Salome on Settle, The Conductor

In de evangeliën van Matteüs en Marcus danst Salome voor haar stiefvader Herodes tijdens zijn verjaardagsmaal. Op aandringen van haar moeder Herodias vraagt ze als beloning om het hoofd van Johannes de Doper op een schaal. Herodes willigt dit met tegenzin in om een eed na te komen die hij voor zijn gasten had afgelegd^[4]. Wilde’s toneelstuk uit 1891, eerst in het Frans geschreven en later naar het Engels vertaald, verandert de motivatie volledig: Salome verlangt zelf naar Johannes en vraagt pas om zijn hoofd nadat hij haar afwijst. Zo verandert een verhaal over de wraak van een moeder in een verhaal over het gefrustreerde verlangen van een jonge vrouw^[2]. Deze verschuiving van politieke manipulatie naar persoonlijke obsessie bood Beardsley een onderwerp dat bij zijn eigen preoccupaties paste. Zijn illustraties benadrukken het meest verontrustende beeld uit het stuk — Salome in intieme nabijheid van het afgehouwen hoofd — sterker dan de regieaanwijzingen vereisen.

Beardsley werkte met pen en inkt op papier en tekende met het oog op fotomechanische lijnclichédruk, niet op handgravure. Daardoor kon hij in één beeld uiterst fijne, haarlijnachtige lijnen combineren met grote, vlakke zwarte partijen^[3]. Hij ontleende veel aan de vlakke ruimte, decoratieve patronen en asymmetrie van Japanse houtsneden. Ook nam hij expliciet erotisch materiaal over uit Japanse shunga-prenten, die toen onder Europese verzamelaars circuleerden, en gebruikte hij de kronkelende, plantaardige lijn van de Franse symboliek en art nouveau^[3]. Binnen dezelfde opdracht kon zijn aanpak sterk verschillen: sommige tekeningen volgen specifieke momenten in Wildes tekst nauwgezet, terwijl andere, zoals The Toilet of Salome, niet aan één scène kunnen worden gekoppeld en eerder vrije decoratieve reacties op de sfeer van het stuk zijn^[3].

Beardsleys weg naar het Salome-project begon met één tekening die in 1893 in The Studio verscheen. Die maakte genoeg indruk op Wilde om Beardsley de opdracht voor de volledige Engelse editie te bezorgen^[3]. Beardsley had al naam gemaakt met illustraties voor Malory’s Le Morte d’Arthur, een project van meer dan driehonderd illustraties, vignetten en ornamenten dat in de vroege jaren 1890 was besteld en hem voor het eerst als belangrijke boekillustrator vestigde^[1]. Wildes reactie op de voltooide Salome-tekeningen was gemengd. Hij vond dat Beardsleys sterk door Japan beïnvloede art-nouveaustijl ongemakkelijk aansloot bij de meer Byzantijnse sfeer die hij voor zijn tekst had bedacht. Naar verluidt maakte het hem ook ongerust dat de tekeningen op zichzelf zo krachtig waren dat ze zijn tekst dreigden te overschaduwen^[1].