Godfried Schalcken

• Diana and Her Nymphs in a Clearing

  Leiden Collection

  New York City, Verenigde Staten

  10 werken

  

  Museumgegevens
• 

  Liechtenstein Museum

  Vienna, Oostenrijk

  3 werken

  

  MuseumgegevensKaart
• 

  Metropolitan Museum of Art

  New York City, Verenigde Staten

  1 werken

  zo–di, do 10:00–17:00; vr–za 10:00–21:00; gesloten wo · Volwassenen $30, studenten $17 (inwoners van NY betalen naar keuze)

  MuseumgegevensKaart
• 

  National Gallery of Armenia

  Yerevan, Armenië

  1 werken

  MuseumgegevensKaart
• 

  Weston Park

  Weston-under-Lizard, Verenigd Koninkrijk

  1 werken

  Verschilt per maand; The Rose Paterson Art Gallery is dagelijks open van 11:00–16:00 · £13 volwassenen (park en tuinen), £19.50 volwassenen (huis, park en tuin)

  MuseumgegevensKaart

Plan je bezoek om werk van Godfried Schalcken te zien →

• Waar staat Godfried Schalcken om bekend?+

  Godfried Schalcken^[11] staat bekend om zijn meesterschap in kunstlicht, waardoor hij na Gerrit Dou de beroemdste specialist in dit genre werd. Hij schilderde terwijl hij door een klein gat keek naar een donkere kamer waarin een kaars zijn onderwerp belichtte, en maakte zo nachtstukken met een buitengewone intimiteit.
• Wat is het beroemdste werk van Godfried Schalcken?+

  Het is moeilijk één ‘beroemdste’ werk van Godfried Schalcken^[11] aan te wijzen, omdat roem subjectief is en door de tijd heen verandert. Hij staat echter bekend om zijn genrestukken en portretten, vooral die met kaarslicht. Zijn vaardigheid in het weergeven van nachtscènes en kunstmatige lichtbronnen onderscheidde hem van veel tijdgenoten. Hij schilderde vaak scènes bij kaarslicht, lamplicht of gloeiende sintels, met een dramatisch contrast tussen licht en schaduw. Deze techniek, nachtstuk genoemd, werd kenmerkend voor zijn stijl. Zonder specifieke titels of nadere informatie is het lastig één onbetwist werk aan te wijzen dat qua bekendheid alle andere overtreft. Zijn schilderijen met kaarslicht vormen echter een belangrijk deel van zijn oeuvre en zijn bijdrage aan de Nederlandse schilderkunst van de Gouden Eeuw.
• Wat moet ik weten over de prints van Godfried Schalcken?+

  Godfried Schalcken^[11] (1643–1706) maakte deel uit van een bloeiende Nederlandse kunstmarkt met particuliere aankopen en verkopen en veilingen. Goed geordende collecties op papier waren gangbaar; verzamelaars bewaarden die in grote portefeuilles en kunstboeken. Ze bevatten vaak prenten van Duitse en Italiaanse kunstenaars uit de 16e en 17e eeuw, naast recente mezzotinten. Kennerschap was niet altijd op empirische waarneming gebaseerd. Verzamelaars stelden soms kwaliteit boven nauwkeurige toeschrijving. Op veilingen konden deskundigen twijfels over echtheid verbergen om de verkoopprijs te maximaliseren. Het was gebruikelijk een werk in de stijl van een beroemde kunstenaar diens naam te geven, ook wanneer het atelierwerk of een latere kopie was.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Godfried Schalcken?+

  Godfried Schalcken^[11] was een Nederlandse schilder die in de late barokstijl werkte. De barok ontstond rond 1600, volgde op het maniërisme en duurde tot ongeveer 1750. De stijl wordt verbonden met dynamiek, emotie en drama door tonale contrasten. Hij ontstond in Italië en verspreidde zich over Europa. Barokkunst nam afstand van geïdealiseerde figuren en toonde realistische mensen en situaties, vaak met gewone mensen als model. Energiek opgebouwde composities vervingen rustgevende harmonie. De kunst was direct en dramatisch en bedoeld om verhalen helder te vertellen. Hoewel de barok de grootste invloed had in katholieke landen, stuitte zij op weerstand in protestantse landen zoals Holland en Groot-Brittannië. De Noord-Europese barok legde vaker de nadruk op het alledaagse leven en minder op de emotionele werking die in katholieke landen werd nagestreefd.
• Welke technieken of materialen gebruikte Godfried Schalcken?+

  Godfried Schalcken^[11] was een schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Net als andere barokschilders gebruikte hij specifieke technieken. Schilders uit de zeventiende eeuw beperkten hun palet doorgaans tot kleuren die geschikt waren voor het deel waaraan ze werkten. Sommige technieken begonnen met een reflecterende witte grondlaag. De onderschildering kon een grijstintenversie van het eindbeeld zijn. Een geavanceerdere methode gebruikte een ondertekening om contouren en donkere delen op de witte grond vast te leggen, met daarover een dunne, transparante imprimatura. Zo bleef de tekening zichtbaar en ontstond een middentoon. Daarna konden highlights met witte verf worden aangebracht. Kleur kwam in dunne transparante glacislagen, zodat de onderschildering de vormen bepaalde. Lichte partijen ontstonden met een dunne laag lokale kleur over de witte onderschildering; donkere tonen vereisten meerdere lagen om de ondertekening te bedekken en de juiste lokale kleur op te bouwen. Een andere techniek gebruikte impasto-witte highlights: eerst werd het oppervlak met een midden- of donkere toon gekleurd en het beeld met wassingen als onderschildering opgebouwd; de highlights kregen vervolgens dikke impasto witte verf. Zo kon het beeld zich tijdens de opbouw ontwikkelen en was extreem clair-obscur mogelijk.
• Waar stond Godfried Schalcken om bekend?+

  Godfried Schalcken^[11] (1643–1706) was een Nederlandse schilder van genrestukken en portretten. Hij werd geboren in Made, Noord-Brabant. Hij studeerde bij Samuel van Hoogstraten in Dordrecht en later bij Gerard Dou in Leiden. Dous invloed blijkt uit Schalckens nauwgezette techniek en voorkeur voor kleinschalige huiselijke onderwerpen. Hij onderscheidde zich door zijn vernieuwende gebruik van licht, vooral in nachtelijke scènes bij kaarslicht, waarmee hij veel aandacht trok. Hij verbleef enige tijd in Londen en schilderde daar portretten van Willem III. Zijn werk omvat ook Bijbelse en mythologische onderwerpen, vaak met dezelfde aandacht voor detail en lichtwerking als zijn genrestukken. Zijn vermogen subtiele licht- en schaduweffecten vast te leggen, samen met zijn verfijnde penseelvoering, maakte hem in zijn tijd een veelgevraagd kunstenaar.
• Waar kan ik het werk van Godfried Schalcken zien?+

  Schilderijen van Godfried Schalcken^[11] zijn in verschillende Europese musea te vinden. De Staatliche Kunstsammlungen in Dresden bezit The Adoration of the Magi en The Exposing of Moses. Het Hermitage Museum in Leningrad (nu Sint-Petersburg) heeft The Deposition, Esther Before Ahasuerus, Four Putti and Two Dogs en The Holy Family in Egypt. Het Städelsches Kunstinstitut in Frankfurt am Main bezit Landscape with Pyramus and Thisbe. De Niedersächsische Landesgalerie in Hannover heeft The Inspiration of the Lyric Poet. De Staatliche Kunsthalle in Karlsruhe bezit The Holy Family with St. John Holding a Cross en de Staatliche Kunstsammlungen in Kassel Nymph, Satyr, Faun, and Cupids. In Madrid bezit het Prado Apollo and the Muses on Parnassus, Landscape with Buildings, Landscape with St. Jerome, Meleager and Atalanta Hunting, St. Cecilia en The Triumph of David. In Moskou heeft het Pushkin Museum of Fine Arts The Continence of Scipio en Landscape with Hercules and Cacus.
• Waar kwam Godfried Schalcken vandaan?+

  De herkomst van Godfried Schalcken^[11] is niet helemaal duidelijk. Hij wordt doorgaans als Nederlands beschouwd; de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden kreeg in 1648 officiële erkenning van haar onafhankelijkheid van Spanje. Wereldhandel en bankwezen brachten welvaart voor de overwegend protestantse bevolking, die kerkelijke kunst grotendeels afwees ten gunste van particuliere opdrachten voor portretten, genrestukken, stillevens en zogenoemde „historieschilderkunst”, waaronder religieuze onderwerpen. Schalckens geboorteplaats wordt echter vaak genoemd als Made (nu deel van Drimmelen) in Noord-Brabant. Deze streek had een ingewikkelde band met de Republiek. Terwijl de noordelijke Nederlanden overwegend protestants waren, was Noord-Brabant een grensgebied met grotendeels katholieke bevolking. Het kwam pas aan het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw onder Nederlands gezag; katholieken mochten alleen in particuliere huizen en niet in openbare ruimten hun geloof belijden. Mogelijk verhuisde Schalckens familie vroeg in zijn leven naar Dordrecht in Holland.
• Wie werd door Godfried Schalcken beïnvloed?+

