Sundown at Yosemite

Bierstadt zag Yosemite voor het eerst in 1863. Vooral de kleine schilderijen die het meest rechtstreeks uit die reis voortkwamen, hebben doorgaans een ander karakter dan de atelierwerken die hij jaren later maakte op basis van foto’s en herinnerde schetsen. Sundown at Yosemite, zelf gedateerd rond 1863, behoort tot die eerdere groep. Bierstadt werkte toen binnen een verheven landschapstraditie die grotendeels uit Europa was overgenomen: een dramatische schaal, sterke lichteffecten en ongerepte wildernis voorgesteld als iets bijna heiligs^[1]. Ongewoon aan een kleine studieschets van een zonsondergang als deze is de lichtkeuze. Veel van Bierstadts beroemdste werk over Yosemite en de Rocky Mountains toont een hoge, heldere zon die door de wolken breekt; een zonsondergang gebruikt juist laag, warm licht dat dezelfde bergvormen verzacht in plaats van ze uit te lichten. Met zijn afmetingen van 30,5 bij 40,6 centimeter is het schilderij bescheiden genoeg om als studie te hebben gediend: een registratie van een bepaald lichteffect, geen compositie voor een tentoonstelling.

Bierstadts loopbaan wordt vaak afgemeten aan zijn grootste schilderijen: tentoonstellingsdoeken op muurschaal, naar verluidt soms zo groot als een vloerkleed van negen bij twaalf voet, die hij in zijn atelier in New York maakte op basis van foto’s, schetsen en materiaal van zijn reizen naar het westen^[2]. Een klein doek als Sundown at Yosemite staat aan het andere uiteinde van dat bereik. Het komt qua formaat dichter bij een studie dan bij een afgerond tentoonstellingsstuk. De vroege datering, in of rond 1863, plaatst het vóór Bierstadt de atelierwerkwijze ontwikkelde waarbij hij herhaaldelijk met dezelfde voorraad bronmateriaal werkte. Die werkwijze bracht in de rest van het decennium zijn grootste en bekendste Yosemite-schilderijen voort. Kleine schilderijen als dit leveren nuttig bewijs van wat Bierstadt ter plekke daadwerkelijk zag en vastlegde, anders dan composities die hij later op afstand van de plaats zelf samenstelde.