Saint Christopher

Als kind ging Mantegna in de leer bij de schilder Francesco Squarcione, wiens atelier in Padua een van de actiefste van Italië was. Binnen een jaar werd hij toegelaten tot het schildersgilde, een ongebruikelijke prestatie op zo jonge leeftijd^[1]. Op zijn zeventiene vertrok hij om zelfstandig te werken. Padua was in de jaren 1440 en 1450 een centrum van belangstelling voor de klassieke oudheid; Mantegna vestigde er zijn reputatie met archeologische nauwkeurigheid en experimenten in perspectief^[1]. Vanaf 1443 werkte Donatello in de stad aan het hoogaltaar van de Basilica di Sant'Antonio. Van hem leerde Mantegna figuren en draperieën een sculpturaal, bijna uit steen gehouwen gewicht te geven^[1]. Die scholing in harde, sculpturale vorm is te zien in Mantegna's afzonderlijke, staande heiligen, zoals Christopher: hun lichamen ogen als massieve, dragende vormen in plaats van zacht vlees.

Volgens de middeleeuwse legende maakte Christophers verhaal hem tot een van de meest afgebeelde heiligen in de christelijke kunst: een figuur met enorme fysieke kracht die hij nederig inzette door vreemden zonder beloning over water te dragen. Schilders gebruikten hem om schaal en lichamelijke inspanning te tonen: een reusachtige gestalte tegenover een klein kind dat bedrieglijk zwaar is. Men riep hem aan voor bescherming tijdens reizen en plaatste zijn beeltenis op plekken waar reizigers die konden zien, vaak bij kerkdeuren. Men geloofde dat een blik op Christopher de kijker die dag tegen een plotselinge dood zou beschermen. In Padua maakte Mantegna verschillende afbeeldingen van staande heiligen met dezelfde zwaarte en ernst, een stijl die paste bij een figuur die door zijn lichamelijke last werd gekenmerkt.

Mantegna's grootste vroege opdracht was een frescocyclus in de Ovetari-kapel van de Eremitani-kerk in Padua. Hij werkte er vanaf ongeveer 1448 met andere kunstenaars aan en voltooide het grootste deel alleen nadat zijn medewerkers waren overleden of vertrokken. De cyclus vertelde op de kapelmuren de levens van de heilige Jacobus en de heilige Christopher en omvatte een Martyrdom of Saint Christopher, dat lang bewonderd werd om zijn gedurfde perspectief van onderaf^[2][3]. Op 11 maart 1944 trof een verdwaalde geallieerde bom de kerk en verwoestte het grootste deel van de kapel^[4][5]. Twee scènes die jaren eerder voor studie van de muur waren gehaald, overleefden; de rest bleef slechts als fragmenten over. Restauratoren reconstrueerden later één fresco uit meer dan 1.800 teruggevonden verfstukjes, een klein deel van wat verloren was gegaan^[4]. Gombrich noemde het een van de grootste afzonderlijke verliezen voor de kunst tijdens de oorlog^[3]. De tekening in Cleveland is een afzonderlijk, zelfstandig werk en geen onderdeel van die frescocyclus: het onderwerp en de maker zijn dezelfde, maar ze werd omstreeks 1500 gemaakt, tientallen jaren na de fresco's in de Ovetari-kapel en nadat Mantegna Padua had verlaten voor het hof van Gonzaga in Mantua^[6].