  Godfried Schalckens invloed is te volgen tot in de achttiende en negentiende eeuw. Verschillende kunstenaars reageerden op zijn schilderijen; Antoine Watteau (1684-1721) maakte bijvoorbeeld tekeningen naar werk van Schalcken. Alexis Grimou (1678-1733) nam Schalckens opvatting van grote, afzonderlijke figuren over. In zijn zelfportret uit 1721 nam Grimou de houdingen over van personages als de Jolly Toper en Jonker Ramp. Later in de jaren 1700, toen Schalckens schilderijen in Frankrijk bekender werden, verdiepte Jean-Honoré Fragonard (1732-1806) zich directer in het werk van de Nederlandse schilder. Fragonard nam Schalckens penseelvoering over, vooral in zijn reeks van vijftien fantasieportretten uit 1768 tot 1772. Hij bouwde vormen op uit overlappende verflagen en liet afzonderlijke streken ongemengd voor sterke contrasten. In zijn studie uit 1990 beschouwde Claus Grimm Schalckens manier van schilderen als eigenzinnig en richtte hij vergelijkingen op latere schilders. Grimm noemde Schalcken een voorloper van Manet en een aankondiging van Paul Cézannes schilderwijze, en verbond hem ook met Courbet, Leibl en Van Gogh.
• Wie beïnvloedde Godfried Schalcken?+

  Godfried Schalcken^[11] studeerde in Dordrecht bij Samuel van Hoogstraten. Vervolgens werkte hij ongeveer van 1662 tot 1667 in het Leidse atelier van Gerard Dou. Dous invloed op Schalcken is duidelijk. Dou was een van de succesvolste schilders in Leiden en specialiseerde zich in kleine, uiterst verfijnde genrestukken. Schalcken nam een vergelijkbare aanpak over; zijn vroege werk lijkt sterk op dat van Dou. Toch ontwikkelde hij ook een eigen stijl. Hij was bijzonder geïnteresseerd in de effecten van kunstlicht en maakte verschillende schilderijen bij kaars- of lamplicht. Mogelijk liet hij zich inspireren door de Delftse kunstenaars Egbert van der Poel, specialist in nachtstukken, of Pieter de Hooch, die in de jaren 1650 in Delft werkte. Schalckens belangstelling voor licht kan ook wijzen op invloed van de Utrechtse caravaggisten.
• Wie was Godfried Schalcken?+

  Godfried Schalcken^[11] (1643–1706) was een Nederlandse schilder, bekend om zijn genrestukken en portretten. Hij werd geboren in Made, Noord-Brabant. Hij studeerde bij Samuel van Hoogstraten in Dordrecht en later bij Gerard Dou in Leiden. Dous nadruk op verfijnde details had een blijvende invloed op Schalckens stijl. Zijn werk toont vaak huiselijke interieurs. Hij werd bekend om zijn vaardigheid in het weergeven van kaarslicht en nachtelijke taferelen, een populair onderwerp onder kunstenaars uit die tijd. Rond 1691 verhuisde Schalcken naar Den Haag, waar hij voor rijke opdrachtgevers portretten en genrestukken bleef maken. Later werkte hij enkele jaren in Engeland en schilderde hij portretten voor de aristocratie. Door zijn talent om gelijkenissen en texturen vast te leggen, was hij een veelgevraagd portrettist. Schalcken keerde terug naar Den Haag, waar hij in 1706 stierf.
• Waarom zijn de werken van Godfried Schalcken vandaag belangrijk?+

  Godfried Schalcken^[11] (1643–1706) was een Nederlandse schilder die bekendstond om zijn genrestukken en portretten. Zijn belang ligt in zijn technische vaardigheid en bijdrage aan de ontwikkeling van kaarslichtschilderkunst. Hij studeerde bij Samuel van Hoogstraten in Dordrecht en later bij Gerard Dou in Leiden. Schalcken nam Dous fijne stijl over, maar ontwikkelde een eigen specialisme: nachtelijke scènes bij kaarslicht. Werken als Girl Blowing Out a Candle tonen zijn beheersing van licht en schaduw en scheppen dramatische, sfeervolle effecten. Zijn invloed is zichtbaar bij latere kunstenaars met vergelijkbare onderwerpen en zijn schilderijen blijven populair bij verzamelaars en kunstliefhebbers. Zijn portretten geven inzicht in het uiterlijk en de mode van zijn tijd. Zijn vermogen gelijkenissen en details vast te leggen maakt ze waardevolle historische documenten. Ondanks kritiek op aspecten van zijn stijl verzekeren zijn technische vaardigheid en unieke belichting hem een plaats in de kunstgeschiedenis.