











Nicolaes Pieterszoon Berchem
Berchem schilderde zonovergoten Italiaanse landschappen zonder, naar onderzoekers denken, ooit in Italië te zijn geweest. Hij maakte zijn mediterrane taferelen geheel op basis van verhalen van andere kunstenaars en zijn eigen verbeelding, maar ze waren overtuigend genoeg om hem de belangrijkste Nederlandse schilder van Italiaanse pastorale onderwerpen te maken.

Biografie
Hij werd in 1622 in Haarlem geboren en kreeg les van zijn vader Pieter Claesz en verschillende andere meesters. Hij was uitzonderlijk productief: ongeveer zevenhonderd schilderijen, meer dan driehonderd tekeningen en vijftig etsen zijn bewaard gebleven. Tot zijn leerlingen behoorden Karel Dujardin, Pieter de Hooch en Jacob Ochtervelt. Hij stierf in 1683.
Tijdlijn
- 1642Werd op zijn 22e lid van het Haarlemse Sint-Lucasgilde en nam meteen drie leerlingen aan, een teken van zijn vroege reputatie. Mogelijk reisde hij rond die tijd met Jan Baptist Weenix naar Italië.
- 1650Maakte op zijn 30e met Jacob van Ruisdael een schilderreis naar het gebied rond Bentheim, bij de Duitse grens. Deze samenwerking beïnvloedde het landschapswerk van beide kunstenaars.
- 1661Verhuisde op zijn 41e van Haarlem naar Amsterdam, waar hij de Italiaanse pastorale taferelen bleef maken die hem tot de belangrijkste Nederlandse schilder in dit genre maakten.
- 1683Stierf op 18 februari in Amsterdam, op 62-jarige leeftijd. Er zijn ongeveer 700 schilderijen, ruim 300 tekeningen en 50 etsen bewaard gebleven. Zijn werk beïnvloedde onder anderen Gainsborough en Watteau.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Waar Nicolaes Pieterszoon Berchem te zien is
10 musea wereldwijd.
8 werkenArt Institute of Chicago
Chicago, Verenigde Staten
ma 11:00–17:00, di gesloten, wo 11:00–17:00, do 11:00–20:00, vr–zo 11:00–17:00 · $32 volwassenen
- 2 werken
Dundee Art Galleries and Museums
Dundee, Verenigd Koninkrijk
1 werkenBeecroft Art Gallery
Southend-on-Sea, Verenigd Koninkrijk
wo–zo 11:00–17:00, gesloten op maandagen en dinsdagen
- 1 werken
Blackburn Museum and Art Gallery
Blackburn, Verenigd Koninkrijk
di–za 11:00–16:45, gesloten zo–ma · Gratis
1 werkenBolton Museum
Bolton, Verenigd Koninkrijk
- 1 werken
Calderdale Metropolitan Borough Council
Halifax, Verenigd Koninkrijk
Volgende stop
Barok →
Ontdek de kunstenaars en ideeën binnen Barok.
Plan je bezoek om werk van Nicolaes Pieterszoon Berchem te zien →
Veelgestelde vragen
Waar staat Nicolaes Pieterszoon Berchem om bekend?
Nicolaes Pieterszoon Berchem geldt als de belangrijkste Nederlandse schilder van Italiaanse pastorale onderwerpen. Hij schilderde zonovergoten Italiaanse taferelen, hoewel hij Italië nooit bezocht.Wat moet ik weten over de prints van Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620–1683) was een Nederlandse schilder en etser uit een kunstenaarsfamilie; zijn vader, Pieter Claesz, was een stillevenschilder. Berchem werkte tijdens de Nederlandse Gouden Eeuw, een periode van grote artistieke productie. Hij staat bekend om zijn italianiserende schilderijen en prenten met pastorale scènes, herders, dieren en klassieke ruïnes. Zijn prenten tonen vaak idyllische landschappen en een geromantiseerd beeld van het Italiaanse platteland. Verzamelaars waren er in de 17e en 18e eeuw dol op; ze droegen bij aan de vraag naar italianiserende kunst in Noord-Europa. In zijn etsen wist Berchem licht en sfeer vaardig te vangen, vaak met een combinatie van etsen en graveren voor verschillende toonwaarden. Zijn prenten geven inzicht in de kunstsmaak en culturele uitwisseling van zijn tijd.Tot welke stijl of stroming behoorde Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620–1683) was een Nederlandse kunstenaar uit de barokperiode (ca. 1600–1700). De barok volgde op het maniërisme; de naam zou afgeleid zijn van het Portugese barocco, ‘misvormde parel’. De term beschrijft kunst vol emotie, dynamiek en drama, vaak met sterke tooncontrasten. De stijl ontwikkelde zich mede door religieuze spanningen in Europa en moest het aanzien van het katholicisme versterken, maar bleef niet beperkt tot religieuze kunst. Barokkunstenaars wilden verhalen helder en realistisch verbeelden. Hun werk is uitbundig en intens, met stevige, geloofwaardige figuren en menselijke drama’s. De stijl erfde beweging en emotie van het maniërisme en ontleende soliditeit, perspectief en klassieke lijnen aan de renaissance. Belangrijke kenmerken zijn het contrast tussen licht en schaduw en de nauwgezette observatie van textuur en detail. In Noord-Europa legde de barok de nadruk op realisme in het dagelijks leven.Welke technieken of materialen gebruikte Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620–1683) was een schilder, tekenaar en etser uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Hij gebruikte verschillende technieken in deze media. Als schilder stond Berchem bekend om zijn gebruik van licht en schaduw om sfeereffecten in pastorale taferelen te creëren. Hij schilderde vaak italianiserende onderwerpen in warme kleuren, met gedetailleerde dieren en figuren. Meestal werkte hij met olieverf op doek. Berchem maakte gedurende zijn loopbaan veel etsen. Daarin keren vaak onderwerpen uit zijn schilderijen terug, zoals pastorale scènes en dierenstudies. Hij gebruikte meerdere zuurbaden op zijn etsplaten om uiteenlopende toonwaarden te bereiken. Daarbij werd de plaat herhaaldelijk in zuur gedompeld en werden bepaalde delen met een afdeklaag tegen verdere inwerking beschermd. Ook wist hij fijne lijnen en details aan te brengen, wat zijn prenten hun verfijnde karakter geeft.Waar stond Nicolaes Pieterszoon Berchem om bekend?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620–1683) was een Nederlandse schilder die bewonderd werd om zijn bijdrage aan de italianiserende stijl. Nederlandse kunstenaars lieten zich daarbij inspireren door Italiaanse landschappen en verwerkten die in hun werk. Berchem reisde zelf nooit naar Italië; hij nam de Italiaanse esthetiek over uit het werk van zijn collega’s. Zijn schilderijen tonen meestal pastorale scènes met herders die vee hoeden in een warme, zonnige sfeer. Zijn vaardigheid in het weergeven van licht en textuur en zijn compositorische talent maakten hem beroemd. Hij gaf ook les en droeg zijn technieken en stijlvoorkeuren over aan veel kunstenaars. Zijn werk was tijdens zijn leven populair en is dat nog steeds; het biedt een inkijk in de artistieke uitwisseling tussen Nederland en Italië tijdens de barok.Wanneer leefde en werkte Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Pieterszoon Berchem was als schilder actief in de middelste decennia van de 17e eeuw. Hoewel de beschikbare bronnen geen specifieke biografische informatie over Berchem bevatten, vermelden ze wel schilderijen van Claude Lorrain, met dateringen per decennium. Werken als Classical Landscape, Landscape with Apollo and Mercury en Erminia and the Shepherds dateren uit de jaren 1660. A Classical Landscape with Cattle Crossing a Stream, View of Delphi en een pastorale voorstelling dateren uit de jaren 1670. Apollo and the Muses on Mount Helion (Parnassus) en Landscape with Ascanius Shooting the Stag of Sylvia dateren uit de jaren 1680. Ongedateerde schilderijen zijn onder meer Italian Landscape, The Campo Vaccino, Rome en Pastoral Capriccio with the Arch of Constantinople.Waar kan ik het werk van Nicolaes Pieterszoon Berchem zien?
Werk van Nicolaes Pieterszoon Berchem is op talrijke plaatsen te zien. In Europa hangen schilderijen in het Hermitage Museum in Leningrad, het Pushkin Museum of Fine Arts in Moskou en de Alte Pinakothek in München. Verschillende Londense instellingen bezitten werk, waaronder de Dulwich College Picture Gallery, de National Gallery en de Wallace Collection. Ook musea in Parijs, zoals het Louvre en de École des Beaux-Arts, hebben werk van Berchem. Andere Europese steden met werken zijn Madrid (Prado), Nancy (Musée des Beaux-Arts) en Oxford (Ashmolean Museum). Buiten Europa is zijn kunst te zien in de National Gallery of Victoria in Melbourne en het Minneapolis Institute of Arts. Ook de National Gallery of Canada in Ottawa bezit enkele werken.Waar kwam Nicolaes Pieterszoon Berchem vandaan?
Nicolaes Pieterszoon Berchem schilderde het Italiaanse plattelandsleven en verwerkte het in zijn werk. Zijn schilderijen tonen vaak boeren, herders, paarden, runderen en schapen; een voorbeeld is *Landscape with Antique Ruins*. Hoewel Berchem Italiaanse taferelen schilderde, was hij Nederlands. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd in 1648 onafhankelijk van Spanje; in die periode bracht handel en bankwezen voorspoed. De protestantse bevolking gaf de voorkeur aan particuliere opdrachten voor portretten, genrestukken, stillevens en wat men „landschappen” noemde: geen geïdealiseerde renaissanceachtige decors, maar afbeeldingen van specifieke plaatsen. Berchem was een van de vele kunstenaars die aan deze vraag voldeden. Andere kunstenaars uit die tijd zijn Frans Hals, die mensen uit de middenklasse schilderde, de landschapsschilders Aelbert Cuyp en Jacob van Ruisdael, en Jan van de Capelle, die zijn hele leven in Amsterdam woonde.Wie werd door Nicolaes Pieterszoon Berchem beïnvloed?
Nicolaes Pieterszoon Berchem, een schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw, beïnvloedde veel kunstenaars met zijn italianiserende stijl. Hij staat bekend om pastorale scènes met herders, dieren en mythologische figuren. Tot zijn leerlingen behoorden Karel Dujardin, Adriaen van de Velde en Pieter de Hooch. Zij namen elementen van Berchems stijl over, vooral zijn gebruik van licht en zijn weergave van landelijke taferelen. Dujardin schilderde bijvoorbeeld ook italianiserende onderwerpen met boeren en vee. Van de Velde werd bekend om zijn vaardigheid in het schilderen van dieren, die hij waarschijnlijk bij Berchem ontwikkelde. De Hooch is vooral bekend om zijn huiselijke interieurs, maar ook zijn buitencomposities tonen enige invloed van Berchem. Naast zijn rechtstreekse leerlingen had Berchem bredere invloed op de Nederlandse kunst. Zijn stijl droeg bij aan een mode voor zuidelijk geïnspireerde onderwerpen, die in de 17e en 18e eeuw voortduurde. Veel kunstenaars bestudeerden en volgden zijn composities en technieken om de idyllische kwaliteiten van het Italiaanse landschap vast te leggen.Wie beïnvloedde Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620-1683) kwam uit een kunstenaarsfamilie. Zijn vader, Pieter Claesz, was een stillevenschilder in Haarlem. Volgens sommige bronnen studeerde Berchem bij zijn vader; andere bronnen noemen Jan van Goyen, Claes Cornelisz Moeyaert, Pieter de Grebber en Jan Wils als zijn leermeesters. Karel van Manders *Schilder-Boeck* (1604) is een belangrijke bron over vroege Nederlandse kunstenaars en heeft mogelijk Berchems artistieke vorming beïnvloed. Zijn stijl toont de invloed van verschillende Italianiserende Nederlandse schilders. Kunstenaars als Jan Both en Bartholomeus Breenbergh schilderden Italianiserende pastorale landschappen, die een populair genre werden. Berchem reisde nooit naar Italië, maar wist in zijn schilderijen, tekeningen en prenten toch een geïdealiseerd beeld van het Italiaanse landschap vast te leggen. Zijn gebruik van licht en atmosferische effecten en zijn onderwerpen, zoals herders en grazende dieren, laten zien hoezeer deze eerdere kunstenaars zijn werk beïnvloedden.Wie was Nicolaes Pieterszoon Berchem?
Nicolaes Berchem was een Nederlandse kunstenaar die het Italiaanse plattelandsleven schilderde. Zijn werken tonen vaak boeren, herders, paarden, runderen en schapen. Een voorbeeld is *Landscape with Antique Ruins*. Berchems schilderijen geven een aangenamer beeld van het Italiaanse leven dan die van kunstenaars die zich richtten op antieke ruïnes, ingestorte gebouwen en bedelaars. Ook Jan Both schilderde Italiaanse taferelen en werkte vaak samen met zijn broer, die figuren aan Jans landschappen toevoegde. Jan Both richtte zich vooral op kleur- en lichteffecten, zoals te zien is in zijn *Evening Landscape* uit het begin van de zeventiende eeuw. Berchem en Both vertegenwoordigen de bijzondere belangstelling van Nederlandse schilders uit die tijd voor Italiaanse onderwerpen.Waarom zijn de werken van Nicolaes Pieterszoon Berchem vandaag belangrijk?
Nicolaes Pieterszoon Berchem (1620–1683) was een schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw, bekend om zijn italianiserende pastorale scènes. Die waren tijdens zijn leven populair en bleven dat eeuwenlang. Zijn belang berust op verschillende factoren. Hij was een productief en vaardig kunstenaar en maakte een groot aantal schilderijen, tekeningen en etsen. Zijn invloedrijke italianiserende stijl werd door veel kunstenaars nagevolgd, wat de populariteit ervan in Nederland hielp verspreiden. Ook was Berchem een invloedrijke leermeester. Hij onderwees veel leerlingen die zelf succesvolle kunstenaars werden, onder wie zijn zoon Nicolaes Berchem de Jongere, Karel Dujardin en Jan Weenix. Zijn atelierpraktijk hielp een nieuwe generatie Nederlandse schilders vormen. Ten slotte bieden zijn werken waardevol inzicht in de kunstsmaak en culturele waarden van de Nederlandse Gouden Eeuw. Zijn schilderijen weerspiegelen de Nederlandse fascinatie voor Italië en het platteland en de belangstelling van die tijd voor vrije tijd, handel en sociale status.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Nicolaes Pieterszoon Berchem.
- [1] museum Liechtenstein Museum Gebruikt voor: museumcollecties.
- [2] museum Weston Park Gebruikt voor: museumcollecties.
- [3] museum Royal Pump Rooms Gebruikt voor: museumcollecties.
- [4] museum Bolton Museum Gebruikt voor: museumcollecties.
- [5] museum Royal Cornwall Museum Gebruikt voor: museumcollecties.
- [6] museum Musées Nationaux Récupération Gebruikt voor: museumcollecties.
- [7] wetenschappelijk The Editors of Encyclopaedia Britannica, Nicolaes Pietersz Berchem | Dutch Painter, Landscapes, Genre Scenes Gebruikt voor: biografie.
- [8] boek Victoria Charles, Baroque Art Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
- [9] museum Nicolaes Berchem (Getty Museum) Gebruikt voor: biografie.
- [10] museum Nicolaes Berchem - Rest - The Metropolitan Museum of Art Gebruikt voor: museumcollecties.
- [11] museum Nicolaes Pietersz Berchem | National Gallery of Art Gebruikt voor: biografie.
- [12] museum Nicolaes Pietersz Berchem - Rijksmuseum Gebruikt voor: biografie.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie








