Avenue de Clichy, naar La Nouvelle Athènes op de Place Pigalle. De Frans-Pruisische Oorlog droeg bij aan die verandering: de eerdere groep viel uiteen nadat Frédéric Bazille in de strijd was gesneuveld en andere vaste bezoekers uit het centrum van Parijs waren vertrokken[1]. De Pruim behoort tot een reeks die tijdgenoten Manets naturalistische serie noemden. Deze schilderijen verbeeldden hetzelfde sociale en artistieke milieu — het caféleven, modellen, actrices en schrijvers — dat Émile Zola en de gebroeders Goncourt in dezelfde jaren onderzochten in hun naturalistische fictie[1].
De kring van Batignolles
Café Guerbois, waar Manets kring voor de oorlog samenkwam, stond bij buurtbewoners bekend als Artists’ Corner en bij critici als de École des Batignolles. Die naam bleef kleven aan de losse groep schilders en schrijvers die er bijeenkwam[2]. Claude Monet herinnerde zich later dat Manet hem als eerste uitnodigde in het café in Batignolles, waar hij Fantin-Latour, Cézanne, Degas, criticus Edmond Duranty en de jonge Zola ontmoette. Hij beschreef de avonden als boeiende, twistzieke bijeenkomsten die ieders vastberadenheid versterkten en het denken aanscherpten[3]. Tijdgenoten herinnerden zich Manet als de dominante, vaak scherpe stem in die discussies; vooral Degas kon met hem wedijveren in geestigheid, en een tijdgenoot noemde diens kennis onberispelijk[1].
Veelgestelde vragen
Wie is de vrouw in Manets De Pruim?
Het is actrice Ellen Andrée, die in dezelfde periode ook voor Degas poseerde, onder meer voor zijn caféschilderij In een café (De absintdrinkster), gemaakt rond 1876 in dezelfde kring[1].
Is De Pruim naar het leven in een echt café geschilderd?
Het lijkt zo, maar vrienden van Manet herinnerden zich dat hij het in zijn atelier schilderde. Daar gebruikte hij een klein marmeren tafeltje dat hij ervoor bewaarde, in plaats van ter plekke in La Nouvelle Athènes te werken[1].
Waar wordt De Pruim tegenwoordig bewaard?
Het bevindt zich in de National Gallery of Art in Washington, D.C.
Prints van Édouard Manet zijn verkrijgbaar. Bekijk de collectie →
Bronnen
De redactionele tekst is gebaseerd op de volgende bronnen, gecontroleerd aan de hand van het museum en de gegevens over de afbeelding in het publieke domein van dit werk.
- [1] boek Brodskaïa, Nathalia; , Impressionism and Post-Impressionism Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [2] boek Ross King, The Judgment of Paris Gebruikt voor: dit kunstwerk.
- [3] boek Anka Muhlstein, Camille Pissarro Gebruikt voor: dit kunstwerk.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie
