











Pieter Codde
In 1637 kreeg Codde de opdracht een schuttersgroepsportret af te maken dat Frans Hals in 1633 was begonnen maar niet wilde voltooien. Codde evenaarde Hals' penseelvoering zo nauwkeurig dat experts nog altijd discussiëren waar de hand van de ene schilder eindigt en die van de andere begint. Het schilderij, De magere compagnie, hangt nu in het Rijksmuseum.

Biografie
Hij werd rond 1599 in Amsterdam geboren en schilderde kleinschalige genrestukken, wachthuisjescènes en portretten in zilvergrijze tonen. Zijn ‘vrolijke gezelschappen’ van elegante jongeren die drinken en muziek maken, hielpen een genre bepalen dat zijn leerlingen Willem Duyster en Jacob Duck voortzetten. Hij stierf in 1678 in Amsterdam.
Tijdlijn
- 1630Schilderde Een gesprek tussen een kunstenaar en een kenner.
- 1631Schilderde Nederlandse cavaliers en hun dames die muziek maken.
- 1639Schilderde Vrolijk gezelschap met gemaskerde dansers.
- 1640Schilderde Portretten van een man, een vrouw en een jongen in een kamer.
- 1659Schilderde Venus rouwend om Adonis.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Waar Pieter Codde te zien is
1 museum wereldwijd.
- 1 werken
Beecroft Art Gallery
Southend-on-Sea, Verenigd Koninkrijk
wo–zo 11:00–17:00, gesloten op maandagen en dinsdagen
Volgende stop
Barok →
Ontdek de kunstenaars en ideeën binnen Barok.
Veelgestelde vragen
Waar staat Pieter Codde om bekend?
Pieter Codde staat bekend om zijn kleinschalige genrestukken, wachthuisjescènes en portretten in zilvergrijze tonen. Ook is hij bekend om zijn ‘vrolijke gezelschappen’ van elegante jongeren die drinken en muziek maken.Wat moet ik weten over de prints van Pieter Codde?
Pieter Codde (1599-1678) was een schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw, bekend om kleine genrestukken en portretten. Hij werkte zijn hele loopbaan in Amsterdam. Zijn schilderijen tonen vaak alledaagse scènes, met nadruk op interieurs en interacties tussen figuren. Hoewel hij vooral als schilder bekend is, werden naar sommige composities prenten gemaakt. Die bieden een manier om zijn werk in een ander medium te ervaren. Codde was zelf geen prentmaker; andere kunstenaars zetten zijn schilderijen om in etsen of gravures. Zulke prenten bereikten een breder publiek en vergrootten zijn bekendheid, maar zijn geen directe reproducties: prentmakers brachten vaak kleine variaties of interpretaties aan. Let bij een prent naar Codde op herkomst en staat, controleer wie de prent maakte en vergelijk die zo mogelijk met het schilderij. Dat geeft meer inzicht in historische context en artistieke waarde.Tot welke stijl of stroming behoorde Pieter Codde?
Pieter Codde (1599-1678) was een Nederlandse schilder uit de barok, die kort voor 1600 in Italië begon en zich daarna door Europa verspreidde. In protestantse landen als Holland werd de barok zo lang mogelijk tegengehouden. De Noord-Europese barok die wel ontstond, legde meer nadruk op realisme in het dagelijks leven dan op de emotionele impact die katholieke landen verkozen. Naast de barok groeide in Frankrijk een classicistische stroming. Een derde stroming was het realisme, verbonden met Caravaggio en veel Nederlandse schilders. Alle drie bleven met aanpassingen tot in de 18e eeuw bestaan. De barok wordt geassocieerd met drama en sterke tooncontrasten. Ze ontwikkelde zich terwijl de Rooms-Katholieke Kerk zich verzette tegen culturele bewegingen die nieuwe religieuze ideeën voortbrachten. De nieuwe kunst moest visueel en emotioneel aanspreken en de katholieke leer helder overbrengen om mensen te beïnvloeden en onderrichten.Welke technieken of materialen gebruikte Pieter Codde?
Pieter Codde (1599-1678) was een Nederlandse genreschilder en portretschilder uit de Gouden Eeuw. Hij werkte vooral met olieverf op doek en paneel. Zijn techniek berustte op zorgvuldige observatie en gedetailleerde weergave. Zijn penseelvoering is glad, met aandacht voor stoffen en texturen. Vaak beeldde hij interieurs af met figuren die alledaagse bezigheden uitvoeren, zoals muziek maken, praten of spelletjes spelen. Zijn palet is meestal ingetogen, met bruin, grijs en zwart, soms aangevuld met helderder accenten om details te benadrukken. Zijn schilderijen hebben vaak een intieme, stille sfeer. Zijn weergave van licht en schaduw draagt daaraan bij. Soms werkte hij samen met Peter Lely en Jan Miense Molenaer, die figuren toevoegden aan zijn architectonische decors. Zijn aanpak weerspiegelt bredere trends in de 17e-eeuwse Nederlandse schilderkunst, met nadruk op realisme en naturalisme.Waar stond Pieter Codde om bekend?
Pieter Codde, een Nederlandse kunstenaar geboren in 1599 in Amsterdam, is bekend om genrestukken en portretten. Hij legde dagelijks leven vast, vaak met kleine groepen in interieurs. Zijn stijl vertoont barokke kenmerken. De barok volgde rond 1600 het maniërisme op en bracht emotie, drama en tooncontrasten. De stroming begon in Italië en verspreidde zich door Europa; in Noord-Europa legde zij vaker nadruk op realisme in het dagelijks leven. Codde kreeg artistieke opleiding van Frans Hals. Zijn schilderijen tonen vaak soldaten, muzikanten en sociale bijeenkomsten. Hij wist texturen van stoffen en details van alledaagse voorwerpen weer te geven. Hij stierf in 1678 in Amsterdam.Wanneer leefde en werkte Pieter Codde?
Pieter Codde werd in 1599 in Amsterdam geboren en stierf daar in 1678. Hij kwam uit een kunstenaarsfamilie; zijn vader Marten Codde was schilder en kunsthandelaar. Codde bracht zijn hele loopbaan door in Amsterdam en werd er in 1628 lid van het Sint-Lucasgilde. Hij is vooral bekend om kleinschalige genrestukken met alledaagse taferelen, zoals vrolijke gezelschappen en wachthuisjescènes. Hij maakte ook portretten en enkele religieuze werken. Zijn stijl kenmerkt zich door aandacht voor detail en zorgvuldige weergave van stoffen en texturen. Hij werd beïnvloed door eerdere Nederlandse schilders als Dirck Hals en Willem Buytewech en beïnvloedde zelf latere kunstenaars, onder wie Pieter Quast. Hij werkte samen met andere kunstenaars, zoals Isaack Elias, die figuren toevoegde aan Coddes architecturale achtergronden.Waar kan ik het werk van Pieter Codde zien?
Schilderijen van Pieter Codde bevinden zich in diverse musea: het Rijksmuseum in Amsterdam, het Mauritshuis en Museum Bredius in Den Haag, Hamburger Kunsthalle, Sinebrychoff Art Museum in Helsinki en Staatliche Kunstsammlungen in Kassel. Ook de Hermitage in Leningrad, Nivaagaards Malerisamlingen in Denemarken en National Gallery of Canada in Ottawa bezitten werk. In Frankrijk is Codde te zien bij de Bibliothèque Nationale, Musée Jacquemart-André en Musée du Louvre in Parijs, en het Musée de Rennes. Andere locaties zijn Narodni Galerie in Praag, Walters Art Gallery in Baltimore en Staatliche Museen in Berlijn. Ongeveer de helft van de 400 schilderijen die aan Codde worden toegeschreven zijn kopieën; sommige zijn ten onrechte als origineel beschouwd. Zulke kopieën vormden een belangrijk deel van de Nederlandse kunstmarkt in de 17e eeuw.Waar kwam Pieter Codde vandaan?
Pieter Codde werd rond 1599 in Amsterdam geboren en bracht zijn hele leven in die stad door, waar hij tot zijn dood in 1678 werkte. Amsterdam was tijdens zijn leven een belangrijk centrum voor kunst en handel. De economische voorspoed liet een grote middenklasse ontstaan, die een belangrijke bron van opdrachten voor kunstenaars werd. De stad was ook een centrum van intellectuele en religieuze vrijheid en trok mensen uit heel Europa aan. Coddes schilderijen tonen vaak het dagelijkse Amsterdamse leven: mensen die muziek maken, dansen of praten. Hij schilderde ook portretten van welgestelde burgers. Zijn werk biedt een waardevol inzicht in het sociale en culturele leven van Amsterdam in de 17e eeuw.Wie werd door Pieter Codde beïnvloed?
Codde werkte in Amsterdam. Hij stond bekend om zijn penseelvaardigheid, levendige figuren en genrestukken. Zijn schilderijen toonden vaak uitbundige muziekgezelschappen of wachtruimten, zoals *Preparation for a Carnival*. Zijn werk had niet de humor van Adriaen van Ostade en Jan Steen. Ostade was een leerling van Frans Hals. Ook Hals' jongere broer Dirk schilderde alledaagse scènes: vrolijke gezelschappen die aten, dansten, naar muziek luisterden of kaart speelden. Voorbeelden zijn *Amusing Party in the Open Air* (1621) en *In Merry Company* (1640). Enkele zonen van Dirk Hals maakten ook naam met vergelijkbare sociale scènes.Wie beïnvloedde Pieter Codde?
Pieter Codde (1599-1678) was een Amsterdamse schilder van genrestukken en portretten. Waarschijnlijk werden Frans Hals en Willem Buytewech hem het sterkst beïnvloed. Zijn vroege werk toont Hals' invloed in de portretstijl: losse penseelvoering en levendige modellen. Codde nam dat over met een ingetogener palet. Buytewech beïnvloedde zijn genrestukken, vooral zijn belangstelling voor de modieuze samenleving. Buytewech schilderde elegante figuren in interieurs; Codde behandelde vergelijkbare onderwerpen en legde nadruk op kleding en omgeving. Ook Coddes belangstelling voor perspectief en ruimtelijke ordening kan op Buytewech teruggaan. Andere mogelijke invloeden zijn Dirck Hals, de jongere broer van Frans, en Adriaen Brouwer.Wie was Pieter Codde?
Pieter Codde (1599-1678) was een Amsterdamse schilder die uitblonk in de genreschilderkunst. Hij stond vooral bekend om zijn vindingrijkheid, vaardige penseelvoering en levendige karakterisering. Hij schilderde feestende muziekgroepen en wachthuisjescènes; *Preparation for a Carnival* geldt als een hoogtepunt. Genrestukken beeldden het dagelijks leven af. Nederlanders gebruikten de term *moderne beelden* voor alledaagse taferelen. Subgenres waren *geselschapje* (vrolijk gezelschap), *buitenpartij* (feest in de openlucht), *cortegaerdje* (wachthuisje), *bordeeltje* (bordeel), *boerenkermis* en *conversatie*. Deze schilderijen bieden intieme inkijkjes in de Nederlandse wereld. Coddes werk mist de humor van Adriaen van Ostade en Jan Steen.Waarom zijn de werken van Pieter Codde vandaag belangrijk?
Pieter Codde (1599-1678) was schilder van genrestukken en portretten in de Nederlandse Gouden Eeuw. Zijn schilderijen bieden inzicht in het middenklasseleven in het 17e-eeuwse Amsterdam, mede dankzij nauwkeurige weergaven van kleding, interieurs en sociale omgang. Die details geven waardevolle informatie over de periode. Zijn vaardigheid blijkt uit de behandeling van licht en textuur. Codde werkte ook samen met kunstenaars als Frans Hals, die figuren schilderde in Coddes A Merry Company (1637). Codde voltooide werken die anderen begonnen waren, zoals het Portrait of a Young Man, mogelijk begonnen door Hals. Kunsthistorici bestuderen zulke samenwerkingen om atelierpraktijken en relaties in de Gouden Eeuw te begrijpen. Zijn schilderijen bevinden zich in grote museumcollecties, zoals het Rijksmuseum en de Hermitage in Sint-Petersburg, waardoor ze toegankelijk blijven voor onderzoekers en publiek. Zijn kunst biedt een venster op de Nederlandse samenleving tijdens grote economische en culturele veranderingen.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Pieter Codde.
- [1] museum Beecroft Art Gallery Gebruikt voor: museumcollecties.
- [2] boek J. Bruyn, B. Haak, S. H. Levie, P. J. J. van Thiel, E. van de Wetering (auth.), A Corpus of Rembrandt Paintings _ Volume II_ 1631–1634 Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [3] boek Tummers, Anna(Editor), Art Market and Connoisseurship : A Closer Look at Paintings by Rembrandt, Rubens and Their Contemporaries Gebruikt voor: biografie.
- [4] boek Beard, Lee, 1973- author, Butler, Adam, author; Van Cleave, Claire, author; Fortenberry, Diane, author; Stirling, Susan, author, Beard, Lee, 1973- author, Butler, Adam, author; Van Cleave, Claire, author; Fortenberry, Diane, author; Stirling, Susan, author - The Art Book_ New Edition, Mini Format Gebruikt voor: biografie.
- [5] boek Ekkart, Rudolf E. O., author, Dutch portraits : the age of Rembrandt and Frans Hals Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [6] boek Author unknown, The Primacy of the Image in Northern European Art, 1400-1700: Essays in Honor of Larry Silver Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [7] boek John Michael Montias, Vermeer and His Milieu _ A Web of Social History Gebruikt voor: biografie.
- [8] boek John Michael Montias, Vermeer and His Milieu _ A Web of Social History Gebruikt voor: biografie.
- [9] boek John Michael Montias, Vermeer and His Milieu _ A Web of Social History Gebruikt voor: biografie.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie








