Han van Meegeren

Han van Meegeren is vooral bekend om zijn kunstvervalsingen, eerder dan om zijn oorspronkelijke werken. Zijn beroemdste vervalsing is *The Supper at Emmaus*, een schilderij dat hij in de stijl van Johannes Vermeer maakte. In de jaren 1930 besteedde Van Meegeren zes jaar aan het vervolmaken van zijn vervalsingstechniek. Hij kocht 17e-eeuws doek en pigmenten en gebruikte bakeliet als bindmiddel om het uiterlijk van een oud olieverfschilderij na te bootsen. Daarna "bakte" hij het schilderij om craquelé te vormen. De compositie was gebaseerd op Caravaggio’s *Supper at Emmaus*. Vermeerkenner Abraham Bredius verklaarde *The Supper at Emmaus* in 1937 tot een echte Vermeer. Het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam kocht het. Van Meegerens vervalsingen werden na de Tweede Wereldoorlog nog beruchter. Hij werd gearresteerd omdat hij een Vermeer, *Christ and the Woman Taken in Adultery*, had verkocht aan de Duitse bankier Alois Miedl, die het vervolgens aan Hermann Göring verkocht. Om een aanklacht wegens collaboratie te voorkomen, bekende Van Meegeren dat hij het schilderij en verschillende andere "Vermeers" en "Pieter de Hoochs" had vervalst. Onder toezicht schilderde hij zelfs nog een valse Vermeer, *The Twelve-Year-Old Jesus at the Temple*. Hoewel hij aanvankelijk als held werd gezien omdat hij de nazi’s had misleid, werd hij al snel aangeklaagd voor fraude en vervalsing.

Han van Meegeren (1889-1947) wordt nu herinnerd als een kundig kunstvervalser. Hoewel hij prenten maakte, staat hij vooral bekend om zijn valse schilderijen die aan meesters uit de Nederlandse Gouden Eeuw werden toegeschreven. In 1937 werd zijn schilderij *Christ and the Disciples at Emmaus* begroet als een herontdekte Johannes Vermeer. Belangrijke figuren uit de Nederlandse kunstwereld verklaarden het werk authentiek, onder wie Dr A. Bredius, een bekende deskundige op het gebied van Nederlandse schilderkunst. Ook Dr A.B. de Vries, directeur van het Mauritshuis, Dr G. Knuttel Wzn, directeur van het Haags Gemeentemuseum, en D. Hannema, directeur van het Boijmans Museum, steunden de toeschrijving. Critici noemden het een meesterwerk. Het Boijmans Museum kocht het voor 540.000 gulden. Van Meegeren vervalste ook *The Last Supper*, dat in 1941 verscheen. D.C. Röell, directeur van het Stedelijk Museum Amsterdam, Dr A.F.E. van Schendel en Dr C.M.A.A. Lindeman, directeuren van het Rijksmuseum, en opnieuw Hannema schreven het aan Vermeer toe. Technische deskundigen, waaronder Dr A.M. de Wild, bevestigden dat verf en doek uit de 17e eeuw stamden. Na de Tweede Wereldoorlog bekende Van Meegeren de vervalsingen. Hij schilderde zelfs een "Johannes Vermeer" onder politietoezicht. In 1947 werd hij veroordeeld.

Han van Meegeren wordt niet met een bepaalde kunststroming verbonden. Hij staat vooral bekend als een kundig kunstvervalser. Hij imiteerde met succes de stijlen van verschillende kunstenaars, met name Johannes Vermeer en Pieter de Hoogh. Zijn beroemdste vervalsing was *Christ and the Disciples at Emmaus*, dat aanvankelijk door vooraanstaande kunstkenners, onder wie Dr A. Bredius, aan Vermeer werd toegeschreven. Zijn vervalsingen misleidden belangrijke figuren uit de Nederlandse kunstwereld, waaronder directeuren van grote musea zoals het Mauritshuis, Haags Gemeentemuseum en Boijmans Museum. Deze deskundigen prezen en kochten zijn werken in de overtuiging dat het echte oude Nederlandse schilderijen waren. Doordat Van Meegeren de technieken en materialen van 17e-eeuwse meesters overtuigend kon nabootsen, wist hij zowel verzamelaars als deskundigen te misleiden. Het schandaal rond zijn vervalsingen riep vragen op over de authenticatiemethoden van kunstkenners en de mogelijke kwetsbaarheid van de Nederlandse kunstmarkt.

Van Meegerens technieken vormden een ingewikkeld proces om zijn vervalsingen oud te laten lijken. Hij begon met een oud doek, vaak afkomstig van een minder belangrijk schilderij uit die periode waarvan de verf was verwijderd. Vervolgens bracht hij een met loodwit bereide grondlaag aan, waarmee hij de ondergrond van de 17e-eeuwse Nederlandse meesters nabootste. Van Meegeren mengde zijn eigen verf, wreef pigmenten in olie en voegde soms ingrediënten toe om droogtijd en textuur te beïnvloeden. Om craquelé, de fijne barstjes in oude verf, na te bootsen, gebruikte hij verschillende methoden. Eén daarvan was het aanbrengen van de verflaag met een mengsel van fenolformaldehydehars, waarna hij het voltooide schilderij bakte om het oppervlak te verharden en een netwerk van barsten te maken. Na het bakken rolde hij het doek over een cilinder om de barsten te versterken. Tot slot wreef hij Oost-Indische inkt in het craquelé om eeuwenlang opgehoopt vuil na te bootsen en zo de illusie van een oud schilderij te voltooien.

Han van Meegeren (1889-1947) was een Nederlandse schilder en kunstvervalser. Hoewel hij als schilder enig succes had, voelde hij zich miskend. Hij staat vooral bekend om zijn kundige vervalsingen van schilders uit de Nederlandse Gouden Eeuw, met name Johannes Vermeer en Pieter de Hooch. Zijn succesvolste vervalsing was *The Supper at Emmaus*, dat kunstkenner Abraham Bredius in 1937 als een echte Vermeer begroette. Het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam kocht het voor een groot bedrag. Er volgden andere vermeende Vermeers, gekocht door verzamelaars en musea, soms om verkoop aan de binnenvallende Duitse troepen te voorkomen. Na de Tweede Wereldoorlog werd Van Meegeren wegens collaboratie gearresteerd omdat hij een Vermeer aan Hermann Göring had verkocht. Om een lange gevangenisstraf te vermijden, bekende hij de vervalsing en demonstreerde hij zijn techniek door in hechtenis *Jesus among the Doctors* te schilderen. Hij werd in 1947 wegens vervalsing veroordeeld, maar overleed kort daarna.

Han, of Henricus Antonius, van Meegeren werd geboren in 1889 en overleed eind 1947. Hij was vanaf het begin van de jaren 1920 actief als kunstvervalser, maar had al op school belangstelling gekregen voor de Nederlandse oude meesters. Zijn vader stond erop dat hij architect zou worden. In 1913 brak Van Meegeren zijn architectuurstudie echter na zes jaar af en schreef hij zich in aan de Art Academy in Den Haag om schilder te worden. Hij verliet de Art Academy in 1914. In 1932 verhuisde hij naar Zuid-Frankrijk, waar hij zijn technieken vervolmaakte. Na zes jaar voorbereiding begon hij aan zijn meesterwerk van vervalsing, *The Supper at Emmaus*. Eind mei 1945, kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd hij in Holland gearresteerd als verdachte van collaboratie. Hij werd aangeklaagd voor fraude en kunstvervalsing en in oktober 1947 in Amsterdam berecht. Eind 1947 overleed hij aan een hartaanval, kort voordat zijn straf zou ingaan.

Van Meegerens vervalsingen waren zo overtuigend dat veel ervan in belangrijke collecties terechtkwamen. Het Boijmans Museum kocht *Christ and the Disciples at Emmaus* voor 540.000 gulden. D.G. van Beuningen voegde *The Last Supper* voor 1.600.000 gulden aan zijn privécollectie toe. Nadat Van Meegeren in 1947 was ontmaskerd, zullen deze werken niet meer zijn tentoongesteld. Voor schilderijen van kunstenaars die hij vervalste, kunt u het Rijksmuseum Vincent van Gogh in Amsterdam of het Rijksmuseum Kröller-Müller in Otterlo bezoeken. Ook het Boston Museum of Fine Arts, Chicago Art Institute, Cleveland Museum of Art en Metropolitan Museum of Art in New York bezitten relevante werken. Andere musea zijn de National Gallery in Washington, D.C., en het Philadelphia Museum of Art.

Han van Meegeren was Nederlands. Hij werd geboren in 1889 en volgde een schildersopleiding in Den Haag. Na het afbreken van zijn architectuurstudie schreef hij zich in 1913 in aan de Art Academy. Hij had vroeg succes en won een prijs voor een schilderij van het interieur van de Laurenskerk in Rotterdam. Ondanks aanvankelijke vraag naar zijn portretten wezen critici zijn werk af als weinig oorspronkelijk. Tegen de jaren 1920 richtte hij zich op vervalsing. Hij werd bedreven in het maken van werken in de stijl van Nederlandse oude meesters met materialen die authentiek waren voor die periode. In 1945, na de Tweede Wereldoorlog, werd hij gearresteerd omdat hij een vermeende Vermeer had verkocht aan de Duitse bankier Alois Miedl, die het vervolgens aan Hermann Göring verkocht. Om een aanklacht wegens collaboratie met de nazi’s te vermijden, bekende Van Meegeren dat het schilderij, Christ and the Woman Taken in Adultery, een vervalsing was. Ook gaf hij toe verschillende andere "Vermeers" en "de Hooghs" te hebben vervalst die sinds 1937 waren opgedoken. Onder politietoezicht schilderde hij nog een valse Vermeer om zijn vaardigheid te bewijzen. De aanvankelijke aanklachten wegens collaboratie werden ingetrokken. Vervolgens werd hij in 1947 berecht voor fraude en vervalsing en tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld. Hij overleed voordat hij zijn straf kon uitzitten.

Han van Meegeren beïnvloedde niet zozeer kunstenaars als dat hij deskundigen misleidde. Hij staat bekend om zijn vervalsingen van schilders uit de Nederlandse Gouden Eeuw, vooral Johannes Vermeer. In 1937 verklaarde de Nederlandse kunstkenner Abraham Bredius *Christ and the Disciples at Emmaus* tot een echte Vermeer. Andere gezaghebbende personen, waaronder directeuren van het Mauritshuis, Haags Gemeentemuseum en Boijmans Museum, steunden die toeschrijving. Ook kunstcritici prezen het werk. *The Last Supper*, dat in 1941 verscheen, werd eveneens aan Vermeer toegeschreven door museumdirecteuren van het Stedelijk Museum Amsterdam en Rijksmuseum en door deskundigen die bevestigden dat verf en doek uit de zeventiende eeuw stamden. Op grond van die authenticatie kochten vooraanstaande collecties de schilderijen voor grote bedragen. Het Boijmans Museum kocht *Christ and the Disciples at Emmaus* voor 540.000 gulden, terwijl *The Last Supper* voor 1.600.000 gulden aan een privécollectie werd toegevoegd. Het schandaal legde de feilbaarheid van kunsttoeschrijving bloot en riep zorgen op over de Nederlandse kunsthandel. Na Van Meegerens veroordeling in 1947 beweerden sommigen dat zij altijd al een vervalsing hadden vermoed. Vóór zijn bekentenis hadden echter weinigen die twijfels geuit.

De artistieke invloeden op Han van Meegeren zijn ingewikkeld. Hij staat vooral bekend om zijn vervalsingen van schilders uit de Nederlandse Gouden Eeuw, met name Johannes Vermeer. Kunsthandelaar en criticus H. P. Bremmer speelde een rol in zijn vroege loopbaan. Bremmer bood zowel steun als scherpe kritiek, wat volgens sommigen aan Van Meegerens latere wrok tegen de kunstwereld bijdroeg. Naast Vermeer lijkt hij inspiratie te hebben gevonden bij andere kunstenaars uit die periode, waaronder Frans Hals en Pieter de Hooch. Net als Vermeer specialiseerden die schilders zich in genrevoorstellingen en huiselijke interieurs. Ook lijkt Van Meegeren naar Gerard ter Borch, Gabriel Metsu en Eglon van der Neer te hebben gekeken.

Han van Meegeren (1889-1947) was een Nederlandse kunstvervalser. Hoewel hij als schilder enig succes had, werd hij berucht door zijn bijzonder overtuigende imitaties van meesters uit de Nederlandse Gouden Eeuw, vooral Johannes Vermeer en Pieter de Hooch. Zijn vervalsingen misleidden vooraanstaande kunstkenners en verzamelaars. In 1937 verklaarde Vermeerkenner Abraham Bredius *Christ and the Disciples at Emmaus* authentiek. Het Boijmans Museum kocht het voor een groot bedrag. Ook *The Last Supper*, dat in 1941 verscheen, werd door deskundigen aan Vermeer toegeschreven. Na de Tweede Wereldoorlog werd Van Meegeren gearresteerd omdat hij een vermeende Vermeer, *Christ and the Woman Taken in Adultery*, aan Hermann Göring had verkocht. Nederlandse cultuurgoederen aan de vijand verkopen gold als collaboratie, een ernstig misdrijf. Om straf te ontlopen, bekende hij dat het schilderij een vervalsing was, een van verschillende die hij had gemaakt. Als bewijs schilderde hij *The Twelve-Year-Old Jesus at the Temple* onder toezicht. Hoewel de aanklacht wegens collaboratie verviel, werd hij in 1947 berecht voor fraude en vervalsing. Deskundigen stelden vast dat zijn schilderijen moderne materialen bevatten, waaronder bakeliet. Hij kreeg een jaar gevangenisstraf, maar overleed kort daarna. Zijn vervalsingen blijven fascineren: in 1995 werd er in Parijs een geveild voor een bedrag dat de prijs van een gewone kopie ver overtrof.

De vervalsingen van Van Meegeren zijn belangrijk omdat ze de feilbaarheid van kunstkennis en de mogelijkheden tot misleiding op de kunstmarkt blootlegden. Zijn zaak riep zorgen op over de integriteit van de Nederlandse kunsthandel en haar internationale reputatie. In 1945 bekende hij dat verschillende schilderijen die aan Vermeer en de Hoogh werden toegeschreven, door hem waren gemaakt. Daaronder waren Christ and the Disciples at Emmaus, gekocht door het Boijmans Museum voor 540.000 gulden, en The Last Supper, dat de Rotterdamse havenbaron D.G. van Beuningen voor 1.600.000 gulden aan zijn privécollectie toevoegde. Vooraanstaande Nederlandse kunstkenners hadden deze werken authentiek verklaard, waaronder directeuren van het Mauritshuis, Haags Gemeentemuseum, Stedelijk Museum Amsterdam en Rijksmuseum. De onthulling dat deze deskundigen waren misleid en vooraanstaande collecties vervalsingen hadden gekocht, veroorzaakte ontzetting. De autoriteiten maakten zich zorgen over het voorkomen van toekomstige misleiding. Het vermogen van Van Meegeren om de stijl en materialen van zeventiende-eeuwse meesters overtuigend na te bootsen, en zelfs onder politietoezicht een "Vermeer" te schilderen, liet zien hoe moeilijk echte kunst van vervalsingen te onderscheiden is. De affaire leidde tot kritisch onderzoek van toeschrijvingsmethoden en de rol van deskundigen in de kunstwereld.